Алтын Астық

В Макинске состоялся фестиваль современных номадов nomad álemi
5 сентября в Макинске прошел первый фестиваль nomad álemi, инициированный food-холдингом aitas в честь своего 30-летия. Более 6 000 человек стали гостями фестиваля, который на один день объединил музыку, современное искусство, историю, гастрономию, национальные игры, образовательную программу и активности для всей семьи.
Макинск стал первой точкой большого маршрута nomad álemi. Следующие фестивали пройдут 12 сентября в поселке Қасым Қайсенова и 19 сентября в Алматы.
Старт именно в Макинске для aitas не случаен. Это один из ключевых регионов присутствия холдинга. Здесь работает Макинская птицефабрика — одно из крупнейших предприятий aitas.
Именно поэтому 30-летие компании здесь решили отметить не закрытым корпоративным событием, а большим фестивалем для сотрудников, их семей и жителей региона.
«Формат открытого фестиваля появился как естественное продолжение тех изменений, которые сегодня происходят в холдинге. Для нас юбилей – это возможность показать, кто мы сегодня, как мыслим и действуем, и собрать под одним большим шаныраком людей, с которыми нам по пути. Макинск — один из регионов, с которым aitas связывает большая часть этого пути. Здесь работают наши люди, развивается производство, реализуются социальные проекты. Поэтому нам хотелось разделить этот праздник с городом и создать пространство, которое объединяет людей вокруг культуры, творчества и общего будущего. В этом для нас и есть философия современного номада: помнить свои корни, двигаться вперед и созидать там, где ты находишься», — Серик Толукпаев, основатель Холдинга aitas, инвестор и предприниматель.
В основе nomad álemi — современный взгляд на мировоззрение номадов. Это разговор о том, как наследие продолжает вдохновлять и жить сегодня: в искусстве и музыке, отношении к земле и труду, гостеприимстве, открытости новому и способности человека двигаться вперед, сохраняя свои ориентиры.
Территория фестиваля была разделена на тематические пространства: Білім, Болашақ, Дастархан, Өнер, Ойын, Рух и Шаңырақ. Каждое раскрывало одну из граней культурного кода номадов в современном прочтении.
Путь, который проходит каждый
Особой частью фестиваля стало иммерсивное пространство «Мүшел жолы» — авторское прочтение жизненного пути человека через идею мүшел жас.
В формате театрализованного путешествия гости проходили через разные этапы жизни – взросление, перемены, выбор и переход от одного жизненного цикла к другому. Каждый мог прожить этот маршрут как собственный путь, обратиться к мудрости предков и через происходящее по-новому осмыслить личный опыт.
В основе пространства — представление о цикличности человеческой жизни и знаниях, которые передаются из поколения в поколение. Через образы, действие и атмосферу «Мүшел жолы» позволял не просто узнать о традиции, а прожить ее и найти в ней близкие смыслы.
Так философия пути на фестивале становилась личной историей каждого человека.
От истории номадов до разговора о будущем
Одной из ключевых площадок фестиваля стало пространство Білім, где на протяжении дня проходили лекции, дискуссии и встречи с исследователями, представителями бизнеса и креативных индустрий.
Разговор начался с главного вопроса фестиваля: кто такой современный номад? Какой он?
Историк-медиевист Айболат Кушкумбаев говорил о кочевниках и глобализации, журналист и исследователь петроглифов Юрий Дорохов о том, как читать историю своей земли через сохранившиеся культурные коды. Представители креативной индустрии делились своим взглядом на номадизм и его отражение в современной культуре.
В программе также звучали темы силы слова, традиционных музыкальных инструментов, питания и гастрономического наследия.
Отдельный разговор был посвящен пути самого aitas: развитию от производственного бизнеса к национальному food-холдингу, соединению бизнеса и социальной деятельности и тому, почему для компании философия пути связана, прежде всего, с созиданием, ответственностью и готовностью видеть возможности для развития.
Так, Білім стал пространством диалога не только о прошлом, но и о том, какое место культурное наследие занимает в жизни человека сегодня.
Новый взгляд на искусство степи
Пространство Өнер объединило искусство, ремесла и знакомые культурные образы в новом прочтении.
В галерее были представлены работы казахстанских художников Даурена Тасбулатова, Шынар Когабай и Риза Есентаева. Через разные художественные языки авторы обращались к темам культурного наследия, степи и идентичности современного номада.
Здесь же работала арт-мастерская, проходили перформансы и практические мастер-классы. Гости могли не только наблюдать за творческим процессом, но и стать его частью: создавать украшения и аксессуары, работать с этническими мотивами и знакомиться с традиционными и современными техниками.
Одним из главных событий дня стало создание коллективного арт-объекта «Бұлан» — первого из трех символов nomad álemi.
Образ булана выбран как один из узнаваемых символов территории. Основу объекта подготовила команда художников из Астаны, а завершали его уже гости фестиваля: в течение дня они дополняли конструкцию собранными пластиковыми крышками.
Арт-объект стал результатом совместной работы сотен людей и напоминанием о простой идее: большие изменения складываются из вклада каждого.
После фестиваля «Бұлан» останется в Макинске.
Макинск открыл серию из трех арт-объектов nomad álemi. 12 сентября в поселке Касым Кайсенова появится «Марал», а 19 сентября в Алматы — «Тазы».
Национальные игры и живые традиции
В пространстве Ойын культуру можно было не только увидеть, но и поучаствовать вживую.
Гости соревновались в арқан тарту и асық ату, стреляли из лука и знакомились с другими традиционными играми.
Частью программы стали интерактивы с тазы, беркутом, верблюдом и лошадью — животными, которые на протяжении веков сопровождали жизнь в степи.
Театрализованные представления позволили увидеть традиции не как музейную реконструкцию, а как живую культуру, которая продолжает вдохновлять и объединять людей.
Вкус степи и культура быть вместе
Одной из самых посещаемых площадок стал Дастархан — пространство, где гастрономия стала еще одним способом знакомства с культурой номадов.
Ученый-этнограф Айгерим Мусагажинова, автор книги «Казахская кухня. Вкусы. Традиции», провела лекцию и мастер-класс о кухне номадов, истории блюд и продуктов и, их месте в современной гастрономии.
Гости открывали для себя забытые и малоизвестные блюда кочевников и знакомились с тем, как традиционные вкусы и рецепты обретают новое звучание сегодня. В течение дня гастрономическую программу дополняли кулинарные мастер-классы.
Особой частью программы стал социальный перформанс «Дастархан — Көрісу». За общим столом незнакомые люди знакомились, разговаривали и обсуждали, почему дастархан в культуре степи всегда был чем-то большим, чем просто место для трапезы, — пространством встречи, открытости и связи между людьми.
Будущее глазами детей
Пространство Болашақ было посвящено детям и будущему.
Юные гости строили свой болашақ ауыл, участвовали в научных шоу, творческих и музыкальных мастер-классах, национальных играх, интерактивном спектакле и Silent Disco «Алға дэнс».
В городе профессий дети попробовали себя в роли агронома, инженера, лаборанта, технолога и ветеринара — профессиях, от которых зависит развитие производства, сельских территорий и продовольственной отрасли страны.
Музыка новой степи
На сцене Рух встретились этническое звучание и современная музыка.
В программе фестиваля выступили Steppe Sons, Арқайым, Tengri, Dudeontheguitar, Arshat, Nasia from Asia, Yenlik, Үркер и другие артисты.
Национальные инструменты, современная музыка и сценические коллаборации показали, что культурное наследие может оставаться узнаваемым и при этом звучать актуально для разных поколений.
Живое звучание завораживало и притягивало гостей, музыку не просто слушали, а чувствовали. Голоса и инструменты наполняли пространство, собирали вокруг сцены людей и создавали ту редкую атмосферу, когда музыка становится общим переживанием.
Путь aitas: от зерна до семейного стола
Отдельное внимание посвящено aitas и людям, стоящим за работой холдинга.
В юрте aitas гости проходили интерактивный путь от зерна до готового продукта, знакомясь с этапами его создания и одновременно с историей развития самого холдинга.
Финальной точкой этого маршрута стала дегустация. Именно гости nomad álemi в Макинске первыми познакомились с продуктовыми новинками aitas еще до их появления на полках магазинов. Так, порядка 4 тыс. гостей приняли участие в этом гастрономическом путешествии.
Продолжением их вкусовых предпочтений стала «Народная книга рецептов», в которой гости делились семейными блюдами и любимыми рецептами с использованием продукции холдинга.
В год 30-летия участники также оставляли свои пожелания aitas.
Так история компании была рассказана не через производственные показатели, а через понятный каждому путь: от земли, зерна и вклада каждого до продукта на семейном столе.
Макинск — часть общего пути
Первый nomad álemi стал для aitas возможностью объединить на одной площадке сотрудников, их семьи и жителей региона, с которым компания связана общей историей и общим будущим.

Макинскіде nomad álemi заманауи көшпенділер фестивалі өтті
А. ж. 5 қыркүйекте Макинск қаласында food-холдинг aitas компаниясының 30 жылдығына орай ұйымдастырылған алғашқы nomad álemi фестивалі өтті. Бір күн ішінде фестиваль 6 мыңнан астам қонақты жинап, музыка, заманауи өнер, тарих, гастрономия, ұлттық ойындар, білім беру бағдарламасы және бүкіл отбасыға арналған түрлі белсенділікті бір алаңға тоғыстырды.
Макинск nomad álemi фестивалінің үлкен сапарының алғашқы нүктесіне айналды. Фестивальдің келесі кезеңдері 12 қыркүйекте Қасым Қайсенов кентінде және 19 қыркүйекте Алматы қаласында өтеді.
Фестивальдің дәл Макинск қаласында басталуы aitas үшін кездейсоқ емес. Бұл – холдинг қызметінің негізгі өңірлерінің бірі. Мұнда aitas компаниясының ірі кәсіпорындарының бірі – Макинск құс фабрикасы жұмыс істейді.
Сондықтан компанияның 30 жылдығын жабық корпоративтік іс-шара ретінде емес, қызметкерлерге, олардың отбасыларына және өңір тұрғындарына арналған ауқымды фестиваль форматында атап өту туралы шешім қабылданды.
«Ашық фестиваль форматы бүгінде холдингте жүріп жатқан өзгерістердің табиғи жалғасы ретінде пайда болды. Біз үшін мерейтой – бүгінгі кім екенімізді, қалай ойлайтынымызды және әрекет ететінімізді көрсетуге, сондай-ақ жолымыз бір адамдарды бір үлкен шаңырақтың астына жинауға мүмкіндік.
Макинск – aitas жолының маңызды бөлігімен байланысты өңірлердің бірі. Мұнда біздің адамдарымыз еңбек етеді, өндіріс дамып, әлеуметтік жобалар жүзеге асырылуда. Сондықтан бұл мерекені қаламен бірге бөлісіп, адамдарды мәдениет, шығармашылық және ортақ болашақ төңірегінде біріктіретін кеңістік құрғымыз келді. Біздің түсінігіміздегі заманауи көшпенді философиясы – тамырыңды ұмытпай, алға жылжу және қай жерде жүрсең де, сол жерде жасампаздық таныту», – деді aitas холдингінің негізін қалаушысы, инвестор және кәсіпкер Серік Толықбаев.
nomad álemi фестивалінің негізінде көшпенділердің дүниетанымына деген заманауи көзқарас жатыр. Бұл – мұраның бүгінгі күні өнер мен музыкада, жерге және еңбекке деген қарым-қатынаста, қонақжайлықта, жаңашылдыққа ашықтықта және адамның өз бағытын сақтай отырып, алға ұмтылу қабілетінде қалай өмір сүріп, шабыт беріп келе жатқаны туралы әңгіме.
Фестиваль аумағы Білім, Болашақ, Дастархан, Өнер, Ойын, Рух және Шаңырақ атты тақырыптық кеңістіктерге бөлінді. Олардың әрқайсысы көшпенділердің мәдени кодын заманауи тұрғыдан танытты.
Әр адам жүріп өтетін жол
Фестивальдің ерекше бөліктерінің бірі – «Мүшел жолы» иммерсивті кеңістігі болды. Бұл – адамның өмір жолын мүшел жас ұғымы арқылы танытатын авторлық жоба.
Театрландырылған саяхат форматында қонақтар өмірдің түрлі кезеңдерінен – есейу, өзгеріс, таңдау және бір өмірлік кезеңнен екіншісіне өту сәттерінен өтті. Әр адам бұл бағытты өзінің жеке жолы ретінде сезініп, ата-баба даналығына үңіліп, жеке өмірлік тәжірибесіне жаңаша көзқараспен қарауға мүмкіндік алды.
Кеңістіктің негізінде адам өмірінің циклдік сипаты және ұрпақтан ұрпаққа берілетін білім туралы түсінік жатыр. Бейнелер, әрекет және ерекше атмосфера арқылы «Мүшел жолы» дәстүр туралы жай ғана білуге емес, оны сезінуге және өзіне жақын мағыналарды табуға мүмкіндік берді.
Осылайша фестивальдегі жол философиясы әр адамның жеке тарихына айналды.
Көшпенділер тарихынан болашақ туралы әңгімеге дейін
Фестивальдің негізгі алаңдарының бірі Білім кеңістігі болды. Мұнда күні бойы дәрістер, пікірталастар және зерттеушілермен, бизнес пен креативті индустрия өкілдерімен кездесулер өтті.
Әңгіме фестивальдің басты сауалынан басталды: заманауи көшпенді деген кім? Ол қандай?
Тарихшы-медиевист Айболат Көшкімбаев көшпенділер мен жаһандану туралы айтты. Журналист әрі петроглифтерді зерттеуші Юрий Дорохов сақталған мәдени кодтар арқылы туған жер тарихын қалай тануға болатынына тоқталды. Креативті индустрия өкілдері көшпенділік феноменіне және оның қазіргі мәдениеттегі көрінісіне қатысты өз көзқарастарымен бөлісті.
Бағдарламада сөз құдіреті, дәстүрлі музыкалық аспаптар, тамақтану мәдениеті және гастрономиялық мұра тақырыптары да қамтылды.
Сонымен қатар aitas компаниясының өз даму жолына да ерекше назар аударылды: өндірістік бизнестен ұлттық food-холдингке дейінгі өсуі, бизнес пен әлеуметтік қызметтің үйлесімі және компания үшін жол философиясының ең алдымен жасампаздықпен, жауапкершілікпен және даму мүмкіндіктерін көре білумен байланысы сөз болды.
Осылайша Білім кеңістігі тек өткен тарих туралы емес, мәдени мұраның қазіргі адам өміріндегі орны туралы да диалог алаңына айналды.
Дала өнеріне жаңа көзқарас
Өнер кеңістігі өнерді, қолөнерді және таныс мәдени бейнелерді жаңа қырынан біріктірді.
Галереяда қазақстандық суретшілер Дәурен Тасболатовтың, Шынар Қоғабайдың және Риза Есентаевтың жұмыстары ұсынылды. Әр суретші өзіндік көркем тіл арқылы мәдени мұра, дала және заманауи көшпендінің болмысы тақырыптарына назар аударды.
Мұнда арт-шеберхана жұмыс істеп, перформанстар мен тәжірибелік шеберлік сабақтары ұйымдастырылды. Қонақтар шығармашылық үдерісті сырттай бақылап қана қоймай, оның бір бөлігіне айналды: әшекейлер мен аксессуарлар жасап, этникалық нақыштармен жұмыс істеп, дәстүрлі және заманауи техникалармен танысты.
Күннің басты оқиғаларының бірі nomad álemi фестивалінің үш символының алғашқысы – «Бұлан» ұжымдық арт-нысанының жасалуы болды.
Бұлан бейнесі аумақтың танымал символдарының бірі ретінде таңдалды. Нысанның негізін Астанадан келген суретшілер командасы дайындады, ал оны фестиваль қонақтары аяқтады: күні бойы олар конструкцияны жиналған пластик қақпақтармен толықтырды.
Арт-нысан жүздеген адамның бірлескен еңбегінің нәтижесіне айналып, үлкен өзгерістер әр адамның үлесінен құралады деген қарапайым ойды еске салды.
Фестивальден кейін «Бұлан» Макинск қаласында қалады.
Макинск nomad álemi фестивалінің үш арт-нысаннан тұратын сериясын бастады. 12 қыркүйекте Қасым Қайсенов кентінде «Марал», ал 19 қыркүйекте Алматыда «Тазы» арт-нысаны пайда болады.
Ұлттық ойындар мен тірі дәстүрлер
Ойын кеңістігінде мәдениетті тек тамашалап қана қоймай, оған тікелей қатысуға мүмкіндік болды.
Қонақтар арқан тарту мен асық атудан жарысып, садақ атып, басқа да дәстүрлі ойындармен танысты.
Бағдарламаның бір бөлігі ретінде тазы, бүркіт, түйе және жылқымен интерактивті бағдарламалар ұйымдастырылды. Бұл жануарлар ғасырлар бойы дала өмірінің ажырамас серігі болған.
Театрландырылған қойылымдар дәстүрді музейлік реконструкция ретінде емес, әлі де шабыттандырып, адамдарды біріктіретін тірі мәдениет ретінде көрсетуге мүмкіндік берді.
Даланың дәмі және бірге болу мәдениеті
Ең көп келуші жиналған алаңдардың бірі – Дастархан кеңістігі болды. Мұнда гастрономия көшпенділер мәдениетімен танысудың тағы бір тәсіліне айналды.
Ғалым-этнограф, «Қазақ асханасы. Дәмдер. Дәстүрлер» кітабының авторы Айгерім Мұсағажинова көшпенділер асханасы, тағамдар мен өнімдердің тарихы және олардың қазіргі гастрономиядағы орны туралы дәріс пен шеберлік сабағын өткізді.
Қонақтар көшпенділердің ұмыт қалған және көпшілікке таныс емес тағамдарын танып, дәстүрлі дәмдер мен рецептердің бүгінгі күні қалай жаңа сипат алып жатқанын білді. Күні бойы гастрономиялық бағдарламаны аспаздық шеберлік сабақтары толықтырды.
Бағдарламаның ерекше бөліктерінің бірі «Дастархан – Көрісу» әлеуметтік перформансы болды. Ортақ дастархан басында бұрын таныс емес адамдар бір-бірімен танысып, әңгімелесіп, дала мәдениетінде дастарханның неге тек ас ішетін орын ғана емес, кездесу, ашықтық және адамдар арасындағы байланыстың кеңістігі болғанын талқылады.
Болашақ балалар көзімен
Болашақ кеңістігі балалар мен болашаққа арналды.
Жас қонақтар өздерінің болашақ ауылын құрып, ғылыми шоуларға, шығармашылық және музыкалық шеберлік сабақтарына, ұлттық ойындарға, интерактивті қойылымдарға және «Алға дэнс» Silent Disco бағдарламасына қатысты.
Мамандықтар қалашығында балалар агроном, инженер, зертхана маманы, технолог және ветеринар рөлінде өздерін сынап көрді. Бұл – өндірістің, ауылдық аумақтардың және елдің азық-түлік саласының дамуына тікелей әсер ететін мамандықтар.
Жаңа даланың әуені
Рух сахнасында этникалық үн мен заманауи музыка тоғысты.
Фестиваль бағдарламасында Steppe Sons, Арқайым, Тенгри, Dudeontheguitar, Arshat, Nasia from Asia, Yenlik, Үркер және басқа да өнерпаздар өнер көрсетті.
Ұлттық аспаптар, заманауи музыка және сахналық коллаборациялар мәдени мұраның өз болмысын сақтай отырып, әртүрлі буын үшін өзекті әрі заманауи бола алатынын көрсетті.
Жанды музыка қонақтарды баурап, өзіне тартты. Музыканы тек тыңдап қана қоймай, жүрекпен сезінді. Дауыстар мен аспаптардың үні кеңістікті кернеп, сахна маңына адамдарды жинады және музыка ортақ сезімге айналатын ерекше атмосфера сыйлады.
aitas жолы: дәннен отбасылық дастарханға дейін
Фестивальде aitas холдингіне және компанияның дамуына үлес қосып жүрген адамдарға да ерекше назар аударылды.
aitas киіз үйінде қонақтар дәннен дайын өнімге дейінгі интерактивті жолдан өтіп, өнімнің жасалу кезеңдерімен және холдингтің даму тарихымен танысты.
Бұл сапардың соңғы нүктесі – дегустация болды. Макинскідегі nomad álemi қонақтары aitas компаниясының дүкен сөрелеріне шықпай тұрып-ақ жаңа өнімдерімен алғаш болып танысты. Бұл гастрономиялық саяхатқа шамамен 4 мың қонақ қатысты.
Қонақтардың талғамы мен отбасы дәстүрлерінің жалғасы ретінде «Халық рецептер кітабы» жасалды. Онда фестиваль қатысушылары холдинг өнімдерін пайдалана отырып дайындалатын отбасылық тағамдары мен сүйікті рецепттерімен бөлісті.
Компанияның 30 жылдығына орай қатысушылар aitas ұжымына өз тілектерін де қалдырды.
Осылайша компания тарихы өндірістік көрсеткіштер арқылы емес, әр адамға түсінікті жолмен баяндалды: жерден, дәннен және әр адамның үлесінен отбасылық дастархандағы өнімге дейінгі жол.
Макинск – ортақ жолдың бір бөлігі
Алғашқы nomad álemi фестивалі aitas үшін қызметкерлерді, олардың отбасыларын және компанияны ортақ тарих пен ортақ болашақ байланыстыратын өңір тұрғындарын бір алаңға біріктіруге мүмкіндік берді.

• Бұрын-соңды болмаған жоғары деңгейге көтерілді – Тоқаев Қазақстан мен Қытай арасындағы қарым-қатынас туралы айтты

Қазақстан Қытаймен мәңгілік жан-жақты стратегиялық серіктестікті дәйекті түрде нығайтуға дайын – Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев
Бішкек, 1 қыркүйек, Синьхуа
Қазақстан мен Қытай арасындағы қарым-қатынас қазіргі таңда бұрын-соңды болмаған жоғары деңгейге көтерілді. Астана Бейжіңмен мәңгілік жан-жақты стратегиялық серіктестікті дәйекті түрде нығайтуға, оны жаңа мазмұнмен толықтырып, ынтымақтастыққа жаңа жол ашуға әзір. Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Синьхуа агенттігіне берген жазбаша сұхбатында осылай деді.
Президент Қытай мен Қазақстанды ортақ шекара мен сан ғасырлық тату көршілік тарихы байланыстыратынын атап өтті.
«Қазақ халқы «Жолы бірдің – жүгі бір» дейді. Екі ел арасындағы дәл осындай қарым-қатынас халықтарымыздың түпкі мүдделеріне сай келеді әрі бүкіл Еуразия кеңістігіндегі бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз ететін маңызды фактор саналады», – деді ол.
«Стратегиялық серіктестігіміздің шын мәнінде жан-жақты сипат алғанын ерекше атап өткім келеді. Ол сауда, инвестиция, энергетика мен көліктен бастап, өнеркәсіптік кооперация, ауыл шаруашылығы, цифрландыру, медицина, ғылым, білім және мәдениетке дейінгі барлық негізгі саланы қамтып отыр», – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев екіжақты сауда жаңа рекордтық көрсеткішке жеткеніне тоқталды. Қытай Қазақстанның сыртқы сауда серіктестері арасында бірінші орында тұр. Тағы бір стратегиялық бағыт – көлік және логистика. Қазақстан – Шығыс пен Батысты тоғыстырып жатқан өңір. «Қытайлық серіктестерімізбен бірге осы географиялық артықшылықты Еуразия ауқымындағы заманауи көлік-логистика инфрақұрылымына айналдырып келеміз», – деді ол. – «Бір белдеу, бір жол» мегажобасын дамыту, Транскаспий халықаралық көлік бағдарын ілгерілету, жаңа теміржол желілерін салу, құрғақ порттар мен логистикалық терминалдарды кеңейту, шекаралық инфрақұрылымды жаңғырту Азия мен Еуропа арасындағы көлік байланыстарының мүлде жаңа жүйесін қалыптастырып келеді».
Қазақстан басшысының айтуынша, Транскаспий халықаралық көлік бағытын, яғни, бүгінде Қытай мен Еуропа арасындағы көлік қатынасының аса маңызды буынына айналып келе жатқан Орта дәлізді дамыту – ынтымақтастық аясындағы басымдықтардың бірі. «Ортақ міндетіміз – осы бағыттың бәсекеге қабілеттілігін барынша арттыру. Сондықтан «ақылды кеден» жүйесін енгізуге, құжат айналымын цифрландыруға, ақпараттық жүйелерді өзара үйлестіру мен шекаралық рәсімдерді автоматтандыруға айрықша мән береміз», – деді Мемлекет басшысы.
«Қазақстан мен Қытай арасында ықпалдастықтың жаңа белесі басталды. Бүгінде ынтымақтастық нақты сектордағы дәстүрлі бағыттардан бастап, цифрлық экономика саласындағы серіктестікке дейінгі кең ауқымды қамтиды», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
2026 жыл Қазақстанда Цифрландыру және жасанды интеллект жылы болып жарияланды. «Жуырда Жасанды интеллект жөніндегі дүниежүзілік конференцияға қатысу үшін Шанхайға барған сапарымда Қытайдың жетекші технологиялық компанияларының басшыларымен мазмұнды кездесулер өткіздім. Цифрлық экономика, зияткерлік өндіріс, электрондық коммерция, ғылыми зерттеулер және кадр даярлау салаларында бірлескен жобаларды жүзеге асыруға қос тарап та мүдделі. Дәл осы технологиялық ынтымақтастық қазақ-қытай қарым-қатынасының жаңа кезеңіндегі маңызды бағыттардың біріне айналуы мүмкін», – деді ол.
Қасым-Жомарт Тоқаев жасанды интеллект бүкіл адамзаттың игілігіне қызмет етуге тиіс екенін атап өтті. Мемлекет заманауи технологияларға, білім мен есептеу ресурстарына әділ қол жеткізуі қажет. «Бұл мәселеде біздің ұстанымымыз Қытайдың көзқарасымен үндеседі. Биыл шілде айында Шанхайда Қазақстан Жасанды интеллект саласындағы ынтымақтастық жөніндегі дүниежүзілік ұйымның (WAICO) негізін қалаған 29 мемлекеттің қатарына қосылды. Бұл – жасанды интеллект саласында мемлекеттердің күш-жігерін үйлестіретін ашық әрі тиімді халықаралық жүйе қалыптастыру жолындағы маңызды қадам», – деді ол.
Қазақстан мен Қытай халықаралық аренада да белсенді әрі қарқынды ықпалдастық орнатып отыр. «Біз Біріккен Ұлттар Ұйымының орталық рөлін нығайту, халықаралық құқық қағидаттарын қорғау, медиация мен шынайы көпжақтылықты ілгерілету, сондай-ақ қақтығыстарды бейбіт жолмен реттеу мәселелері бойынша ұқсас ұстанымдарды басшылыққа аламыз», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы Қазақстанның «Біртұтас Қытай» саясатын берік ұстанатынын және мемлекеттердің аумақтық тұтастығы қағидатының бұзылуына қарсы екенін атап өтті. Қазақстан БҰҰ, ШЫҰ және АӨСШК аясында Қытаймен өзара үйлесімді жұмысты жалғастырады. Сондай-ақ «Орталық Азия – Қытай» форматындағы ынтымақтастықты толық қолдайды.
Президент биыл Шанхай ынтымақтастық ұйымының құрылғанына 25 жыл толғанына назар аударды. Оның пайымдауынша, Ұйым ең басты құндылығы – өзара сенімге, тең құқық пен диалогқа, мәдени әралуандықты құрметтеуге және бірлескен дамуға ұмтылатын «Шанхай рухын» сақтап қалды. Қазақстан Президенті бұл қағидаттарды халықаралық ынтымақтастықтың өзіндік «стандарты» ретінде бағалайтынын айтты.
Қасым-Жомарт Тоқаев келесі жылы Қазақстан мен Қытай арасында дипломатиялық қатынастардың орнағанына 35 жыл толатынына тоқталды. Бұл ретте саяси және экономикалық байланыстармен қатар, екі ел азаматтары арасындағы тікелей қарым-қатынастар да белсенді дамып келеді. 2026 жылы Қазақстан мен Қытайдың «Мәдениет жылын» өткізуі осы үрдістің жарқын дәлелі болды.
Мемлекет басшысының айтуынша, бүгінде Қытайда ондаған мың қазақстандық студент білім алып жатыр. Сонымен қатар Қазақстан университеттерін таңдайтын Қытай азаматтарының саны да артып келеді. Қазақстанда Қытайдың жетекші жоғары оқу орындарының филиалдары, «Лу Бань шеберханалары» табысты жұмыс істеп жатыр. Академиялық ұтқырлық, сондай-ақ, жоғары оқу орындары арасындағы ынтымақтастық бағдарламалары да кеңейе түсуде.
Өзара визасыз режимнің енгізілуі туризм саласының дамуына айтарлықтай серпін берді. Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, 2025 жылы Қазақстанға келген қытайлық туристер саны 962 мың адамға жетті. Бұл 2024 жылғы көрсеткішпен салыстырғанда 47 пайызға көп.
«Қытайлық достарымызға Қазақстанда етене танысатын дүние жеткілікті. Заманауи елордамыз бен көне Түркістанды, Алматының асқарлары мен Маңғыстаудың бірегей бедерін, Ұлы дала мен Ұлы Жібек жолының мұрасын, музыкамызды, ұлттық дәм мен аспаптарымызды, қонақжай қалпымызды көрсеткіміз келеді. Сонымен қатар Қазақстан да ежелгі өркениет елі әрі бүгінде даму жолында таңғаларлық үлгі көрсетіп отырған Қытайды зор қызығушылықпен танып-біліп келеді», – деп сөзін түйіндеді Президент.

• Отношения между Казахстаном и Китаем находятся на беспрецедентно высоком уровне – К.Токаев дал интервью «Синьхуа»

Бишкек, 1 сентября /Синьхуа/ — Отношения между Казахстаном и Китаем в настоящее время находятся на беспрецедентно высоком уровне. Астана готова последовательно укреплять вечное всестороннее стратегическое партнерство с Пекином, наполняя его новым содержанием и открывая новые горизонты сотрудничества. Об этом заявил на днях в эксклюзивном письменном интервью агентству Синьхуа президент Республики Казахстан Касым-Жомарт Токаев.

Президент отметил, что Казахстан и Китай объединены протяженной границей и многовековой историей добрососедства. “Как гласит известная казахская пословица: “Жолы бірдің — жүгі бір” /”У идущих одной дорогой — единая судьба”/. Именно такие взаимоотношения двух стран отвечают коренным интересам наших народов, служат важным фактором мира и стабильности на всем евразийском пространстве”, — отметил он.

К.-Ж. Токаев выразил искреннюю благодарность председателю КНР Си Цзиньпину за доброе отношение к Казахстану. “Наш постоянный политический диалог стал ключевым центром казахско-китайского стратегического партнерства”, — добавил он.

“Наше стратегическое партнерство приобрело по-настоящему всеобъемлющий характер, оно охватило все ключевые сферы — от торговли, инвестиций, энергетики и транспорта до промышленной кооперации, сельского хозяйства, цифровизации, медицины, науки, образования и культуры”, — подчеркнул президент.

К.-Ж. Токаев заявил, что двусторонняя торговля продолжает устанавливать новые рекорды. Китай занимает первое место среди внешнеторговых партнеров Казахстана. Одним из стратегических направлений стали транспорт и логистика. Казахстан является естественным связующим звеном между Востоком и Западом. “Совместно с китайскими партнерами мы превращаем это географическое преимущество в современную транспортно-логистическую инфраструктуру евразийского масштаба, — сказал он. — Развитие мегапроекта “Пояс и путь”, Транскаспийского международного транспортного маршрута, строительство новых железнодорожных линий, расширение сухих портов и логистических терминалов, модернизация пограничной инфраструктуры формируют принципиально новую конфигурацию транспортных связей между Азией и Европой.”

По словам казахстанского лидера, приоритетное место в сотрудничестве занимает Транскаспийский международный транспортный маршрут или Средний коридор, который становится важнейшим звеном транспортного сообщения между Китаем и Европой. “Наша общая задача — сделать этот маршрут максимально конкурентоспособным. Поэтому особое значение мы придаем внедрению “умной таможни”, цифровизации документооборота, синхронизации информационных систем, автоматизации пограничных процедур”, — подчеркнул глава государства.

Взаимодействие между Казахстаном и Китаем выходит на новый качественный уровень. Сегодня оно охватывает все более широкий спектр направлений — от традиционного сотрудничества в реальном секторе до развития партнерства в области цифровой экономики, заявил К.-Ж. Токаев.

По его словам, особое значение приобретает технологическое измерение сотрудничества. Китай занимает лидирующие позиции в мире в сферах искусственного интеллекта, цифровых технологий, робототехники, новых источников энергии и высокотехнологичного производства. Казахстан, в свою очередь, взял курс на ускоренную цифровую трансформацию.

2026 год объявлен в Казахстане Годом цифровизации и искусственного интеллекта. “Во время недавнего визита в Шанхай для участия во Всемирной конференции по искусственному интеллекту мною были проведены содержательные встречи с руководителями ведущих китайских технологических компаний. Выявлен взаимный интерес к реализации совместных проектов в цифровой экономике, интеллектуальном производстве, электронной коммерции, научных исследованиях и подготовке кадров. Именно технологическое сотрудничество может стать одним из наиболее важных направлений нового этапа казахско-китайского сотрудничества”, — добавил он.

К.-Ж. Токаев подчеркнул, что ИИ призван служить развитию всего человечества. Государства должны иметь справедливый доступ к современным технологиям, знаниям и вычислительным ресурсам. “В этом вопросе наши подходы созвучны с позицией Китая. В июле текущего года в Шанхае Казахстан вошел в число 29 государств-основателей Всемирной организации по сотрудничеству в области искусственного интеллекта /WAICO/. Это значительный шаг на пути к формированию открытой и эффективной международной системы координации усилий стран в сфере искусственного интеллекта”, — отметил он.

Казахстан и Китай динамично взаимодействуют на международной арене. “Мы придерживаемся схожих позиций по вопросам укрепления центральной роли Организации Объединенных Наций, защиты принципов международного права, продвижения медиации и подлинной многосторонности, а также мирного урегулирования конфликтов”, — отметил К.-Ж. Токаев.

Он подчеркнул, что Казахстан твердо придерживается политики одного Китая, выступает против нарушений принципа территориальной целостности государств. Казахстан продолжит координацию с Китаем в рамках ООН, ШОС, СВМДА и всецело поддерживает сотрудничество в формате “Центральная Азия — Китай”.

Президент заявил, что в текущем году ШОС отмечает свое 25-летие. Организации удалось сохранить самое главное — “шанхайский дух”, основанный на взаимном доверии, равноправии, диалоге, уважении культурного многообразия и стремлении к совместному развитию. Он рассматривает эти принципы в качестве “стандарта” международного сотрудничества.

К.-Ж. Токаев отметил, что в следующем году исполняется 35 лет со дня установления дипломатических отношений между Казахстаном и Китаем. Наряду с официальными политическими и экономическими связями активное развитие получили прямые контакты между гражданами двух стран. Проведение в 2026 году “Перекрестного года культуры” Казахстана и Китая стало ярким подтверждением этой тенденции.

Глава государства отметил, что сегодня десятки тысяч казахстанских студентов обучаются в Китае. Одновременно растет число китайских граждан, выбирающих казахстанские университеты. В Казахстане успешно работают филиалы ведущих китайских вузов, “Мастерские Лу Баня”, расширяются программы академической мобильности и межвузовского сотрудничества.

Значительный импульс развитию туризма придало введение взаимного безвизового режима. По итогам 2025 года количество китайских туристов, посетивших Казахстан, достигло 962 тыс., что на 47 проц. больше показателя 2024 года, добавил К.-Ж. Токаев.

“Мы хотим показать китайским друзьям Казахстан во всем его многообразии — современную Астану и древний Туркестан, горы Алматы и уникальные ландшафты Мангистау, Великую степь и наследие Великого Шелкового пути, нашу музыку, национальные инструменты, кухню и традиции гостеприимства. В то же время Казахстан с большим интересом открывает для себя Китай — страну древней цивилизации, которая сегодня демонстрирует впечатляющий пример развития”, — заключил президент.

✅Основная цель акции — очистка прибрежных территорий и водоёмов, а также привлечение внимания населения к вопросам сохранения окружающей среды и формирования экологической культуры.

✅В мероприятиях приняли участие порядка 36 тыс. человек, в том числе представители государственных органов, студенты, волонтёры и неравнодушные жители регионов.

✅В рамках акции проведена масштабная уборка береговых линий рек и водоёмов. Участниками собрано и вывезено 1,5 тыс. тонн мусора, что позволило очистить значительные площади прибрежных территорий и предотвратить дальнейшее загрязнение водных объектов.

🔺По итогам акции:
очищено 663 гектаров прибрежных территорий;
810,7 тонн бытовых отходов передано на переработку.

✅Акция «Чистые берега» является частью системной работы в рамках инициативы «Таза Қазақстан» и способствует повышению экологической ответственности граждан, развитию культуры бережного отношения к природе и улучшению состояния окружающей среды.