Алтын Астық

Ақмола облысында күзгі әскерге шақыру науқаны басталды. Биыл негізгі міндеттердің бірі – ҰҚК Шекара қызметі мен Ұлттық ұланды жас сарбаздармен толықтыру. Бұл туралы РСК брифингінде айтылды.

Көктемгі шақыру кезінде облыстан 900-ге жуық жас мерзімді әскери қызметке жіберілді. Оның 500-ге жуығы Қарулы күштерге, 340-қа жуығы Ұлттық ұланға, 70-ке жуығы Шекара қызметіне қабылданды. Қалғандары Төтенше жағдайлар министрлігі мен Мемлекеттік күзет қызметіне жолданды.

«Күзгі шақыру қыркүйек айынан басталды. Қазір негізгі міндет – Шекара қызметін жас сарбаздармен толықтыру. Ақмола облысына 125-ке жуық адамға жоспар қойылды. Қазірдің өзінде 45-ке жуық жас шекара қызметіне жіберілді. Бұл бағыттағы жоспар толығымен орындалды», – деді Ақмола облысы Қорғаныс істері жөніндегі департаменті бастығының орынбасары, полковник Қанат Омаров.

Әскерге 18 бен 27 жас аралығындағы азаматтар шақырылады. Әр шақырылушы медициналық тексеруден өтеді. Денсаулығына, отбасылық жағдайына немесе оқуына байланысты заңда белгіленген негіздер болған жағдайда кейінге қалдыру мүмкіндігі қарастырылған.

Шақыру қағазы қағаз түрінде және 1414 нөмірінен SMS арқылы жіберіледі. Себепсіз келмеген азаматтарға бес АЕК көлемінде айыппұл салынады.

«Шақыру заңда белгіленген тәртіппен жүргізіледі. Алдымен азаматтың есептік деректері тексеріліп, кейін медициналық комиссия оның әскери қызметке жарамдылығын анықтайды. Заң бойынша кейінге қалдыруға немесе әскери қызметтен босатуға негізі бар азаматтар әскерге шақырылмайды», – деді заң қызметінің бастығы, әділет аға лейтенанты Бауржан Есполов.

Әскери қызметін жақсы аяқтаған сарбаздарға жоғары оқу орындарына тегін түсуге мүмкіндік беретін сертификаттар да беріледі. Биыл көктемде Ақмола облысынан 20 жас сарбаз осындай сертификат алған.

В регионе начался осенний призыв. В первую очередь планируют укомплектовать Пограничную службу КНБ и Национальную гвардию.

Весной из региона на срочную службу направили около 900 человек. Примерно 500 из них пополнили ряды Вооружённых сил, около 340 – Национальной гвардии, ещё около 70 – Пограничной службы. Остальных направили в МЧС и Службу государственной охраны.

«Осенний призыв начался с сентября. Основная задача сейчас – комплектование Пограничной службы. По Акмолинской области план составляет около 125 человек. Уже 45 призывников отправлены на службу, задание по этому направлению выполнено полностью», – сообщил заместитель начальника Департамента по делам обороны Акмолинской области Канат Омаров.

Призыву подлежат мужчины от 18 до 27 лет. Перед отправкой они проходят медицинскую комиссию. При наличии законных оснований можно получить отсрочку – например, по состоянию здоровья, семейным обстоятельствам или для продолжения учёбы.

Повестки направляются в бумажном виде и через SMS с номера 1414. За неявку без уважительной причины предусмотрен штраф в размере пяти МРП.

«Призыв проводится в установленном законом порядке. Сначала проверяются учётные данные гражданина, затем проводится медицинское освидетельствование. Если у человека есть законные основания для отсрочки или освобождения, он не подлежит призыву», – отметил начальник юридической службы Департамента по делам обороны области Бауржан Есполов.

Для прошедших службу также предусмотрены возможности для дальнейшего обучения. Хорошо зарекомендовавшие себя военнослужащие могут получить сертификаты на бесплатное поступление в вузы Казахстана.

Финансовые пирамиды сегодня все чаще маскируются под инвестиционные компании, криптопроекты, международный бизнес и онлайн-платформы. Красивый сайт, офис, презентации и обещания высокой доходности создают впечатление надежного проекта, однако не гарантируют его законность и финансовую устойчивость.

По данным Агентства Республики Казахстан по финансовому мониторингу (АФМ), с начала 2025 года ликвидировано 36 финансовых пирамид, в которые были вовлечены более 86 тысяч граждан. За этот период заблокировано свыше 7 тысяч интернет-сайтов, распространявших информацию о фиктивных инвестиционных проектах, а также закрыто 43 противоправных чата в Instagram и Telegram с общей аудиторией 276 тысяч участников.

Как работает финансовая пирамида

Главный признак пирамидальной модели — выплаты участникам осуществляются преимущественно за счет денег новых вкладчиков, а не устойчивого дохода от реальной деятельности.

Пока в систему поступают новые деньги, выплаты могут продолжаться. Когда приток новых участников прекращается, возникают проблемы с исполнением обязательств.

При этом организаторы могут использовать:

• профессиональные сайты и мобильные приложения;
• личные кабинеты с отображением «дохода»;
• офисы и презентации;
• Telegram-каналы и социальные сети;
• реферальные программы;
• обещания высокой доходности;
• истории об успешных участниках и первые выплаты.

Важно понимать: наличие офиса, сайта или первых выплат еще не подтверждает надежность проекта.

На что обратить внимание

Особенно насторожиться стоит, если вам предлагают:

Высокий доход за короткий срок. Обещания десятков процентов прибыли при минимальном риске должны вызывать вопросы.

Вознаграждение за привлечение людей. Если размер заработка напрямую зависит от количества привлеченных участников и их вкладов, это один из характерных признаков пирамиды.

Перевод денег на личную карту или криптокошелек. Перед внесением средств необходимо установить, кому именно вы передаете деньги и на каком основании.

Непонятный источник дохода. Организация должна четко объяснять, какой продукт или актив предлагается и за счет какой реальной деятельности формируется прибыль.

Давление при принятии решения. Фразы «только сегодня», «осталось несколько мест», «завтра условия изменятся» — повод не торопиться, а проверить информацию.

Не доверяйте цифрам только на экране

Личный кабинет, в котором ежедневно растет баланс, не является доказательством того, что у компании действительно есть активы или реальные инвестиционные операции.

Перед переводом денег необходимо выяснить, существуют ли реальные сделки, активы или услуги, за счет которых формируется заявленный доход, и каким образом инвестор сможет получить свои деньги обратно.

Что проверить перед вложением денег

Перед участием в любом инвестиционном или финансовом проекте необходимо:

1. Проверить юридическое лицо и его документы.
2. Убедиться в наличии лицензии или другого необходимого разрешения на заявленную деятельность.
3. Выяснить, какой конкретно продукт, актив или услугу вы приобретаете.
4. Понять, за счет чего формируется доход.
5. Проверить, кому именно перечисляются деньги.
6. Узнать условия возврата вложенных средств.
7. Оценить, зависит ли выплата от постоянного привлечения новых участников.

АФМ публикует информацию о юридических лицах и проектах, имеющих признаки финансовой пирамиды. Для проверки подозрительных интернет-ресурсов также можно воспользоваться Telegram-ботом АФМ «Baiqa, piramida!».

При этом отсутствие проекта в официальном перечне не означает автоматически, что он надежен. Необходимо самостоятельно проверить его документы, разрешения, деятельность и источник дохода.

Главное правило

Финансовая пирамида может выглядеть как инвестиционный фонд, международная компания, криптоплатформа или успешный онлайн-бизнес. Поэтому прежде чем смотреть на обещанную прибыль, необходимо ответить на главный вопрос:

За счет чего вам собираются платить?

Если источник дохода невозможно четко и понятно объяснить, а заработок зависит прежде всего от привлечения новых участников, от такого предложения лучше отказаться.

Источник: Fingramota.kz,

Бүгінде қаржылық пирамида бұрынғыдай бірден байқалмайды. Ол өзін инвестициялық компания, криптожоба, халықаралық бизнес немесе онлайн табыс платформасы ретінде таныстыруы мүмкін. Әдемі сайт, жеке кабинет, кеңсе, презентациялар мен жоғары табыс туралы уәделер сенімділік әсерін қалыптастырады. Алайда мұның бәрі жобаның заңды әрі сенімді екенін білдірмейді.

86 мыңнан астам азамат қаржылық пирамидаларға тартылған

Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігінің (ҚМА) деректеріне сәйкес, 2025 жылдың басынан бері 36 қаржылық пирамида жойылып, оларға 86 мыңнан астам азамат тартылған.

Осы кезеңде 19 қаржылық пирамидаға қатысты 46 сотқа дейінгі тергеп-тексеру аяқталған. Мүлікке тыйым салуды ескере отырып, 12,5 млрд теңге залалдың орны толтырылды.

Сондай-ақ ҚМА жалған инвестициялық жобалар туралы ақпарат таратқан 7 мыңнан астам интернет-сайтты бұғаттап, Instagram және Telegram желілеріндегі жалпы аудиториясы 276 мың адамды құрайтын 43 құқыққа қарсы чатты жапқан.

Қаржылық пирамида қалай жұмыс істейді?

Пирамиданың негізгі ерекшелігі — қатысушыларға төлемдер нақты экономикалық немесе инвестициялық қызметтен түсетін тұрақты табыстан емес, көбіне жаңа қатысушылардың қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

Жаңа салымшылар ақша салып тұрған кезде жүйе жұмыс істеп тұрғандай көрінеді. Ал жаңа адамдардың келуі тоқтаған кезде төлемдер де тоқтап, қаржылық қиындықтар басталады.

Қандай белгілерге назар аудару керек?

Ақшаңызды жобаға салмас бұрын мына сұрақтарға жауап беріңіз:

Кіріс қайдан келеді?
Егер компания пайда көзін нақты түсіндіре алмаса немесе кіріс негізінен жаңа қатысушылардың ақшасына байланысты болса, бұл — маңызды қауіп белгісі.

Неге соншалықты жоғары табыс уәде етіледі?
Қысқа мерзімде жоғары пайда және «тәуекел жоқ» деген уәде күмән тудыруы тиіс.

Жаңа адамдарды тартқаны үшін сыйақы беріле ме?
Егер табыс мөлшері басқа адамдарды жобаға тартуға және олардың салымдарына тікелей байланысты болса, бұл пирамидалық модельдің негізгі белгілерінің бірі.

Ақшаны кімге аударып жатырсыз?
Заңды тұлғаны, құжаттарды және қажетті лицензиялардың бар-жоғын тексеріңіз. Ақшаны жеке тұлғаның банк картасына немесе жеке криптоәмиянына аударуды ұсынса, ерекше сақ болған жөн.

Жоба жаңа қатысушыларсыз жұмыс істей ала ма?
Егер жүйе тұрақты түрде жаңа ақша түсіп тұрғанда ғана міндеттемелерін орындаса, оның бизнес-моделіне күмән келтіруге негіз бар.

Сіз нақты не сатып алып немесе қаржыландырып жатырсыз?
Ұсынылып отырған өнімді, активті немесе қызметті, сондай-ақ салған ақшаңызды қалай қайтаратыныңызды нақты түсіну қажет.

Жеке кабинеттегі «табысқа» сене бермеңіз
Кейбір жобалар қатысушыға онлайн-платформадағы жеке кабинет арқылы күн сайын өсіп жатқан баланс пен кірісті көрсетеді.
Алайда экрандағы цифр нақты активтердің, инвестициялық операциялардың немесе нақты пайданың бар екенін білдірмейді.

Сондықтан жобаға ақша салмас бұрын қаражаттың нақты қайда жұмсалатынын және табыстың қандай қызметтен қалыптасатынын анықтау қажет.

Кеңсе мен алғашқы төлемдер қауіпсіздік кепілі емес

Қаржылық пирамидалар сенімділік қалыптастыру үшін заманауи сайттар, кеңселер, презентациялар, әлеуметтік желілер, оң пікірлер және табысты қатысушылардың мысалдарын пайдалана алады.

Тіпті алғашқы төлемдерді алу да жобаның заңды әрі тұрақты екенін дәлелдемейді. Пирамидалық жүйеде алғашқы қатысушыларға төлем кейін қосылған адамдардың қаражаты есебінен жасалуы мүмкін.

Сондықтан сыртқы көрініске емес, ақшаның нақты қайдан келіп, қайда жұмсалатынына назар аудару маңызды.

Ақша аудармас бұрын жобаны тексеріңіз

ҚМА ресми интернет-ресурсында қаржылық пирамида белгілері бар жобалар туралы ақпарат жариялайды. Сонымен қатар күдікті жобаларды тексеру үшін ҚМА-ның «Baiqa, piramida!» Telegram-ботын пайдалануға болады.

Бірақ жобаның бұл тізімде болмауы оның автоматты түрде сенімді екенін білдірмейді. Компанияның қызметін, құжаттарын, лицензиясын және табыс көзін өзіңіз де тексеру қажет.

Ең бастысы — ақшаңыздың қайдан көбейетінін түсіну

Қаржылық пирамида кез келген сипатта болуы мүмкін: инвестициялық қор, халықаралық жоба, криптоплатформа немесе онлайн-бизнес.

Сондықтан ақша салмас бұрын ең алдымен бір сұраққа жауап іздеңіз:

«Маған табыс нақты не есебінен төленеді?»

Егер бұл сұраққа нақты әрі түсінікті жауап болмаса, күмәнді ұсыныстан бас тартқан дұрыс.

Дереккөз: Fingramota.kz

Буллинг — это систематическая травля, унижение или запугивание несовершеннолетнего. Кибербуллинг — такие же действия, совершаемые в интернете, социальных сетях и мессенджерах.

За буллинг несовершеннолетнего предусмотрена административная ответственность.

Если травлю совершил ребенок в возрасте от 12 до 16 лет, ответственность по статье 127-2 КоАП РК возлагается на его родителей или лиц, их заменяющих. Предусмотрено предупреждение либо штраф 10 МРП, а за повторное нарушение в течение года — 30 МРП.

С 16 лет несовершеннолетний самостоятельно несет административную ответственность за совершенное правонарушение.

Кроме того, родители могут быть привлечены к ответственности за ненадлежащее исполнение обязанностей по воспитанию ребенка, если имеются соответствующие основания.

Важно помнить: если действия подростка содержат признаки другого правонарушения или преступления — например, угрозы, причинение вреда здоровью или иные противоправные действия, — ответственность может наступать уже по соответствующим нормам законодательства.

Буллинг — это не просто детский конфликт. При столкновении с травлей важно не замалчивать ситуацию, сохранить доказательства и обратиться к администрации школы, психологу либо в правоохранительные органы.