Алтын Астық

3.Дәлелдерді жинаңыз – чек, банктік түбіртек, тауардың фото/видео дәлелдері және куәгерлердіңайғақтарын жинаңыз.4.Тұтынушылардың құқықтарын қорғау органдарына жүгініңіз – егердүкен қайтарудан бас тартса, арнайы органдарғанемесе сотқа арыз беруге болады.Сатушы заңбұзса, жауапқа тартылуы мүмкін!Осылай сіз өзқұқығыңызды қорғай аласыз! 

Что делать, если продавец отказывается принимать товар обратно? 

Иногда продавцы не знают закон или намеренно отказываются выполнять требования потребителя. Что делать, если вам не разрешают вернуть или обменять товар?

Алгоритм действий:

1.Спокойно объясните продавцу, что согласно статье 14 Закона “О защите прав потребителей” вы имеете право вернуть качественный товар в течение 14 дней.

2.Напишите официальную претензию в магазин и сохраните её копию у себя.

3.Соберите доказательства – чек, банковский платеж, фото/видео товара, свидетельские показания.

4.Обратитесь в органы защиты прав потребителей – если магазин отказывается выполнять закон, подайте жалобу в соответствующие инстанции или в суд.

Если продавец нарушает закон, он может быть привлечен к ответственности!

Қазіргі заманғы нарық жағдайында тұтынушылардың құқықтарын қорғау коммерциялық қатынастардың жұмыс істеуіндегі маңызды құрамдас бөлікке айналуда. Бұл әсіресе қызмет көрсету саласында өзекті, себебі алдын ала төлемді қайтару және келісімшарттық міндеттемелерді орындау мәселелері көптеген азаматтар үшін өзекті болып қалады. Мұндай жағдайдың айқын мысалы ретінде жақында Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Ақмола облысы бойынша сауда және тұтынушылар құқықтарын қорғау департаменті (әрі қарай – Департамент) тіркеген инцидентті айтуға болады. 

Көкшетау қаласының тұрғыны  «М» (бұданәрі-тұтынушы) 2025 жылғы 8 ақпанда өтетін «F»студиясында кірпік ұзарту бойынша базалық курсқажазылды. Жазбаны растау үшін ол студия иесінің жекетелефон нөміріне қаражат аударып, 50 000 теңгекөлемінде алдын ала төлем жасады, бұл ретте чекберілмеді. Алайда, жеке жағдайларға байланысты тұтынушы курсқа қатыса алмады және студия иесінеақшаны қайтару туралы өтінішпен жүгінді. 

Сұрауға жауап ретінде тұтынушы бас тартуға тапболды, бұл Департаментке жүгінуге негіз болды. 

​Өтінішті алғаннан кейін Департамент«Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сүйене отырып, жұмыс жүргізді. Нәтижесінде тұтынушы өз құқықтарынқорғауда заңгерлік кеңес пен қолдау алды. Өз кезегіндетұтынушы талапты студияға жіберді, онда ол өзқұқықтарының бұзылғанын атап өтті және ақшанықайтаруды талап етті. Нәтижесінде оң нәтиже болды – 50000 теңге мөлшеріндегі алдын ала төлем сомасытолығымен қайтарылды. 

Бұл жағдай тұтынушылардың өз құқықтары туралыхабардар болуының маңыздылығын көрсетеді.Қазақстан Республикасының қолданыстағызаңнамасына сәйкес, егер қызмет көрсету мүмкінболмаса, тұтынушы шартты бұзуға және алдын ала төлемді қайтаруға құқылы. 

«Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы»Қазақстан Республикасы Заңының 8 және 8-1-баптарынасәйкес әрбір тұтынушы тауарларды немесе көрсетілетін қызметтерді сатып алуға, сондай-ақ егер қызметкөрсетілмесе, оны бұзуға еркін шарт жасасуға құқылы. 

Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің686-бабына сәйкес тұтынушы Орындаушы нақтышеккен шығыстарды ғана төлей отырып, кез келгенуақытта өтеулі қызметтер көрсету шартын орындауданбас тартуға құқылы. 

Заңнама сонымен қатар сатушылардың(орындаушылардың) чектер беру жөніндегіміндеттемелерін нақты белгілейді. Атап айтқанда,«Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы»Қазақстан Республикасы Заңының 33-бабы сатушыдантұтынушының бақылау (тауар) чегін алу құқығы туралыақпаратты орналастыруды талап етеді, бұл ережені бұзуәкімшілік санкцияларға әкелуі мүмкін. Бұл жағдайдазаңды бұза отырып, чектің болмауы Департаменткежүгінудің тағы бір негізі болды. 

Тұтынушылардың құқықтарын қорғау мемлекеттікоргандар үшін басымдық болып табылатынын естеұстаған жөн. Егер сіз осындай жағдайға тап болсаңызжәне Сіздің құқықтарыңыз бұзылса, шетте қалмаңыз.Департаментке жүгіну білікті маман алуға мүмкіндікбереді. 

Бұл оқиға Сіздің құқықтарыңыз туралы хабардарболу және өз мүдделеріңізді қорғаудан қорықпауқаншалықты маңызды екендігінің айқын мысалы болыптабылады. Әрбір тұтынушы шарт талаптары бұзылғанжағдайда сапалы қызмет көрсетуді және ақшалайқаражатты қайтаруды талап етуге құқылы.Тұтынушылардың құқықтарын қорғау екінші рөлдердеқалмауы керек және мемлекеттік органдар өзқұқықтарын бұзған кез келген адамға көмектесугедайын. 

Егер Сіз осындай жағдаймен бетпе-бет келсеңіз, Департаментке e-Otinish жүйесі арқылы немесе келесімекенжайы бойынша хабарласа аласыз: Көкшетау қаласы, Е. Әуелбеков көшесі, 117, каб. 6, немесе байланыс сенім телефонына қоңырау шалуыңызға болады: 8-716-2-50-29-89, кеңес алу және құқықтарыңызды қорғау бойынша көмек алу үшін. 

Онлайн-сауда мен маркетплейстердің белсендідамуы жағдайында тұтынушылардың құқықтарынқорғау маңызды аспектілердің біріне айналуда. Соңғыжылдары интернет арқылы сатып алу кезінде көптегенадамдар өз құқықтарының бұзылуына тап болды, бұлмемлекеттік органдардың араласуын қажет етеді.Мұндай жағдайдың мысалы ретінде теледидардымаркетплейс арқылы сатып алған тұтынушы Т. – Мен болған оқиға болды.

Ағымдағы 2025 жылдың басында тұтынушы т. маркетплейс дүкендерінің бірінде құны 4 145 теңгеболатын Samsung 109 см теледидарға тапсырыс берді.Төлем толық көлемде жүргізілді, бұл тиісті төлемқұжатымен расталады. 

Алайда, келесі күні тапсырысты сатушы біржақтытәртіпте жойды. Сатушы көрсеткен бас тартудың себебі«қоңырау шала алмады”. Бұл ретте электрондық пошта,СМС, қосымшадағы хабарламалар немесе ресми бас тарту сияқты баламалы байланыс тәсілдеріұсынылмады. Бұл жағдай тұтынушыда әділ сұрақтартуғызды, өйткені тапсырысты алдын-ала ескертусізресми себептермен жою оның құқықтарын бұзады.

«Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы»

Қазақстан Республикасы Заңының 8-1-бабынасәйкес сатушы сатып алу-сату шарты бойынша міндеттемелерді тиісінше орындауға міндетті.  

Сатушы келісімшарт талаптарын ерікті түрдеөзгертуге құқылы емес, оның ішінде төлемнен кейінтапсырыстың күшін жою, бұған сенімді жәненегізделген себептер келтірмейді. 

Өз құқықтарының бұзылуына байланыстытұтынушы Т.Ақмола облысы бойынша МТИ сауда жәнетұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне (бұдан әрі-Департамент) жүгінді. Департаментсатушының іс-әрекеті заңнама нормаларына сәйкес келмейтінін және тұтынушының құқықтарынбұзатынын растады. Тұтынушының өтініштеріне жауапретінде Департамент өз құзыреті шеңберіндесатушымен ақпараттық жұмыс жүргізді. Оныңбарысында сатушыға сатып алушылар алдындағыміндеттері туралы, оның ішінде тауар туралы толықақпарат беру, шарт бойынша міндеттемелерді орындаужәне жеткізу мерзімдерін сақтау қажеттілігі туралыхабарланды. Нәтижесінде жағдай шешілді: сатушы өзміндеттемелерін орындап, тауар жеткізді, ал тұтынушыТ. Samsung 109 см теледидарын бастапқы құны 4 145теңге алды. 

Сатушылар мен маркетплейстің сатып алушылармен тиісті қарым-қатынасты қамтамасыз етуі және сатып алу-сату шарттарының талаптарын қатаң сақтауы маңызды, бұл тұтынушылардың электрондық саудағадеген сенімін арттыруға және болашақта мұндайоқиғаларды болдырмауға көмектеседі. 

Нарушение прав потребителя при онлайн-покупке: случай с отменой заказа через маркетплейс

В условиях активного развития онлайн-торговли и маркетплейсов, защита прав потребителей становится одним из важнейших аспектов. В последние годы всё больше людей сталкиваются с нарушениями своих прав при совершении покупок через интернет, что влечёт за собой необходимость вмешательства государственных органов. Примером такого случая стал инцидент с потребителем Т., который приобрёл телевизор через маркетплейс.

В начале текущего 2025 года потребитель Т. сделал заказ телевизора Samsung 109 см стоимостью 4 145 тенге в одном из магазинов маркетплейса. Оплата была произведена в полном объёме, что подтверждается соответствующим платёжным документом.

Однако уже на следующий день, заказ был в одностороннем порядке отменён продавцом. Причина отмены, указанная продавцом, – “не смогли дозвониться”. При этом альтернативные способы связи, такие как электронная почта, СМС, уведомления в приложении или официальный отказ, не были предложены. Эта ситуация вызвала справедливые вопросы у потребителя, поскольку отмена заказа по формальной причине без предварительного уведомления нарушает его права.

Согласно статье 8-1 Закона Республики Казахстан «О защите прав потребителей» продавец обязан надлежащим образом исполнять обязательства по договору купли-продажи. 

Согласно статье 24 Закона Республики Казахстан “О защите прав потребителей”, продавец (или изготовитель) обязан продать товар по указанной стоимости, а потребитель вправе приобрести товар согласно указанной цене, которая должна быть зафиксирована в ярлыке цены на витринах торгового объекта. В данном случае цена была зафиксирована на маркетплейсе, и покупатель не должен сталкиваться с изменением этой цены или отменой заказа без должных причин.

Продавец не имеет права произвольным образом изменять условия договора, включая отмену заказа после оплаты, не предоставив убедительных и обоснованных причин для этого.

В связи с нарушением своих прав, потребитель Т. обратился в Департамент торговли и защиты прав потребителей МТИ по Акмолинской области (далее-Департамент). Департамент подтвердил, что действия продавца не соответствуют нормам законодательства и нарушают права потребителя. В ответ на заявления потребителя, Департамент в рамках своей компетенции провёл информационную работу с продавцом. В ходе, которой продавец был уведомлён о его обязанностях перед покупателями, в том числе о необходимости предоставлять полную информацию о товаре, исполнять обязательства по договору и соблюдать сроки поставки.  В результате ситуация была разрешена: продавец исполнил свои обязательства и поставил товар, а потребитель Т. получил телевизор Samsung 109 см по первоначальной стоимости 4 145 тенге.

Важно, чтобы продавцы и маркетплейсы, обеспечивали надлежащую коммуникацию с покупателями и строго исполнили условия договоров купли-продажи, что поможет повысить доверие потребителей к электронной торговле и избежать подобных инцидентов в будущем.

Қазақстан Республикасы Сауда және интеграцияминистрлігінің Ақмола облысы бойынша сауда жәнетұтынушылардың құқықтарын қорғау департаментіне(бұдан әрі — Департамент) Көкшетау қаласыныңтұрғыны Германияға авиабилетті сатып алу шарттарының бұзылуына байланысты оның тұтынушыретіндегі құқықтарын қорғау туралы өтініш жасады.Әйел Германияға рейске билетті онлайн-сайттардың біріарқылы сатып алды. Билет құны 319 398 теңгені құрады. 

Билетті сатып алғаннан кейін, әйел сату кезіндеберілген ақпарат саяхат шарттарын толық түсіну үшінжеткіліксіз екенін анықтады. Ұқсас билеттерді талдаубарысында ол оның ұшу уақыты нормадан едәуіржоғары екенін анықтады. Ол Германияға бірінші ретұшпағандықтан, оған бүкіл жол қанша уақытқасозылатынын түсіну маңызды болды. Онлайн-алаңныңменеджерімен хат алмасу барысында рейс Алматыдатехникалық аялдама жасайтыны белгілі болды, алайдабұл ақпарат электрондық билетте болмаған, бұл шағымүшін негіз болды. 

Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, әйелонлайн-сайт менеджерлеріне ақшаны толық қайтарудысұрады, өйткені маршруттағы өзгерістер оныңденсаулығы мен жоспарларына айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Алайда оған билеттің қайтарылмайтындығынабайланысты толық қайтарудан бас тартылды. Оның орнына 57 550 теңге көлемінде ішінара қайтаруұсынылды, бұл тұтынушыға сәйкес келмеді. 

Сонымен қатар, сол сайттан Алматыда техникалықаялдама көрсетілген басқа билеттер табылды, бұл оның сатып алудан бұрын тауар (қызмет) туралы толық жәнешынайы ақпарат алу құқығының бұзылғанын тағы дарастады. Әйел мұндай жағдайлар оның билеттітаңдаудағы шешіміне әсер етуі мүмкін екенін айтты. 

Бұл жағдай «Тұтынушылардың құқықтарын қорғаутуралы» Қазақстан Республикасы Заңының бірнешеережелерін бұзады. Осы Заңның 25-бабына сәйкес сатушы (Орындаушы) тауар (қызмет) туралы, оныңішінде маршрут және мүмкін болатын өзгерістер туралытолық және сенімді ақпарат беруге міндетті. 33-1-бапэлектрондық сауда алаңынан сатушылар тарапынандұрыс емес ақпараттың алдын алу тетіктерінің болуынталап етеді. Сонымен қатар, 8-1-бап Шарттыңталаптары тұтынушылардың құқықтарына нұқсанкелтірмеуі керек деп мәлімдейді, бұл өтініш берушінің пікірінше, бұл жағдайда болған. 

Департаментке жүгінгеннен кейін тұтынушы шағымжасауда ақпараттық-консультациялық көмек алды.Нәтижесінде онлайн-сайт өз позициясын қайта қарап,кешірім сұрады және әйелге тікелей рейске билеттіауыстыруды ұсынды. Жаңа билет құны 370 000 теңгеболды, бұл тұтынушы үшін жағдайды айтарлықтайжақсартты. 

Бұл жағдай онлайн-сауда және қызмет көрсету саласында тұтынушылардың құқықтарын қорғаудыңмаңыздылығын айқын көрсетеді. Тауар немесе қызметтуралы ақпараттың жеткіліксіздігі сияқты сатушылармен электрондық базарлардың бұзылуы тұтынушыларүшін айтарлықтай қолайсыздықтарға әкелуі мүмкін. 

Жительница города обратилась в департамент с жалобой на нарушение прав потребителя при покупке авиабилета через онлайн-площадку

В Департамент торговли и защиты прав потребителей Министерства торговли и интеграции Республики Казахстан по Акмолинской области (далее — Департамент) обратилась жительница города Кокшетау с просьбой защитить ее права как потребителя в связи с нарушением условий покупки авиабилета в Германию. Женщина приобрела билет на рейс в Германию через одну из онлайн-площадок. Стоимость билета составила 319 398 тенге. 

После приобретения билета женщина обнаружила, что информация, предоставленная при продаже, была недостаточной для полноценного понимания условий путешествия. В процессе анализа аналогичных билетов она установила, что время ее перелета значительно превышает норму. Поскольку она уже не первый раз летела в Германию, ей было важно точно понимать, сколько времени займет весь путь. В ходе переписки с менеджером онлайн-площадки выяснилось, что рейс будет делать техническую остановку в Алматы, однако данная информация отсутствовала в электронном билете, что стало основанием для жалобы.

С учетом вышеизложенного, женщина обратилась к менеджерам онлайн-площадки с просьбой о полном возврате денежных средств, так как изменения в маршруте могли серьезно повлиять на ее здоровье и планы. Однако ей было отказано в полном возврате, сославшись на невозвратность билета. Вместо этого предложили частичный возврат в размере 57 550 тенге, что  не устроило потребителя.

Дополнительно, на том же сайте были найдены другие билеты с указанием технической остановки в Алматы, что еще раз подтвердило нарушение ее прав на получение полной и достоверной информации о товаре (услуге) перед покупкой. Женщина заявила, что такие условия могли повлиять на ее решение при выборе билета.

Данная ситуация нарушает несколько положений Закона Республики Казахстан «О защите прав потребителей». Согласно статье 25 этого закона, продавец (исполнитель) обязан предоставлять полную и достоверную информацию о товаре (услуге), в том числе о маршруте и возможных изменениях. Статья 33-1 требует от электронной торговой площадки наличие механизмов для предотвращения недостоверной информации со стороны продавцов. Кроме того, статья 8-1 утверждает, что условия договора не должны ущемлять права потребителей, что, по мнению заявительницы, произошло в данном случае.

После обращения в Департамент, потребитель получила информационно-консультативную помощь в составлении претензии. В результате онлайн-площадка пересмотрела свою позицию, принесла извинения и предложила женщине заменить билет на прямой рейс. Новый билет стоил 370 000 тенге, что значительно улучшило ситуацию для потребителя.

Этот случай ярко демонстрирует важность защиты прав потребителей в сфере онлайн-торговли и услуг. Нарушения со стороны продавцов и электронных торговых площадок, такие как недостаточная информация о товаре или услуге, могут привести к значительным неудобствам для потребителей.

Астана, 2025 жылғы 5 мамыр – Қазақстан Республикасының Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Халықаралық валюта қоры (ХВҚ) миссиясымен жұмыс кездесуін өткізді. Миссияны Қазақстан бойынша жаңадан тағайындалған жетекші – Али Аль-Эйд мырза бастап келді.
Кездесу барысында елдің энергетика саласындағы инвестициялық климатты нығайту жолдары, жылу электр орталықтарын қоса алғанда, инфрақұрылымды ауқымды жаңғырту жоспарлары және мұнай-газ саласының даму перспективалары талқыланды.
Ерлан Ақкенженов Қазақстан энергетикасындағы басымдықтарды айқындап, инвесторлар үшін ашық әрі қолайлы жағдайлар жасаудың маңыздылығын атап өтті.
— Халықаралық серіктестермен, соның ішінде ХВҚ-мен жүргізілетін конструктивті диалог бізге энергетика саласын орнықты дамыту стратегиясын тиімді жүзеге асыруға және үздік әлемдік тәжірибелермен үндестіруге мүмкіндік береді, – деді министр.
Кездесудің негізгі тақырыптарының бірі – жұмыс істеп тұрған энергетикалық қуаттарды жаңғырту бағдарламалары болды. Әсіресе, жылу электр орталықтарын жаңарту мәселесіне ерекше назар аударылды. Бұл – сенімді энергиямен қамтуды қамтамасыз ету және заманауи, экологиялық таза технологияларға ұзақ мерзімді инвестиция тарту үшін маңызды негіз болып табылады.
Тараптар мұнай-газ секторының даму келешегін де егжей-тегжейлі қарастырды. Министр 2027 жылға қарай мұнай өндіру көлемі 104,5 млн тоннаға жетеді деген болжамды растады. Бұл көрсеткішке Теңіз кен орнын кеңейту сияқты ірі жобаларды іске асыру арқылы қол жеткізілмек.
Кездесу барысында жаңартылатын энергия көздері секторына инвестиция тарту мәселелері де сөз болды. Қазақстан 2030 жылға қарай жаңартылатын энергия көздерінің үлесін елдің энергетикалық теңгерімінде 15%-ға дейін жеткізуді мақсат етіп отыр.
— Басты міндетіміз – елдің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету және инвестициялар тарту мен озық технологияларды енгізу арқылы саланың қарқынды дамуына жағдай жасау. Қазақстан өзара тиімді ынтымақтастыққа әрдайым ашық, – деді Ерлан Ақкенженов кездесу қорытындысы бойынша.