Қазақстан мен Әзербайжан Каспий теңізінің түбіарқылы өтетін суасты талшықты-оптикалық байланысжелісін тартып, өз телекоммуникация жүйелеріналғаш рет өзара байланыстырды. Жобаның салтанаттыіске қосылуына Қазақстан РеспубликасыныңПрезиденті Қасым-Жомарт Тоқаев пен ӘзербайжанРеспубликасының Президенті Ильхам Әлиев қатысты. Жаңа инфрақұрылым Азия мен Еуропа арасындадеректер жеткізетін қосымша бағыт ашып, Қазақстанның халықаралық цифрлық транзиттегірөлін күшейтеді.
Транскаспий ТОБЖ-сі Қазақстанның Қытайғашығатын құрлықтағы желілерін Әзербайжанныңинфрақұрылымымен, ары қарай Кавказ бен Еуропажелілерімен тоғыстырады. Осылайша, халықаралықтрафикті өткізу мүмкіндігін кеңейтетін жәнеқолданыстағы байланыс арналарын сақтандыратынжаңа бағыт қалыптасады.
Бұл желінің іске қосылуы Қазақстан үшінхалықаралық байланыс орнықтылығының артуынжәне ғаламдық желіге шығу бағыттарыныңәралуандығын білдіреді. Балама маршруттың болуыбайланыс операторларына деректер ағынын икемдібөлуге және жекелеген бағыттарға тәуелділіктіазайтуға жол ашады. Ал аймақ үшін жобахалықаралық цифрлық инфрақұрылымға қосылудыңжәне Азия мен Еуропаның ірі нарықтары арасындағытранзитті дамытудың қосымша мүмкіндіктерінжасайды.
Суасты кабеліне 64 оптикалық талшықорналастырылған. Желінің жобалық өткізу қабілеті400 Тбит/с-тан асады. Бұндай қуат қоры деректертасымалын арттыруға және жоғары жылдамдық пен сенімді байланысты талап ететін сервистерді дамытуғаберік негіз болады.
Сонымен қатар жаңа бағыт Қазақстанда деректерөңдеу орталықтарын (ДӨО), бұлтты платформалардыжәне жасанды интеллектке арналған есептеуқуаттарын орналастыру мүмкіндігін арттырады. Халықаралық технологиялық компаниялар үшінсыйымды байланыс арналарының болуы мен сигнал кідірісінің төмендігі — алаң таңдауда және шетелдікклиенттерге қызмет көрсетуде басты шарттардың бірі. Уақыт көрсеткіштеріне сүйенсек, Ақтау — Ыстанбұлбағытындағы сигнал кідірісі небәрі 34 миллисекундтықұрайды.
Халықаралық байланыс деңгейін арттыруҚазақстанға деректер транзитін арттырып қанақоймай, оларды сақтау мен өңдеу бойынша дербесқызметтерін де дамытуға жағдай жасайды. Бұлотандық технологиялық компаниялардың сыртқынарықтарда жұмыс істеуіне жол ашып, елдің цифрлықинфрақұрылымға инвестиция тарту тартымдылығынарттырады.
Болжамға сәйкес, жаңа бағыттың арқасындатранзиттік трафик көлемі екі еседен астам өсіп, таяужылдары 21,6 Тбит/с-қа жетуі мүмкін.
2025 жылы белсенді жұмыстар басталғаннан кейінжеліні іске қосқанға дейін екі жылдан аз уақыт өтті. Жобаны жүзеге асыру үшін теңізде зерттеулержүргізіліп, маршрут кеме қатынасы, әскери жәнемұнай-газ қызметінің ерекшеліктері ескеріле отырыпкелісілді, сондай-ақ Каспий теңізінің түбіне кабель төсеудің техникалық күрделі жұмыстары орындалды.
Каспий теңізі арқылы өтетін талшықты-оптикалықбайланыс желісінің іске қосу – екі ел президенттерініңқолдауымен жүзеге асқан ортақ жоба және Қазақстанмен Әзербайжан арасындағы стратегиялықсеріктестікті нығайтудың нақты дәлелі.
ҚР Жасанды интеллект жіне цифрлық
даму министрлігінің баспасөз қызметі
Казахстан и Азербайджан запустили Транскаспийскую волоконно-оптическую линию связи
Казахстан и Азербайджан впервые соединили свои телекоммуникационные сети подводной волоконно-оптической линией через Каспийское море. Запуск состоялся при участии Президента Республики Казахстан Касым-Жомарта Токаева и Президента Азербайджанской Республики Ильхама Алиева. Новая инфраструктура открывает дополнительный маршрут передачи данных между Азией и Европой и укрепляет роль Казахстана в международном цифровом транзите.
Транскаспийская ВОЛС соединяет наземные сети Казахстана, имеющие выход в Китай, с инфраструктурой Азербайджана и далее — с сетями Кавказа и Европы. Таким образом, формируется новый маршрут, расширяющий возможности передачи международного трафика и резервирования действующих каналов связи.
Для Казахстана запуск линии означает повышение устойчивости международной связи и диверсификацию выходов в глобальную сеть. Наличие альтернативного маршрута позволяет операторам гибче распределять потоки данных и снижать зависимость от отдельных направлений. Для региона проект создает дополнительные возможности подключения к международной цифровой инфраструктуре и развития транзита между крупнейшими рынками Азии и Европы.
В подводном кабеле размещены 64 оптических волокна. Проектная пропускная способность линии составляет свыше 400 Тбит/с. Такой запас мощности создает основу для роста передачи данных и развития сервисов, требующих высокой скорости и надежности соединения.
Новый маршрут также расширяет возможности для размещения в Казахстане дата-центров, облачных платформ и вычислительных мощностей для искусственного интеллекта. Для международных технологических компаний доступность емких каналов связи и низкая задержка сигнала являются важными условиями выбора площадок и обслуживания зарубежных клиентов. По представленным техническим параметрам, задержка на маршруте Актау — Стамбул составит 34 миллисекунды.
Развитие международной связности создает условия для того, чтобы Казахстан наращивал не только транзит данных, но и собственные услуги по их хранению и обработке. Это расширяет возможности отечественных технологических компаний для работы на внешних рынках и повышает привлекательность страны для инвестиций в цифровую инфраструктуру.
Согласно прогнозу, благодаря появлению нового направления объем транзитного трафика может увеличиться более чем вдвое и достичь 21,6 Тбит/с в ближайшие годы.
С начала активных работ в 2025 году до запуска линии прошло менее двух лет. Реализация проекта потребовала проведения морских изысканий, согласования маршрута с учетом судоходства, военной и нефтегазовой деятельности, а также выполнения технически сложной укладки кабеля по дну Каспийского моря.
Запуск Транскаспийской ВОЛС стал результатом совместной работы двух стран при поддержке глав государств и практическим шагом в развитии стратегического партнерства Казахстана и Азербайджана.
Пресс-служба Министерства искусственного
интеллекта и цифрового развития РК
