Алтын Астық

✅ Президент Казахстана и Канцлер Германии ответили на вопросы представителей СМИ

🔹Корреспондент телеканала Jibek Joly Дильназ Ерланова спросила у Главы государства, как он оценивает характер сотрудничества между Казахстаном и Германией в преддверии 35-летия установления дипломатических отношений.

– Мы оцениваем достаточно высоко пройденный путь. Как известно, дорогу преодолевает идущий. Мы прошли достаточно трудный путь, достигли больших успехов. Германия пользуется, как вам известно, большим уважением в нашей стране. Мы любим и уважаем эту страну, должным образом оцениваем ее достижения, прежде всего в экономике, да и в других областях. Германия – это очень авторитетное государство на международной арене. Поэтому я приехал с большими ожиданиями, с большой надеждой, для того чтобы достичь новых соглашений с этой страной. И мы достигли этих соглашений, теперь же стоит задача должной реализации, выполнения этих соглашений. Поэтому мой взгляд на будущее достаточно положительный. Я полностью уверен в том, что мы достигнем еще больших успехов. Я во время переговоров сказал, что мы ждем с государственным визитом Канцлера Мерца в любое удобное для него время в следующем году, – сказал Касым-Жомарт Токаев.

🔹По словам Президента, есть все основания утверждать, что сегодняшние встречи прошли содержательно и плодотворно.

– В рамках переговоров было подписано более 30 коммерческих документов на общую сумму около 2 миллиардов долларов. Очевидно, что при эффективной реализации этих контрактов сотрудничество двух стран станет еще более прочным. Завтра я планирую посетить Баварию и встретиться с рядом высокопоставленных лиц. В ходе визита я приму участие в уникальном мероприятии – Казахстанско-баварском технологическом форуме. Рассчитываю, что эта встреча также будет способствовать укреплению партнерства наших стран, – поделился ожиданиями Касым-Жомарт Токаев.

🔹В ходе переговоров также состоялся обмен мнениями по актуальным вопросам регионального и глобального уровня.

– Мы считаем, что любой конфликт необходимо решать мирным и дипломатическим путем. Это общая позиция наших стран. Кроме того, мы договорились о дальнейшем развитии диалога в формате «Центральная Азия – Германия». Казахстан намерен укреплять стратегическое партнерство с Германией, ориентированное на долгосрочные, взаимовыгодные и конкретные результаты, – подытожил Глава государства.

🔹Президенттің айтуынша, бүгінгі кездесулер мазмұнды және табысты өтті деуге толық негіз бар.

– Келіссөздер аясында жалпы құны шамамен 2 миллиард доллар болатын 30-дан астам коммерциялық құжатқа қол қойылды. Келісімшарттар тиімді жүзеге асырылса, екі елдің ынтымақтастығы бекемделе түсетіні анық. Мен ертең Бавария қаласына барып, бірқатар жоғары лауазымды тұлғалармен кездесуді жоспарлап отырмын. Сапар барысында бірегей жиын – Қазақстан-Бавария технологиялық форумына қатысамын. Бұл басқосу да елдеріміздің ынтымағын нығайтуға септігін тигізеді деп сенемін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

🔹Қазақстан Президенті мен Германия Федералдық Канцлері аймақтық және жаһандық деңгейдегі өзекті мәселелер жөнінде пікір алмасқан.

– Біз кез келген шиеленісті бейбіт және дипломатиялық жолмен шешу қажет деп есептейміз. Бұл – екі елге де ортақ ұстаным. Сонымен қатар біз «Орталық Азия – Германия» форматындағы диалогті одан әрі дамытуға келістік. Қазақстан Германиямен ұзақмерзімді, өзара тиімді және нақты нәтижеге негізделген стратегиялық серіктестікті күшейте түсуге ниетті, – деді Мемлекет басшысы.

– Қазақстан Германияны уақыт тезінен өткен сенімді стратегиялық серіктес ретінде қарастырады. Біз Германияның экономикалық жетістіктеріне және өнеркәсіп мәдениетіне зор құрметпен қараймыз. Қанша буын алмасса да, «Made in Germany» бренді сапаның, инженерлік кемелдіктің, дәлдік пен жауапкершіліктің символы болып келеді. Германияның экономикасы қуатты елге айналуына оның халықаралық корпорациялары ғана емес, сонымен қатар орта бизнес кәсіпорындары (Mittelstand), білікті кадрлары, ғылыми әлеуеті мен бірегей өндіріс мәдениеті үлес қосты, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент Германия Қазақстанның Еуропалық одақпен қарым-қатынасында айрықша рөл атқаратынына назар аударды. ЕО – Қазақстанның ең ірі сауда және инвестициялық серіктесі, ал Германия – еліміздің Еуропамен экономикалық ықпалдастығын өрге сүйрейтін қозғаушы күш іспеттес.

– Бүгінде аса маңызды материалдар, энергетика, көлік, ауыл шаруашылығы, цифрландыру, озық технология бағыттары күн тәртібіміздегі өзекті тақырыптар саналады. Қазақстан мен Германия дәл осы салаларда күш-жігер жұмылдырып, елеулі нәтижеге қол жеткізе алады, – деді Мемлекет басшысы.

Қасым-Жомарт Тоқаев екі елдің қарым-қатынасын Орталық Азия мен Еуропа арасындағы экономикалық байланыстарды нығайтатын көпірге балады.

Президенттің пікірінше, өнеркәсіп кооперациясы – қазақ-герман серіктестігінің маңызды бағыттарының бірі. Бүгінде ортақ портфельде жалпы құны 54 миллиард доллардан асатын 40 инвестициялық бастама бар. Оның ішінде 21 жоба жүзеге асқан. Қасым-Жомарт Тоқаев CLAAS, Horsch, Amazonen-Werke және Knauf секілді компаниялармен табысты ынтымақтастық жолға қойылғанын жеткізді. Соңғы бес жылда CLAAS компаниясы Қазақстанда 2100-ден аса ауыл шаруашылығы техникасын шығарған.

– Орайлы сәтті пайдаланып, өнеркәсіп саласындағы серіктестігіміз екіжақты үдеріске айналып келе жатқанын айтқым келеді. Оны Қазақстаннан Германияға өнеркәсіп тауарларының экспорты артқанынан аңғарамыз. Мәселен, осы сапар барысында отандық машина жасау саласының өнімдерін, соның ішінде неміс құрал-жабдығын қолдану арқылы шығарылған теміржол көлігі дөңгелегін Германия нарығына жеткізу жөніндегі уағдаластыққа қол жеткізілді, – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан германиялық компаниялармен автоматтандыру, станок, өнеркәсіпке арналған роботты техника, машина жасау, озық өндіріс және үдерісті цифрландыру салаларында ынтымақтастық аясын кеңейтуге дайын екенін мәлімдеді.

– Бұл мысалдар экономикалық байланыстарымыз алдағы уақытта қай бағытта дамитынын көрсетеді. Жекелеген табысты жобалармен шектелмей, өнеркәсіп саласындағы жүйелі серіктестікке көшкеніміз жөн. Еліміз осы мақсатта Қазақстан-Германия инвестициялық-өнеркәсіп бастамасын қолға алуға әзір. Оның негізінде үздік жобалардың бірыңғай тізімі жасақталады. Мақсатымыз айқын: Қазақстанда жаңа салалардың пайда болуына септігін тигізетін, коммерциялық тұрғыдан өміршең жобаларды іріктеп алу, неміс технологиясы мен білімін меңгеру, өңірлік және әлемдік нарықта бәсекеге қабілетті өнім түрлерін шығару. Бұл ретте немістің Mittelstand, яғни орта бизнес кәсіпорындары айрықша рөл атқара алады, – деді Президент.

Мемлекет басшысы аса маңызды материалдар саласындағы ынтымақтастыққа тоқталды. Қазақстанда Еуропалық одақ стратегиялық ресурс ретінде таныған 34 шикізат түрінің 21-і бар.

– Германияға сенімді және бір бағытқа тәуелді болмайтын шикізат жеткізу жолдары қажет. Ал Қазақстан қосылған құны жоғары өнім тізбегін қалыптастыру үшін инвестиция мен озық технологияға мүдделі. Осыған арқа сүйеп, мықты стратегиялық синергия жасауға болады. Геологиялық барлаудан және кен өндіруден бастап оны өңдеу және Қазақстанда жоғары технологиялық материалдар шығару сатыларын толық қамтитын ірі жобаларды айқындау ынтымақтастықтың келесі кезеңі болуға тиіс, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев. Президенттің пікірінше, ауыл шаруашылығындағы серіктестікті кеңейтуге айтарлықтай әлеует бар.

– 2025 жылы ауыл шаруашылығы өнімдерінің алыс-берісі 23 пайызға ұлғайған, ал Қазақстаннан Германияға экспортталатын аграрлық өнімдер 38 пайызға артқан. Ендігі қадам – қосылған құны жоғары өнім шығарудың бүкіл тізбегі енетін ортақ жобаларды іске асыру. Яғни ғылыми негіздегі егін шаруашылығы мен су үнемдейтін өндірістен бастап, өнімді қайта өңдеу, сақтау және экспорт сатылары толық қамтылуға тиіс, – деді Мемлекет басшысы.

Бірлескен жұмыстың тағы бір маңызды бағыты – энергетика. Президенттің айтуынша, Қазақстан Еуропаға мұнай жеткізуші елдердің бірі ретінде энергетикалық қауіпсіздікке елеулі үлес қосып келеді.

– Siemens Energy компаниясымен ынтымақтастығымыз, соның ішінде KEGOC ұлттық электр желілерінің операторымен бірлесе атқарып жатқан жұмысы бұл бағытта айтарлықтай әлеует бар екенін көрсетеді. Біз аталған саладағы серіктестік аясын кеңейтіп, энергетика инфрақұрылымын жаңғырту бойынша бірлескен жобалар тізімін жасақтауды ұсынамыз. Егер аталған жобалар экономикалық тұрғыдан тиімді болса, кейбір құрал-жабдықтарды сырттан әкелмей, Қазақстанда өндірген жөн. Нақты инвестициялық жобаны іске асыру арқылы Орталық Азия елдері нарығына шығуға болады, – деді Президент.

Бұдан бөлек, Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанда жасанды интеллектіні енгізу және цифрлық трансформация ұлттық басымдық ретінде айқындалғанына назар аударды. Сондай-ақ елімізде «Деректерді өңдеу орталықтарының алқабын» құру қолға алынғанын айтты. Аталған жоба келешекте ірі есептеу қуаты бар хабқа айналады.

– Германия өнеркәсіпке арналған бағдарламалық қамтамасыз ету, автоматизация, киберқауіпсіздік, инженерия және қолданбалы зерттеулер салаларында мықты. Осы артықшылықтары біздің өршіл мақсатымызға сай келеді. Неміс компанияларын деректерді өңдеу инфрақұрылымын дамытуға атсалысып, қазақстандық серіктестермен бірге тау-кен, энергетика және логистика салаларына арналған жасанды интеллект шешімдерін әзірлеуге шақырамын, – деді Президент. Мемлекет басшысы адам капиталын дамыту тақырыбын да қозғады. Қасым-Жомарт Тоқаев Германияның дуалды кәсіптік білім беру жүйесін жоғары бағалап, академиялық және кәсіби байланыстарды тереңдетуге негіз барын еске салды.

– Қазақстан-Германия өндірістік құзыреттер орталығының желісін құруды ұсынамыз. Оны озық жобаларды жүзеге асырумен тікелей байланыстыруға болады. Яғни әрбір ірі инвестициялық жоба кадр даярлайтын алаң болуға тиіс деген қарапайым қағидатқа сүйенген жөн. Сонда ғана капитал білімге, ал білім орнықты экономикалық өсімге ұласады, – деді Президент.

Форумда сөз сөйлеген Германия Президенті Франк-Вальтер Штайнмайер экономикалық ынтымақтастықты кеңейтуге айтарлықтай мүмкіндік бар екенін атап өтіп, стратегиялық серіктестікті одан әрі дамытудың маңызына назар аударды.

– Қазақстан – Орталық Азиядағы басты сауда серіктесіміз. Оған осы кездесу қорытындысы бойынша қол қойылатын келісімдер дәлел. Федералдық Президент ретінде дамып келе жатқан өңірлік державалармен, соның ішінде Қазақстанмен қарым-қатынасты нығайтуға ұмтыламын. Германия капиталын, технологиясы мен өнеркәсіптегі тәжірибесін ұсына алады. Ал Қазақстанда табиғи ресурстардың мол қоры, орасан зор өсім әлеуеті бар. Ең бастысы, бұл ел Еуропа пен Азия арасында стратегиялық тұрғыдан ұтымды орналасқан, – деді Франк-Вальтер Штайнмайер.

– Казахстан рассматривает Германию как надежного и давнего стратегического партнера. Мы с большим уважением относимся к экономическим достижениям Германии и ее промышленной культуре. На протяжении поколений бренд «Made in Germany» является символом качества, инженерного совершенства, точности и ответственности. Экономическая мощь Германии сформирована не только ее глобальными корпорациями, но и компаниями среднего бизнеса (Mittelstand), квалифицированными кадрами, научным потенциалом и уникальной производственной культурой, – подчеркнул Касым-Жомарт Токаев.

Президент отметил особую роль Германии в отношениях Казахстана с Европейским Союзом. По его словам, ЕС является крупнейшим торгово-инвестиционным партнером Казахстана, а Германия – одним из ключевых двигателей экономического взаимодействия страны с Европой.

– Критически важные материалы, энергетика, транспорт, сельское хозяйство, цифровизация и передовые технологии сегодня находятся в центре нашей расширенной повестки. Именно в этих сферах Казахстан и Германия могут добиться значительных результатов совместными усилиями, – отметил Глава государства.

По его мнению, двусторонние отношения способны стать важным мостом, укрепляющим экономические связи между Центральной Азией и Европой.

Президент назвал промышленную кооперацию одним из важнейших направлений казахстанско-германского партнерства. Сегодня совместный портфель включает 40 инвестиционных инициатив общей стоимостью более 54 млрд долларов, из которых 21 проект уже реализован. Касым-Жомарт Токаев отметил успешное сотрудничество с такими компаниями, как CLAAS, Horsch, Amazonen-Werke и Knauf. За последние пять лет компания CLAAS произвела в Казахстане более 2 100 единиц сельскохозяйственной техники.

– Пользуясь случаем, хотел бы отметить, что наше промышленное партнерство становится двусторонним процессом, что отражается в росте позиций промышленного экспорта Казахстана в Германию. В частности, в ходе моего визита были достигнуты договоренности о поставках на германский рынок продукции отечественного машиностроения, включая железнодорожные колеса, производимые с использованием немецкого оборудования, – рассказал Президент.

По словам Касым-Жомарта Токаева, Казахстан готов расширять сотрудничество с германскими компаниями в сферах автоматизации, станкостроения, промышленной робототехники, точного машиностроения, передового производства и цифровизации производственных процессов.

– Эти примеры указывают на следующий этап развития наших экономических отношений. Нам следует перейти от отдельных успешных проектов к системному промышленному партнерству. Для этого Казахстан готов запустить Казахстанско-Германскую инвестиционно-промышленную инициативу, в основе которой будет единый портфель флагманских проектов. Цель носит практический характер – отобрать коммерчески жизнеспособные проекты, способные привести к формированию новых отраслей в Казахстане, привносить передовые немецкие технологии и компетенции и обеспечивать выпуск конкурентоспособной продукции для региональных и мировых рынков. Компании немецкого Mittelstand могут сыграть особенно важную роль в этом направлении, – отметил Президент.

Отдельное внимание в выступлении было уделено сотрудничеству в сфере критически важных материалов. Казахстан располагает 21 из 34 видов сырья, классифицированных Европейским Союзом как стратегические.

– Германия нуждается в надежных и диверсифицированных поставках. Казахстан заинтересован в инвестициях и передовых технологиях для дальнейшего продвижения вверх по цепочке создания стоимости. Это создает мощную стратегическую синергию. Следующим этапом должно стать определение крупных проектов полного цикла – от геологоразведки и добычи до переработки и производства в Казахстане материалов с высокой добавленной стоимостью, – подчеркнул он. Президент также обозначил значительный потенциал сотрудничества в сельском хозяйстве.

– В 2025 году двусторонняя торговля сельскохозяйственной продукцией выросла на 23 процента, а экспорт казахстанской аграрной продукции в Германию – на 38 процентов. Следующим шагом должно стать развитие совместных проектов по всей цепочке создания стоимости – от точного земледелия и водосберегающего производства до переработки, хранения и экспорта, – пояснил Глава государства.

Энергетика является еще одним ключевым направлением совместной работы. По словам Президента, Казахстан является одним из крупных поставщиков нефти в Европу и вносит значительный вклад в архитектуру энергетической безопасности.

– Наше взаимодействие с Siemens Energy, включая ее сотрудничество с национальным оператором электросетей Казахстана KEGOC, демонстрирует потенциал этого направления. Мы заинтересованы в расширении сотрудничества в энергетике и предлагаем сформировать портфель совместных проектов по модернизации энергетической инфраструктуры. Там, где это экономически целесообразно, нам следует перейти от поставок оборудования к его производству в Казахстане, создавая основу для выхода на рынки других стран Центральной Азии посредством реализации конкретных инвестиционных проектов, – предложил Президент.

Касым-Жомарт Токаев далее отметил, что Казахстан определил искусственный интеллект и цифровую трансформацию в качестве национальных приоритетов. По его словам, в стране формируется «Долина ЦОДов», которая призвана стать крупным вычислительным хабом.

– Сильные стороны Германии в области промышленного программного обеспечения, автоматизации, кибербезопасности, инженерии и прикладных исследований органично дополняют наши амбиции. Немецкие компании могли бы участвовать в развитии инфраструктуры центров обработки данных и совместно с казахстанскими партнерами разрабатывать решения на основе искусственного интеллекта для горнодобывающей промышленности, энергетики и логистики, – отметил Президент. Отдельный блок выступления был посвящен развитию человеческого капитала. Высоко оценив дуальную систему профессионального образования Германии, Касым-Жомарт Токаев акцентировал внимание на наличие основы для расширения академических и профессиональных обменов.

– Предлагаем создать сеть Казахстанско-Германских центров промышленных компетенций, которые могли бы быть напрямую связаны с реализацией флагманских проектов. Здесь можно использовать простой принцип – каждый крупный инвестиционный проект одновременно должен становиться площадкой для подготовки кадров. Именно так капитал превращается в знания, а знания – в устойчивый экономический рост, – подчеркнул Президент.

Выступая на бизнес-форуме, Президент Германии Франк-Вальтер Штайнмайер отметил значительный потенциал экономического сотрудничества и подчеркнул важность дальнейшего развития стратегического партнерства.

– Казахстан является нашим важнейшим торговым партнером в Центральной Азии, и мы продолжаем развивать наше сотрудничество. Об этом свидетельствуют и двусторонние соглашения, которые будут подписаны после этой встречи. Будучи Федеральным Президентом, я стремлюсь развивать контакты с растущими региональными державами, в том числе с Казахстаном. Германия привносит капитал, технологии и промышленный опыт. Казахстан располагает огромными запасами природных ресурсов, колоссальным потенциалом роста и, конечно же, стратегическим расположением между Европой и Азией, – сказал Франк-Вальтер Штайнмайер.