Алтын Астық

Ақмола өңірінде Нұрқасым Әжітаев Ұлы Отан соғысы оқиғаларын көзімен көрген санаулы жандардың бірі. Құрметті жасына қарамастан, майдангер үлкен әулеттің қамқорлығында, абыройлы өмір сүріп келеді.

Нұрқасым Әжітаев 1925 жылдың 1 қаңтарында Семей облысы, Абыралы ауданының Сарықамыс жерінде дүниеге келген. 1930-жылдары отбасы ашаршылықтан аман қалу үшін Семей қаласына қоныс аударған. Алғашқы білімін 1938 жылы ашылған еңбек колхозының жетіжылдық мектебінде алған.

Ардагердің әскери жолы 1943 жылғы 15 қаңтарда Жаңасемей аудандық әскери комиссариаты тарапынан әскерге шақырылуымен басталды. Новосибирск қаласындағы мергендер мектебін тәмамдаған соң, рота старшинасы шенінде Курск шайқасы кезінде авиациялық атқыштар құрамында ұрысқа қатысқан. Нұрқасым Әжітаевичтің жауынгерлік жолы бүкіл Еуропаны қамтып, Берлинді алумен аяқталды. Алайда 1945 жылдың тамыз-қыркүйек айларында 293-атқыштар дивизиясы құрамында Жапонияға қарсы соғысқа да қатысқан.

Ардагердің жауынгерлік және еңбек жолындағы еңбегі көптеген марапаттармен бағаланған. Олардың қатарында ІІ дәрежелі Отан соғысы ордені, «Жапонияны жеңгені үшін» медалі, Георгий Жуков атындағы медаль және «Тың жерлерді игергені үшін» медалі бар. Сонымен қатар «1941–1945 жж. соғыс ардагері» белгісі, «КСРО Қарулы Күштеріне 50 жыл» медалі және Жеңістің 20 жылдан 80 жылға дейінгі мерейтойлық медальдарының толық жиынтығы бар.

Соғыстан кейін Нұрқасым Әжітаевич белсенді азаматтық ұстаным танытып, Артем қаласындағы әскери бөлімде комсомол ұйымының жетекшісі болып қызмет атқарды. Үлгілі еңбегі үшін оның есімі Хабаровск архивінде сақталған Құрмет грамотасына «алтын әріптермен» жазылған. Әр жылдары әскери инспектор, Шаған теміржол станциясында кезекші болып еңбек етіп, Қайнар ауылында 20 жылдан астам уақыт ағаш ұстасы болған.

Отбасылық өмірін 1952 жылы Нұрзилә Кусаинқызы екеуі құрған. Олар жеті бала тәрбиелеп өсіріп, бүгінде ардагер 10 немере мен 10 шөбере сүйіп отыр. Қазіргі таңда ақсақал ұлы Ермектің отбасында, Сүйінбай көшесінде тұрады.

«Біз атамызды мақтан тұтамыз. Ол – тірі тарих. Қазір ол жайлы өмір сүріп, бала-шағасының ортасында бақытты ғұмыр кешуде», – дейді майдангердің жақындары.

Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мәліметінше, мамыр айындағы жағдай бойынша Қазақстанда Ұлы Отан соғысы ардагерлерінің саны 60-тан аз қалған.

В Акмолинской области Нуркасым Ажитаевич остается одним из немногих очевидцев событий Великой Отечественной войны. Несмотря на почтенный возраст, фронтовик окружен заботой большой семьи и ведет достойный образ жизни.

Нуркасым Ажитаев родился 1 января 1925 года в местности Сарыкамыс Абралинского района Семипалатинской области. В 1930-е годы его семья, спасаясь от голода, переехала в Семипалатинск. Свое первое образование он получил в семилетней школе трудового колхоза, открытой в 1938 году.

Воинский путь ветерана начался 15 января 1943 года, когда он был призван Жанасемейским районным военкоматом. После окончания школы снайперов в Новосибирске он в звании старшины роты участвовал в боях на Курской дуге в составе авиационных стрелковых подразделений. Героический маршрут Нуркасыма Ажитаевича пролег через всю Европу и завершился взятием Берлина. Однако сразу после этого, в августе-сентябре 1945 года, в составе 293-й стрелковой дивизии он принял участие в войне с Японией.

Боевые и трудовые заслуги ветерана отмечены внушительным списком наград. Среди них – орден Отечественной войны II степени, медали «За победу над Японией», маршала Г. К. Жукова и «За освоение целинных земель». Также в его арсенале знак «Ветеран войны 1941–1945 гг.», медаль «50 лет Вооруженных Сил СССР» и полный ряд юбилейных медалей к годовщинам Победы – от 20-летия до 80-летия.

После войны Нуркасым Ажитаевич проявил активную гражданскую позицию: работал руководителем комсомольской организации в воинской части города Артем. За образцовую работу его имя было вписано «золотыми буквами» в почетную грамоту, которая хранится в архивах Хабаровска. В разные годы он также трудился военным инспектором, дежурным на железнодорожной станции Шаган и более 20 лет плотником в селе Кайнар.

Свою семейную жизнь он начал в 1952 году с Нурзилят Кусаиновной. Вместе они воспитали семерых детей, которые подарили ветерану 10 внуков и 10 правнуков. Сейчас аксакал проживает в городе Косшы по улице Суюнбая в семье своего сына Ермека.

«Мы гордимся нашим дедушкой. Он – живая история. Сейчас он живет в комфорте, в окружении детей и внуков», – отмечают близкие фронтовика.

По данным Министерства труда и социальной защиты населения, по состоянию на май в Казахстане осталось менее 60 ветеранов Великой Отечественной войны.

• заблокировать карту, счет и доступ к приложению;
• официально зафиксировать ваше обращение с указанием даты и времени;
• предоставить подтверждение регистрации обращения.
  Это важно для дальнейшего взаимодействия с банком и государственными органами.
  Шаг 2. Зафиксируйте все доказательства
  Параллельно необходимо максимально быстро зафиксировать все возможные доказательства. Любая информация может иметь значение: SMS-сообщения, коды подтверждения, переписка в мессенджерах, записи звонков, уведомления от банка, история операций, реквизиты получателей.
  Важно сохранять эти данные в оригинальном виде: в виде скриншотов или копий, без редактирования. Даже на первый взгляд незначительная деталь может сыграть ключевую роль в расследовании.
  Шаг 3. Обратитесь в полицию
  Заявление можно подать через eGov, портал e-Otinish или лично в территориальный орган по месту жительства. В заявлении необходимо подробно описать обстоятельства: когда и на какую сумму оформлен кредит, какой кредитор указан, как вы узнали о факте оформления, а также приложить все имеющиеся доказательства. После регистрации информация вносится в Единый реестр досудебных расследований, и начинается проверка по факту мошенничества.
  Обращение в полицию — это не формальность, а ключевой этап. В рамках расследования устанавливаются обстоятельства оформления кредита, проверяется, каким образом были использованы персональные данные, и выявляются возможные нарушения со стороны финансовой организации. По итогам выдается процессуальный документ, подтверждающий статус потерпевшего или фиксирующий обстоятельства дела (в документе должны быть указаны сумма, дата кредита и наименование кредитора). Именно этот документ становится основанием для дальнейшего взаимодействия с кредитором.
  Шаг 4. Повторное обращение к кредитору
  Получив его, необходимо повторно обратиться в банк или МФО. В этом случае кредитор обязан в течение 3 дней приостановить взыскание задолженности, прекратить начисление штрафов и остановить претензионную работу.
  Если долг уже передан коллекторам, их также необходимо уведомить о наличии уголовного дела. При этом важно понимать: приостановка взыскания — это не окончательное решение, а время для разбирательства.
  ВНИАНИЕ! При бездействии кредитора или коллектора обратитесь в Агентство РК по регулированию и развитию финансового рынка (АРРФР) через e-Otinish для проведения проверки и принятия мер надзорного реагирования.
  В случае несогласия с действиями (бездействием) сотрудников полиции вы вправе обратиться к руководству территориального органа, подать жалобу через портал e-Otinish либо обратиться в органы прокуратуры.
  Можно ли списать мошеннический кредит?
  Это один из самых частых вопросов. Здесь важно развеять распространенное заблуждение: сам факт мошенничества не означает автоматическое освобождение от обязательств. Для списания необходимо установить не только сам факт преступления, но и наличие нарушений со стороны кредитора при выдаче займа.
  В зависимости от ситуации применяется: внесудебное списание (при очевидных нарушениях) либо судебный порядок.
  Внесудебное списание долга
  Внесудебное списание возможно, если одновременно факт мошенничества подтвержден полицией и при выдаче кредита допущены нарушения со стороны кредитора.
  К таким нарушениям относятся:
  – отсутствие обязательной биометрии при получении онлайн-кредита;
  – выдача кредита при наличии, установленного клиентом в eGov запрета на получение кредитов;
  – несоблюдение возрастных требований (до 21 года и старше 55 лет без подтвержденного согласия);
  – оформление первого беззалогового потребительского кредита онлайн без биометрии или без личного присутствия (при превышении установленных порогов);
  – нарушение «периода охлаждения»: ранее 8 часов для банковских займов от 150 до 255 МРП и ранее 24 часов для сумм: свыше 255 МРП по банковским займам и свыше 75 МРП по микрокредитам и без дополнительного подтверждения заемщика

Исключения:

• оплата товаров или услуг напрямую продавцу;
• погашение задолженности в том же банке или МФО;
• операции по карте в пределах лимита до 150 МРП;
• оплата налогов, штрафов и задолженности по исполнительному производству.
  В таких случаях финансовая организация обязана списать долг, вернуть удержанные средства и скорректировать кредитную историю.
  Судебное списание долга
  Применяется, если факт мошенничества подтвержден полицией, однако наличие нарушений со стороны кредитора требует установления в судебном порядке.
  Суд на основании собранной полицией доказательной базы устанавливает факт мошеннического оформления кредита и выясняет, стали ли возможными действия мошенников из-за нарушений банка или МФО.
  К таким нарушениям относятся:
  – использование третьими лицами персональных данных клиента (в том числе с применением удаленного доступа);
  – нарушения процедуры биометрии;
  – несоблюдение требований по выявлению и предотвращению мошеннических операций.
  В этом случае суд устанавливает обстоятельства дела и принимает решение о списании кредита.
  После вступления решения суда в силу кредитор обязан:
• списать долг;
• вернуть удержанные суммы;
• внести изменения в кредитную историю.
  Важно понимать и возможные риски бездействия. Если незамедлительно не предпринимать шагов, долг продолжит увеличиваться, может начаться судебное взыскание, а ваши счета быть заблокированы. Кроме того, существенно ухудшается кредитная история, что в будущем ограничивает доступ к финансовым услугам.
  Отдельное внимание стоит уделить профилактике. Большинство подобных ситуаций возникает из-за передачи кодов, установки сомнительных приложений или перехода по подозрительным ссылкам. Защитить себя можно простыми, но эффективными мерами: не сообщать никому SMS-коды, использовать двухфакторную аутентификацию, регулярно проверять кредитную историю и при необходимости подключать услугу «Стоп-кредит».
  Главное, что нужно запомнить: если на ваше имя оформили кредит, решающую роль играет скорость и последовательность действий. Чем раньше вы зафиксируете факт мошенничества и обратитесь в уполномоченные органы, тем выше вероятность защитить свои права, остановить финансовые потери и восстановить свою кредитную репутацию.
  Источник: https://fingramota.kz/ru/post/na-vashe-imya-oformili-kredit-chto-delat-i-kak-zashchitit-svoi-prava

• картаны, шотты және бағдарламаға кіруді бұғаттау;
• сіздің жүгінген күніңіз бен уақытты көрсете отырып, ресми түрде тіркеу;
• жүгінудің тіркелгенін растауды ұсыну.
  Бұл банкпен және мемлекеттік органдармен одан әрі өзара іс-қимыл үшін маңызды.
  2- қадам. Барлық дәлелдемелерді жазып қойыңыз
  Сонымен бір мезгілде барлық ықтимал дәлелдемелерді барынша жылдам тіркеу қажет. Кез келген ақпараттың маңызды болуы мүмкін: SMS-хабарламалар, растау кодтары, мессенджерлердегі хат жазысу, қоңыраулар жазбасы, банктен хабарламалар, операциялардың тарихы, алушылардың деректемелері.
  Бұл деректерді түпнұсқа түрінде: скриншот немесе көшірме түрінде, редакциялаусыз сақтау маңызды. Тіпті бір қарағанда елеусіз жағдай тергеу кезінде негізгі рөл атқаруы мүмкін.
  3-қадам. Полицияға жүгініңіз
  Өтінішті eGov, e-Otinish порталы арқылы немесе тұрғылықты жері бойынша аумақтық органға жеке тапсыруға болады. Өтініште мән-жайларды егжей-тегжейлі сипаттау қажет: кредит қашан және қандай сомаға ресімделген, қандай кредитор көрсетілген, сіз ресімдеу фактісі туралы қалай білдіңіз, сондай-ақ қолда бар барлық дәлелдемелерді қоса беру қажет. Тіркелгеннен кейін ақпарат Сотқа дейінгі тергеп-тексерулердің бірыңғай тізіліміне енгізіледі және алаяқтық фактісі бойынша тексеру басталады.

Полицияға жүгіну – формальдылық емес, негізгі кезең. Тергеп-тексеру шеңберінде кредитті ресімдеу мән-жайлары анықталады, дербес деректердің қалай пайдаланылғаны тексеріледі және қаржы ұйымы тарапынан ықтимал бұзушылықтар анықталады. Қорытындылары бойынша жәбірленушінің мәртебесін растайтын немесе істің мән-жайын белгілейтін процестік құжат беріледі (құжатта кредиттің сомасы, күні және кредитордың атауы көрсетілуге тиіс). Дәл осы құжат кредитормен одан әрі өзара іс-қимыл жасауға негіз болады.
4-қадам. Кредиторға қайта жүгініңіз
Оны алғаннан кейін банкке немесе МҚҰ-ға қайта жүгіну қажет. Бұл жағдайда кредитор 3 күн iшiнде берешектi өндiрiп алуды тоқтата тұруға, айыппұл есептеудi тоқтатуға және шағым-талап жұмысын тоқтатуға мiндеттi.
Егер борыш коллекторларға берілсе, оларға да қылмыстық істің бар екендігі туралы хабарлау қажет. Бұл ретте түсіну маңызды: өндіріп алуды тоқтата тұру – бұл түпкілікті шешім емес, талқылау уақыты.
НАЗАР АУДАРЫҢЫЗ! Кредитордың немесе коллектордың әрекетсіздігі кезінде тексеру жүргізу және қадағалап ден қою шараларын қабылдау үшін e-Otinish арқылы ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігіне (ҚНРДА) хабарласыңыз.
Полиция қызметкерлерінің әрекетімен (әрекетсіздігімен) келіспеген жағдайда сіз аумақтық органның басшылығына жүгінуге, e-Otinish порталы арқылы шағым беруге не прокуратура органдарына жүгінуге құқылысыз.
Алаяқтық кредитті есептен шығаруға бола ма?
Бұл ең жиі кездесетін сұрақтардың бірі. Бұл жерде кең таралған жаңылысуға әкелмеу маңызды: алаяқтық фактісінің өзі міндеттемелерден автоматты түрде босатуды білдірмейді. Есептен шығару үшін қылмыс фактісінің өзін ғана емес, сонымен қатар қарыз беру кезінде кредитор тарапынан бұзушылықтардың болуын да анықтау қажет.
Жағдайға байланысты: соттан тыс есептен шығару (айқын бұзушылықтар кезінде) немесе сот тәртібі қолданылады.
Борышты соттан тыс есептен шығару
Егер алаяқтық фактісін полиция бір мезгілде растаса және кредит беру кезінде кредитор тарапынан бұзушылықтарға жол берілсе, соттан тыс есептен шығаруға жол беріледі.
Мұндай бұзушылықтарға мыналар жатады:

• онлайн-кредит алу кезінде міндетті биометрияның болмауы;
• клиент eGov-те кредиттер алуға тыйым салуды белгілеген жағдайда кезде кредит беру;
• жас ерекшеліктеріне қойылатын талаптарын сақтамау (расталған келісімсіз 21 жасқа дейін және 55 жастан жоғары);
• бірінші кепілсіз тұтынушылық кредитті биометриясыз немесе жеке қатысуынсыз онлайн ресімдеу (белгіленген шектерден асқан кезде);
• «шешім қабылдау кезеңін» бұзу: 150-ден 255 АЕК-ке дейінгі банктік қарыздар үшін 8 сағаттан ерте және банктік қарыздар бойынша 255 АЕК-тен жоғары және микрокредиттер бойынша 75 АЕК-тен жоғары және қарыз алушының қосымша растауынсыз 24 сағаттан ерте.
  Ерекше жағдайлар:
• тауарлардың немесе қызметтердің ақысын тікелей сатушыға төлеу;
• сол банкте немесе МҚҰ-да берешекті өтеу;
• 150 АЕК дейінгі лимит шегінде карта бойынша операциялар;
• атқарушылық іс жүргізу бойынша салықтарды, айыппұлдарды және берешектерді төлеу.
  Мұндай жағдайларда қаржы ұйымы борышты есептен шығаруға, ұсталған қаражатты қайтаруға және кредиттік тарихты түзетуге міндетті.
  Борышты сот арқылы есептен шығару
  Егер алаяқтық фактісін полиция растаса, бірақ кредитор тарапынан бұзушылықтардың болуы сот тәртібімен белгілеуді талап етсе қолданылады.
  Сот полиция жинаған дәлелдер базасының негізінде кредиттің алаяқтықпен ресімделу фактісін анықтайды және банктің немесе МҚҰ-ның бұзушылықтарына байланысты алаяқтардың әрекеттері мүмкін болғанын анықтайды.
  Мұндай бұзушылықтарға:
  – үшінші тұлғалардың клиенттің дербес деректерін пайдалануы (оның ішінде қашықтан қол жеткізуді қолдана отырып);
  – биометрия рәсімінің бұзылуы;
  – алаяқтық операцияларды анықтау және болдырмау жөніндегі талаптарды сақтамауы жатады.
  Бұл жағдайда сот істің мән-жайын анықтайды және кредитті есептен шығару туралы шешім қабылдайды.
  Сот шешімі күшіне енгеннен кейін кредит беруші:
• қарызды есептен шығаруға;
• ұсталған соманы қайтаруға;
• кредит тарихына өзгерістер енгізуге міндетті.
  Әрекетсіздіктің ықтимал тәуекелдерін де түсіну маңызды. Егер дереу қадам жасамаса, қарыз ұлғая береді, сот өндіріп алуы мүмкін, ал сіздің шоттарыңыз бұғатталуы мүмкін. Бұдан басқа, кредиттік тарих айтарлықтай нашарлайды, бұл болашақта қаржылық қызметтерге қол жеткізуді шектейді.
  Профилактикаға ерекше назар аудару керек. Мұндай жағдайлардың көпшілігі кодтарды беруден, күмәнді қосымшаларды орнатудан немесе күмәнді сілтемелерге көшуден туындайды. Өзіңізді қарапайым, бірақ тиімді шаралармен қорғауға болады: SMS-кодтарды ешкімге бермеу, екі факторлы аутентификацияны пайдалану, кредиттік тарихты үнемі тексеру және қажет болған жағдайда «Стоп-кредит» қызметін қосу.

Ең бастысы есте сақтау керек: егер сіздің атыңызға кредит рәсімделген болса, әрекет жылдамдығы мен дәйектілігі шешуші рөл атқарады. Сіз алаяқтық фактісін неғұрлым ерте тіркеп, уәкілетті органдарға жүгінсеңіз, өз құқықтарыңызды қорғау, қаржылық шығындарды тоқтату және кредиттік беделіңізді қалпына келтіру ықтималдығы соғұрлым жоғары болады.
Источник: https://fingramota.kz/kk/post/adamdy-nsauly-atyyza-alayaty-zholmen-kredit-rsimdelse-ne-isteu-kerek