Қазақстан экономиканы әртараптандыру және сапалы инвестициялар тарту бағытын дәйекті түрде жүзеге асыруда.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев басшылығымен елде өңдеуші өндіріс, жасыл энергетика, фармацевтика және заманауи инфрақұрылым белсенді дамып келеді.
2026 жылы еліміздің бірнеше өңірінде жұмыс орындарын құруға, экспорттық әлеуетті арттыруға және технологиялық дамуға үлес қосатын ірі өнеркәсіптік жобалар іске қосылды немесе мақұлданды.
Ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу және агротехнологиялар
Павлодар облысында құны 2 млрд теңге болатын майлы дақылдарды өңдеу зауыты іске қосылды. Кәсіпорын жылына 60 мың тоннаға дейін шикізат өңдеп, 35 мың тоннаға дейін тазартылмаған күнбағыс майын өндіре алады. Өнім ішкі нарыққа да, экспортқа да жеткізіледі.
Солтүстік Қазақстан облысында қытайлық XIYU AGRICULTURAL PTE. LTD компаниясы тағы бір ірі май өңдеу зауытын салуда. Инвестиция көлемі – 53 млрд теңге. Кәсіпорынның өндірістік қуаты тәулігіне 1,4 мың тонна өнімді құрайды. Іске қосу 2028 жылға жоспарланған, 150 жаңа жұмыс орны ашылады.
Түркістан облысында жылына 500 бірлікке дейін агродрон өндіретін кәсіпорын іске қосылды. Ұшқышсыз аппараттар ауыл шаруашылығы алқаптарын өңдеуге арналған және бір ұшуда 5 гектарға дейін жерді бүркей алады. Болашақта өрт сөндіруге және жүк тасымалдауға арналған дрондар шығару жоспарланып отыр.
Фармацевтика және биотехнологиялар
Үкімет Қарағанды облысында құны 42,5 млрд теңге болатын фармацевтикалық кешенді салу және жаңғырту жобасын мақұлдады. Кәсіпорында онкологиялық, аутоиммундық және орфандық ауруларды емдеуге арналған дәрілік заттарды қоса алғанда, 74 атаудағы өнім өндіріледі. Сондай-ақ белсенді фармацевтикалық субстанциялар мен иммунобиологиялық препараттар шығарылады. Жоба аясында шамамен 70 жұмыс орны құрылады.
Алматы облысындағы «Алатау» арнайы экономикалық аймағында құны 32,5 млрд теңге болатын толық циклді биофармацевтикалық кешен салу жоспарланған. Іске қосу мерзімі – 2031 жыл. Зауыт онкологиялық және орфандық ауруларды емдеуге арналған препараттарды қоса алғанда, 20 атаудағы дәрілік зат пен иммунобиологиялық өнім шығарады.
Энергетика және жасыл технологиялар
Қазақстандық Baskan Irrigation компаниясы Жетісу облысында қуаты 30 МВт болатын Покатилов су электр станциясын салуды жоспарлап отыр. Нысанды пайдалануға беру 2028 жылға көзделген. Жоба аясында көлемі 80 млн текше метрге дейін жететін су қоймасы салынып, 32 мың гектарға жуық ауыл шаруашылығы жерін суаруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар жылына шамамен 30 мың МВт/сағ электр энергиясы өндіріледі.
Түркістан облысында құны 307 млн АҚШ долларын құрайтын күн электр станциясының құрылысы басталды. Жобаны China Energy Overseas Investment Co. Ltd. компаниясы Qazaq Green Power PLC компаниясымен бірлесіп және «Самұрық-Энерго» қолдауымен жүзеге асыруда. Станция 2027 жылы іске қосылғаннан кейін жыл сайын шамамен 674 млн кВт/сағ электр энергиясын өндіреді.
Металлургия және тау-кен өндірісі
Ең ауқымды жобалардың бірі – Павлодар облысында сингапурлық XINFA компаниясы салатын алюминий кластері. Инвестиция көлемі – 15 млрд АҚШ доллары. Жоба бокситтерді терең өңдеуді көздейді және жыл сайын 4,8 млн тоннаға дейін глинозем, 2,4 млн тонна электролиттік алюминий және 1,2 млн тонна терең өңделген өнім өндіруге мүмкіндік береді. Құрылыс 2026 жылы басталып, бірінші кезеңі 2028 жылы іске қосылады. Жоба аясында шамамен 10 мың жұмыс орны ашылады.
Қытайлық Sinolnvest Group Ltd. компаниясы Қарағанды облысындағы темір кен орнын игеруге кіріседі. Өндірістік қуаты – жылына 100 мың тонна кен. Пайдалану мерзімі 2027-2034 жылдарға жоспарланған.
Ақтөбе қаласында құны 100 млн АҚШ доллары болатын Еуразиялық интеграцияланған жасыл мыс өнеркәсібі зауытының құрылысы басталды. Жоба қытайлық Beijing Jinvi Yuanfang Group инвестициялары есебінен қазақстандық Phoenix Industrial Group компаниясымен бірлесіп жүзеге асырылуда. Зауыт мыс сынықтарынан жылына 25 мың тоннаға дейін тазартылған мыс өндіреді. Іске қосу 2027 жылға жоспарланған. Өнім ішкі нарыққа және ЕАЭО мен ЕО елдеріне экспортталады.
Туризм және инфрақұрылым
Almaty SuperSki тау шаңғысы курорты жобасын жүзеге асыруға Франция, Канада және АҚШ компаниялары тартылды. Француз тарапы 11 аспалы жол салады, канадалық компаниялар инженерлік жобалаумен айналысады, ал америкалық тарап құрылысты басқару және үйлестіру жұмыстарын жүргізеді. Курортты іске қосу 2028 жылға жоспарланған.
Баку кеме жасау зауытында Каспий теңізінде жұмыс істейтін алғашқы контейнерлік кеменің құрылысы басталды. Жоба «Қазмортрансфлот» пен Abu Dhabi Ports серіктестігі аясында жүзеге асырылуда. 2027 жылдың соңына дейін сыйымдылығы әрқайсысы 780 TEU болатын екі кеме салу жоспарланған.
Аталған жобаларды іске асыру Қазақстанға:
- Мыңдаған жаңа жұмыс орындарын құруға;
- Жоғары қосылған құны бар өңдеуші өндірістерді дамытуға;
- Экспорттық әлеуетті арттыруға;
- Жасыл энергетика мен фармацевтика салаларын ілгерілетуге;
- Өңірлерге ірі шетелдік инвестициялар тартуға және олардың дамуына серпін беруге мүмкіндік береді.
Жоғарыда аталған барлық жобалардың жүзеге асырылуы – Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Әділетті Қазақстанды құру және ауқымды экономикалық трансформация жүргізу жөніндегі дәйекті саясатының нақты нәтижесі.
Мемлекет басшысы экономиканы әртараптандыру, өңдеуші өндірістерді дамыту және сапалы шетелдік инвестициялар тарту міндетін қойған болатын. Бүгінде бұл саясат нақты нәтижелер беруде: өңірлерде заманауи кәсіпорындар ашылып, мыңдаған жұмыс орындары құрылуда, экспорттық әлеует артып, елдің өнеркәсіптік тәуелсіздігі нығаюда.
Металлургия, фармацевтика, жасыл энергетика және ауыл шаруашылығы салаларындағы ірі жобалар Қазақстанның Президент айқындаған бағыт бойынша жоғары технологиялы, әртараптандырылған және бәсекеге қабілетті экономиканы қалыптастыру жолында сенімді қадам жасап келе жатқанын көрсетеді.
