Алтын Астық

2025 жылғы 4 желтоқсанда Ақмола облысының Ақкөл ауданында еліміздің ауыл әйелдерін біріктірген маңызды оқиға – «Ауыл Әйелі: Бірлік. Даму. Болашақ» атты республикалық қорытынды форум өтті. Шара Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия, «Ауыл» партиясы және Ақмола облысы әкімдігінің қолдауымен ұйымдастырылды. Форумға еліміздің барлық өңірінен 400-ге жуық қатысушы жиналып, ауыл әйелдерінің экономикалық және әлеуметтік әлеуетін арттыру бағытында пікір алмасты.

Форум жұмысы ауыл шаруашылығы өнімдері, отандық өндіріс тауарлары, қолөнер туындылары ұсынылған көрмеден басталды. Қатысушылар ауыл кәсіпкерлерінің еңбегімен, олардың жаңа өнімдері мен технологиялық шешімдерімен танысуға мүмкіндік алды.

Ашылу салтанатында Ақмола облысы әкімінің орынбасары Алтынай Әміренова және ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Ерболат Саурықов құттықтау сөз сөйледі. Ерболат Байұзақұлы ауыл әйелдерінің қоғамдағы рөлінің артып келе жатқанын айта отырып, олардың кәсіпкерлігін қолдау бағытындағы заңнамалық жұмыстар жалғасатынын атап өтті. Сонымен қатар, Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Ұлттық комиссия төрағасының орынбасары Ләззат Сүлеймен ауыл әйелдерінің әлеуетін ашу – мемлекеттік саясаттың маңызды бағыты екенін айтты. «Ауыл» партиясы төрағасының орынбасары Қуаныш Сейтжанов ауыл әйелдерінің бастамаларына жан-жақты қолдау көрсету партия жұмысының негізгі басымдықтарының бірі екенін жеткізді.

Форум барысында Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткерлері, әлемге танымал әнші Димаш Құдайбергеннің ата-анасы Қанат және Светлана Айтбаевтар да қатысушыларға жүрекжарды тілектерін жолдады.

Пленарлық сессияда ауыл әйелдерінің әлеуметтік-экономикалық мүмкіндіктерін кеңейту, олардың кәсіпкерлік белсенділігін арттыру, ауылдық аумақтарда жаңа технологияларды енгізу мәселелері талқыланды. «TechnoWomen» қауымдастығының мүшесі, кәсіпкер Ғалия Оразалинова жасанды интеллект пен цифрлық шешімдердің ауылдағы бизнеске қосар үлесі туралы айтып берді. «QAZAQ UY» ЖШС директоры Алтынай Тәңірбергенова ұлттық киіз үй өндірісін заманауи тәсілдермен үйлестіру тәжірибесін таныстырды. Сонымен қатар Юлия Барсукова мен Жұма Нұрғалиева ауыл кәсіпкерлігінің табысты үлгілерін бөліссе, депутат Ләззат Сейткереева қазақ әйелінің қоғамдағы маңызын ерекше атап өтті.

Сұрақ-жауап сессиясынан кейін қатысушыларға отандық дизайнерлер дайындаған ұлттық нақыштағы киімдер коллекциясынан дефиле ұсынылды. Форум аясында қонақтар «Smart Aqkol» технологиялық хабы мен Республикалық ғарыштық байланыс орталығында да болып, өңірдің цифрлық мүмкіндіктерімен танысты.

Форум қорытындысында ауыл әйелдеріне жүйелі қолдау көрсетудің, ауыл кооперациясын дамытудың, экспорттық әлеуеті бар бастамаларды күшейтудің маңыздылығы атап өтілді. Ақкөлде өткен бұл форум ауыл әйелдерінің жаңа мүмкіндіктерге қадам басуына, тәжірибе алмасуына және өз әлеуетін ашуға серпін берген маңызды алаң болды.

💬 Заместитель Премьер-министра – министр культуры и информации Аида Балаева проинформировала о новых подходах к формированию экологической культуры. Ценности трудолюбия, патриотизма и экологической ответственности среди подрастающего поколения прививаются в контексте единой воспитательной программы «Адал азамат». Дополнительным экологическим образованием на сегодня охвачено 87,2% школьников. Для них действуют порядка 380 видов клубов и кружков по таким направлениям как экология, биология, туризм, краеведение и др.

🎓 В настоящее время в 35 высших учебных заведениях страны осуществляется обучение в области экологии. На 2025–2026 учебный год по направлению «Окружающая среда» выделено 2358 государственных грантов. В вузах также активно развивается волонтерство: показатель студенческой вовлеченности составил 45%.

📚 Кроме того, ведется обновление образовательных программ по подготовке кадров в области инженерной экологии, экоаналитики и др. По линии науки на 2025–2027 годы по направлению «Экология, охрана окружающей среды и рациональное использование природных ресурсов» реализуются 318 проектов.

*

🌳 Отдельным вопросом был рассмотрен ход реализации поручений Президента по посадке 2 млрд деревьев на территории лесного фонда.

📊 По информации министра экологии за 2021-2025 годы по республике высажено 1 млрд 470 млн деревьев на общей площади 918,4 тыс. га, в текущем году – 320 млн саженцев.

🌿Масштабирование опыта ГЛПР «Семей орманы» по выращиванию посадочного материала с закрытой корневой системой ведется в 5 регионах – в Алматинской, Восточно-Казахстанской, Павлодарской и Костанайской областях, а также в области Абай. Приживаемость саженцев, выращенных в отечественных питомниках, достигает 90%. В начале следующего года начнется строительство 6 новых лесосеменных комплексов мощностью порядка 6 млн саженцев в год.

🌱В рамках международного проекта по восстановлению природных экосистем на осушенном дне Аральского моря в городе Казалинск построен питомник мощностью до 3 млн штук сеянцев саксаула. Ведется работа по строительству еще одного питомника на осушенном морском дне и созданию резервата «Арал Орманы».

💬 Заслушан отчет руководства акиматов Акмолинской, Актюбинской и Кызылординской областей, где имеются недоработки по посадке деревьев и сбору семян.

✅ Премьер-министр Олжас Бектенов подчеркнул, что акиматы должны принимать все меры по обеспечению качественной посадки и созданию питомников. При этом акцент должен быть сделан не только на количестве высаживаемых деревьев, но и на их приживаемости.

📌 Для усиления контроля создается Центр по мониторингу за ходом реализации президентской инициативы «Таза Қазақстан» под председательством Премьер-министра. Ответственные госорганы будут ежемесячно докладывать о проводимой работе.

🚮 Биыл шамамен 6,5 млн қазақстандық экологиялық акцияларға қатысты. Премьер-министр жастарға ерекше көңіл бөле отырып, халық арасында кең ауқымды ақпараттық жұмыс жүргізудің маңыздылығын атап өтті.

💬 Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева экологиялық мәдениет қалыптастырудың жаңа тәсілдері туралы айтты. «Адал азамат» біртұтас тәрбие бағдарламасы арқылы өскелең ұрпақ бойына еңбекқорлық, отансүйгіштік, экологиялық жауапкершілік құндылықтарын сіңіруде. Бүгінгі таңда оқушылардың 87,2%-ы қосымша экологиялық біліммен қамтылған. Олар үшін экология, биология, туризм, өлкетану және басқа да бағыттар бойынша клубтар мен үйірмелердің 380-ге жуық түрі жұмыс істейді.

🎓 Қазіргі уақытта еліміздегі 35 жоғары оқу орнында экология саласы бойынша мамандар дайындайды. 2025–2026 оқу жылына «Қоршаған орта» бағыты бойынша 2358 мемлекеттік грант бөлінді. Жоғары оқу орындарында да еріктілік белсенді дамып келеді: студенттердің қатысу көрсеткіші 45%-ды құрады.

📚 Сонымен қатар инженерлік экология, экоаналитика және тағы басқа саласында кадрлар даярлау жөніндегі білім беру бағдарламаларын жаңарту жүргізілуде, 2025–2027 жылдарға арналған ғылым желісі бойынша «Экология, қоршаған ортаны қорғау және табиғи ресурстарды тиімді пайдалану» бағыты бойынша 318 жоба жүзеге асырылуда.

*
🌳 Президенттің орман қоры аумағында 2 млрд ағаш отырғызу жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру барысы жеке мәселе ретінде қаралды.

📊 Экология министрінің айтуынша, 2021–2025 жылдар аралығында республика бойынша жалпы ауданы 918,4 мың гектар алқапқа 1 млрд 470 млн ағаш егілді, оның ішінде биыл 320 млн көшет отырғызылды.

🌿 «Семей орманы» МОТР жабық тамырлы көшеттер өсіру тәжірибесі 5 өңірде – Алматы, Шығыс Қазақстан, Павлодар және Қостанай, Абай облыстарында кеңейтілуде. Отандық ағаш тәлімбақтарында өсірілген көшеттердің өмір сүру деңгейі 90%-ға жетеді. Келесі жылдың басында сыйымдылығы жылына шамамен 6 млн көшет егуге жететін орман тұқымын өндіру бойынша жаңа 6 кешеннің құрылысы басталады.

🌱 Арал теңізінің құрғаған түбінде табиғи экожүйелерді қалпына келтіру жөніндегі халықаралық жоба шеңберінде Қазалы қаласында қуаттылығы 3 млн данаға дейін сексеуіл көшеттері бар тәлімбақ салынды. Құрғатылған теңіз түбінде тағы бір тәлімбақ салу және «Арал Орманы» резерватын құру бойынша жұмыстар жүргізілуде.

💬 Ақмола, Ақтөбе және Қызылорда облыстары әкімдіктері басшылығының есебі тыңдалды, онда ағаш отырғызу және тұқым жинау бойынша кемшіліктер бар.

✅ Премьер-министр Олжас Бектенов әкімдіктер сапалы отырғызуды қамтамасыз ету және тәлімбақтар құру бойынша тиісті шаралар қабылдауы тиіс екенін атап өтті. Бұл жағдайда егілген көшеттердің санына ғана емес, олардың жерсініп кетуіне де назар аудару керек.

📌 Бақылауды күшейту үшін Премьер-министрдің төрағалығымен «Таза Қазақстан» Президент бастамасының жүзеге асырылу барысына мониторинг жүргізу жөніндегі орталық құрылады. Жауапты мемлекеттік органдар жүргізіліп жатқан жұмыс туралы ай сайын баяндайтын болады. https://t.me/KZgovernment/20565

💬 Заслушан доклад министра экологии и природных ресурсов Ерлана Нысанбаева о проведении природоохранных мероприятий, работе по высадке деревьев, борьбе с несанкционированными свалками, реализации проектов по переработке ТБО. По вопросам формирования экологической культуры среди населения выступили заместитель Премьер-министра – министр культуры и информации Аида Балаева, министры науки и высшего образования – Саясат Нурбек, просвещения – Жулдыз Сулейменова.

«Президентская инициатива «Таза Қазақстан» стала масштабным общенациональным движением. Речь идет не только о высадке деревьев и очистке отходов. Главным результатом мы видим вовлеченность общественности в наше общее дело охраны природы и создания комфортной окружающей среды для обеспечения высокого качества жизни.

Сохранение природных богатств, обеспечение чистого воздуха и воды, рациональное использование ресурсов – все это приоритетные задачи, от которых зависит благополучие нынешнего и будущих поколений. Инициатива Главы государства – не разовая акция, а постоянная работа по формированию новой экологической культуры и повседневного образа жизни наших граждан»,
— подчеркнул Премьер-министр Олжас Бектенов.

🌳 В рамках «Таза Қазақстан» в текущем году по всей стране проведено 1 250 экологических мероприятий, включая акции по уборке территорий, озеленению и экологическому просвещению. Высажено порядка 3 млн деревьев, очищено более 1 млн га территорий, собрано более 800 тыс. тонн отходов. В соответствии с поручением Президента по посадке 15 млн саженцев до 2025 г. в рамках акции «Таза Қазақстан» в населенных пунктах высажено свыше 18 млн деревьев.

🚯 Продолжается работа по ликвидации несанкционированных свалок. Совместно с органами внутренних дел действует более 1 300 мобильных групп. Посредством космического мониторинга в текущем году выявлено 3 833 свалки, из которых порядка 80% уже ликвидированы. К административной ответственности привлечены 165 должностных лиц, общая сумма наложенных штрафов составила 12,4 млн тенге.

📥 С начала года через платформу телеграмм-чат @TazaQazBot поступило свыше 24 тыс. заявок, из которых более 23 тыс. уже исполнены.

➡️ Основные заявки касаются уборки территорий (8524), вывоза бытового мусора (1709), благоустройства улиц (1675) и ремонта дорог (1480).

♻️ Одним из ключевых аспектов идеи «Таза Қазақстан» является ответственное обращение с отходами. Для обеспечения экологических потребностей регионов в эксплуатацию введены 8 новых полигонов ТБО. На стадии реализации – 22 инфраструктурных проекта по сбору, сортировке и переработке мусорных отходов на общую сумму порядка 89,4 млрд тенге, в том числе за счет средств, поступающих от утильсбора. Ведется работа еще по 40 проектам. Всего Комплексным планом предусмотрено строительство 100 полигонов ТБО.

💬 Ерлан Нысанбаев также доложил о проводимой работе по строительству 3 мусоросжигательных заводов в городах Астана, Алматы и Шымкент. В текущем году подписаны соответствующие Соглашения об инвестициях на сумму 293 млрд тенге. Также за счет средств утильсбора предусматривается управление СОЗ-содержащими отходами и ликвидация бесхозяйных опасных отходов, переданных решением суда в республиканскую собственность.

📉 Премьер-министр заслушал акимов областей Абай и Ұлытау, где отмечаются низкие темпы работ: ликвидировано лишь 36% и 53% свалок соответственно. Олжас Бектенов поручил в срочном порядке принять меры по исправлению ситуации с ТБО. Кроме того, акиматам Актюбинской, Атырауской, Восточно-Казахстанской, Западно-Казахстанской, Карагандинской, Костанайской областей и области Жетісу необходимо до конца года завершить все работы по устранению стихийных свалок. Поручено ускорить строительство полигонов. https://t.me/KZgovernment/20569

💬 Экология және табиғи ресурстар министрі Ерлан Нысанбаевтың табиғатты қорғау іс-шараларын жүргізу, ағаш отырғызу, заңсыз қоқыс алаңдарын жою, ҚТҚ өңдеу жобаларын жүзеге асыру туралы баяндамасы тыңдалды. Сондай-ақ Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек, оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова халық арасында экологиялық мәдениетті қалыптастыру мәселелері бойынша сөз сөйледі.

«Президентіміздің “Таза Қазақстан” бастамасы кең ауқымды жалпыұлттық қозғалысқа айналды. Мәселе тек ағаш отырғызу және қоқыс тазарту туралы болып отырған жоқ. Табиғатты қорғау идеясына бүкіл қоғамды біріктіру, жайлы да таза қоршаған орта қалыптастыру ісіне әрбір адамның белсенді қатысуы – біздің жұмысымыздың басты нәтижесі болуға тиіс.

Табиғи байлықты сақтау, ауа мен судың тазылығын қамтамасыз ету, ресурстарды ұтымды пайдалану – біздің алдымызда тұрған басым міндеттер. Мемлекет басшысының бастамасы бір күндік науқан емес, жаңа экологиялық мәдениетті, сондай-ақ азаматтарымыздың күнделікті өмір салтын қалыптастыруға бағытталған тұрақты жұмыс»,
— деп атап өтті Премьер-министр Олжас Бектенов.

🌳 «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында биыл республика бойынша 1 250 экологиялық іс-шара өткізілді, оның ішінде аумақтарды жинау, көгалдандыру және экологиялық ағарту жұмыстары жүргізілді. 2,8 млн-нан астам ағаш отырғызылды, 1 млн гектардан астам жер тазартылды, шамамен 800 мың тонна қалдық жиналды. Осылайша, «Таза Қазақстан» акциясының нәтижесінде коммуналдық шаруашылықтың жүргізіліп жатқан қызметімен бірлесіп қалалар мен ауылдарда 3,8 млн ағаш отырғызылды. Бүгінгі таңда 18 млн-нан астам ағаш отырғызылды, бұл Президенттің 2025 жылға дейін елді мекендерде 15 млн көшет отырғызу міндетіне жауап береді.

🚯 Заңсыз қоқыс алаңдарын жою жұмыстары жалғасуда. Құқық қорғау органдарымен бірлесе 1 300-ден астам мобилді топ жұмыс істеуде. Биыл ғарыштық мониторинг арқылы 3 833 полигон анықталды, олардың 80%-ы жойылды. 165 лауазымды тұлға әкімшілік жауапкершілікке тартылып, жалпы 12,4 млн теңге көлемінде айыппұл салынды.

📥 Жыл басынан бері @TazaQazBot телеграмм-чат платформасы арқылы 24 мыңнан астам өтінім түсті, оның 23 мыңнан астамы орындалды.

➡️ Келіп түскен өтініштердің дені аумақтарды тазарту (8524), тұрмыстық қоқыстарды шығару (1709), көшелерді абаттандыру (1675) және жолдарды жөндеу (1480) жұмыстарына қатысты.

♻️ «Таза Қазақстан» бастамасындағы негізгі аспектілерінің бірі – қалдықтарды жауапкершілікпен өңдеу. Өңірлердің экологиялық қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін 8 жаңа ҚТҚ полигоны пайдалануға берілді. Қалдықтарын жинау, сұрыптау және қайта өңдеу бойынша, оның ішінде кәдеге жарату алымынан түсетін қаражат есебінен жалпы құны шамамен 89,4 млрд теңгені құрайтын 22 инфрақұрылымдық жоба жүзеге асыру сатысында тұр.Тағы 40 жоба бойынша жұмыстар жүргізілуде. Жалпы, Кешенді жоспарда қатты тұрмыстық қалдықтар бойынша 100 полигон салу көзделген.

💬 Сондай-ақ Ерлан Нысанбаев Астана, Алматы және Шымкент қалаларында 3 қоқыс өртеу зауытын салу бойынша жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады. Биыл жалпы құны 293 млрд теңгені құрайтын инвестиция туралы тиісті келісімдерге қол қойылды. Сонымен қатар кәдеге жарату қаражаты есебінен құрамында тұрақты органикалық ластаушы заттары бар қалдықтарды басқаруға және сот шешімімен республикалық меншікке берілген иесіз қауіпті қалдықтарды жою көзделеді. https://t.me/KZgovernment/20559