Алтын Астық

21 спортсмен из Акмолинской области представит Казахстан на XX летних Азиатских играх в Японии. Они выступят в девяти видах спорта, среди которых бокс, триатлон, баскетбол, волейбол и стрельба из лука. Об этом на брифинге рассказал руководитель управления физической культуры и спорта Акмолинской области Ардак Тулендин.

Игры пройдут с 19 сентября по 4 октября в Нагое и префектуре Айти. В составе акмолинской команды чемпион Азии по боксу Оразбек Асылкулов и двукратный призер Азиатских игр Аян Бейсенбаев. Еще восемь спортсменок из области вошли в состав сборной Казахстана по баскетболу.

«Участие в Азиатских играх – это результат большой работы спортсменов и тренеров. Сейчас важно сохранить набранную форму и создать все необходимые условия для выступления команды», – отметил Ардак Тулендин.

На предыдущих Азиатских играх в Ханчжоу в 2023 году Акмолинскую область представляли 15 спортсменов. Тогда регион завоевал две медали: Карина Ибрагимова взяла серебро в боксе, а Аян Бейсенбаев – бронзу в триатлоне. В этом году состав команды расширился до 21 спортсмена.

«Для нас важно, чтобы спортсмены смогли показать на Играх тот уровень подготовки, который демонстрировали на республиканских и международных соревнованиях. Желаем всей команде достойного выступления», – сказал Ардак Тулендин.

Құрметті Арман Оразбайұлы!

Мемлекет басшысы Құрылтай сессиясының ашылуында ұлттық сана-сезімді қалыптастыруға ерекше мән беруді атап: «Ұлттың жадын күмәнді дерекпен, бұрмаланған мәліметпен улауға болмайды. Мұндай әрекет өткен күнге деген сенімді, келешекке деген үмітті әлсіретеді», – деді.

Бұл – ұлттық тарихи сананы қалыптастыруға мемлекеттік деңгейде жүйелі көзқарас қажет екенін көрсетеді.
«Әділет» саяси партиясының ұстанымы – әділдік ұлттық сана мен болмыстың негізгі қағидасының бірі болуы тиіс. Ал әділдік тарихи шындыққа объективті көзқарастан басталады.
Бүгінде тарихи сана тек оқулық пен ғылыми еңбектер арқылы қалыптаспайды. Әлеуметтік желі мен цифрлық платформаның ықпалы артып келеді. Әсіресе жастар TikTok, Instagram, YouTube сияқты платформалардан ақпаратты
көп алады.

Сондықтан Қазақстан тарихы туралы қандай ақпарат тарайды, оның дереккөзі қандай және ол қоғамға қалай жеткізіледі деген сұрақтың маңызы артып келеді.

Өкінішке орай, әлеуметтік желілерде тарихи тақырыптағы күмәнді және бұрмаланған ақпарат тез таралады. Оған
дер кезінде кәсіби жауап беріп, нақты дерек ұсынатын жүйелі тетік қажет.
Бұл мәселе тарихпен ғана шектелмейді. Халықпен кездесулер кезінде елде атқарылып жатқан көптеген маңызды жұмыстарды азаматтардың толық біле бермейтініне көз жеткіздік.

Мәселе жұмыстың жоқтығында емес. Мәселе – оның мәні мен нәтижесін халыққа түсінікті тілде жеткізуде.
Сондықтан ақпаратты жай жариялау жеткіліксіз. Оны түсіндіру де маңызды. Азаматқа реформаның мақсатын, оның нәтижесін және қоғамға әсерін түсіндіретін журналистика қажет.

Мемлекеттік ақпараттық саясат та осы бағытқа басымдық беруі керек. Ол тек мемлекеттік бастамаларды жариялаумен шектелмеуі тиіс.
Ақпараттық саясат тарихи сананы қалыптастыруға, ұлттық құндылықты дәріптеуге және елдегі өзгерісті дұрыс түсіндіруге қызмет етуі қажет.

Бұл әсіресе жастар үшін маңызды. Өйткені бүгінгі ақпарат ертеңгі қоғамдық көзқарасқа әсер етеді.
Сондықтан ақпараттық кеңістіктегі бәсеке – ұлттық санаға ықпал ететін бәсеке.

Осыған байланысты Үкіметтен:

1. Ұлттық тарихи сананы мемлекеттік ақпараттық саясаттың басым бағытының бірі ретінде айқындауды;
2. Қазақстан тарихына қатысты контенттің ғылыми негізділігі мен деректілігін қамтамасыз ететін жүйе қалыптастыруды;
3. Тарихи жад пен ұлттық құндылықтарды дәріптейтін заманауи медиа-жобаларды қолдауды;
4. TikTok, Instagram, YouTube сияқты платформаларда Қазақстан тарихын заманауи әрі түсінікті форматта насихаттайтын жобаларды іске асыруды;
5. Тарихқа қатысты жалған және бұрмаланған ақпаратқа жедел жауап беретін тиімді тетік қалыптастыруды сұраймыз.

Құрметпен,
«Әділет» Фракциясының депутаты Шолпан Каринова

Еліміздің Ата Заңында адам капиталы, білім, ғылым және инновацияларды дамыту мемлекет қызметінің стратегиялық бағыты ретінде белгілінген.

«Әділет» партиясының сайлауалды бағдарламасында ғылым, білім және өндіріс өзара байланыссыз жұмыс істеп келген жүйеден бас тартып, экономика сұранысына тікелей қызмет ететін, әрі жаңа өндіріс салаларын қалыптастыратын біртұтас «ғылым – білім беру – өндіріс» моделіне көшу жарияланды.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің ресми сайтында жарияланған мәліметтерге сәйкес соңғы алты жылда республикалық бюджеттен ғылымға бөлінетін қаржы алты есе өсті. 2023 жылдан бастап ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарға жұмсалатын ішкі шығындар екі еседен астам өсіп, 2026 жылға қарай 121,5 млрд теңгеден 260 млрд теңгеге ұлғайған. Сонымен қатар, 2025 жылы 241 инновациялық жобаның іске асырылғаны, 1 200-ден астам зерттеудің аяқталғаны және ғылыми әзірлемелерді коммерцияландыру бағдарламаларының кеңейтілгені хабарланған.

Алайда еліміздегі ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды қаржыландырудың экономикалық әсері туралы ақпарат қолжетімді емес. Зерттеу жұмыстарының шамамен 80%-ы мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырылады.
Бюджет тапшылығы жағдайында қаржыландыру көлемі мен іске асырылған жобалардың саны ғана емес, мемлекет салған инвестициялардың нақты қайтарымын бағалау маңызды.

Осыған байланысты төмендегі мәселелер бойынша нақты ақпарат ұсынуыңызды сұраймын:
1) Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды қаржыландыруға бағытталған әрбір теңге бюджет қаражаты қандай көлемде экономикалық әсер, қосылған құн, салықтық түсім немесе экспорттық кіріс әкелді?

2) Нәтижелері өндіріске енгізілген, коммерциаландырылған немесе жеке инвестиция тартуға мүмкіндік берген ғылыми жобалар үлесі қандай?

3) Ғылым мен технологиялардың жекелеген бағыттарының тиімділігіне салыстырмалы талдау жүргізіле ме? Қандай салалар ең жоғары экономикалық қайтарым көрсетеді, ал қай бағыттар практикалық нәтижелердің жоқтығымен сипатталады? Егер мұндай бағыттар анықталса, олардың төмен нәтижелілігінің негізгі себептері қандай?
Жауапты Конституциялық заңға сәйкес беруді сұраймын.

Құрметпен, «Әділет» партиясы Фракциясының депутаты Т. Адамбеков

Құрметті Олжас Абайұлы!

Мемлекет басшысының тапсырмасымен 2026 жыл «Цифрландыру және жасанды интеллект жылы» деп жарияланды.
Осы орайда Үкіметпен мемлекеттік органдардың халықпен кері байланыс орнататын бірыңғай платформасын құру шаралары уақытылы қолға алынуда. Аталған платформаның басты міндеті – азаматтардың күнделікті өмірде кездесетін өзекті мәселелерін уақытылы анықтап, оларды цифрлық құралдар арқылы тиімді шешу болып табылады.

Осындай өзекті бағыттардың бірі – студенттерді жатақханамен қамтамасыз ету мәселесі. Ғылым және жоғары білім министрлігінің ресми дерегіне сәйкес, 2023–2025 жылдар аралығында 31 463 орынды қамтитын 113 жатақхана пайдалануға берілген. Осы шаралардың арқасында 2026 жылы жатақхана тапшылығы 7 жарым мың орынға дейін қысқарды.

Дегенмен, мәселенің ендігі кезеңі тек жаңа ғимарат салумен шектелмеуге тиіс. Енді студенттің жатақханаға қалай қол жеткізетіні, кезектің қаншалықты ашық жүргізілетіні және әр орын туралы ақпараттың қаншалықты қолжетімді екені маңызды.

Әлемде бұл мәселе цифрландыру тетіктері арқылы оң шешімін табуда. Мысалы, Нидерланд және Францияда студенттерді баспанамен қамтамасыз ету жүйесі толығымен цифрлық платформаларға, АҚШ және Ұлыбританияда университеттер мен жеке компаниялардың серіктестік үлгілеріне, сондай-ақ Ұлыбритания, Германия және Австралияда арнайы тұрғын үй операторларына негізделген.
Елімізде де жауапты Министрлік тарпынан студенттік жатақханаларды цифрландыру талаптары қойылғанымен, бұл талапты жоғары оқу орындары өз бетінше, әртүрлі деңгейде іске асыруда.

Осыған байланысты, 2026 жылғы 11 маусымда өткен «Respublica» партиясы фракциясының кеңейтілген отырысында студенттік жатақханаларды үлестірудің бірыңғай цифрлық платформасын енгізу ұсынылды. Соның негізінде Ғылым және жоғары білім, Жасанды интеллект және цифрлық даму министрліктерімен бірлескен жұмыстар жүргізілуде. Аталған платформа мемлекеттік және жекеменшік жоғары оқу орындары мен колледждердің жатақханаларын біріктіретін «бір терезе» қағидатындағы жүйе болуы керек.

Осыған орай, Үкіметтен:

1. 2026 жылдың соңына дейін жоғары оқу орындары мен колледждер жатақханаларын цифрландыруға қойылатын архитектуралық, технологиялық және өзеге де талаптардың бірыңғай стандартын әзірлеуді;
2. 2027–2028 оқу жылы басталғанға дейін барлық мүдделі орталық және жергілікті мемлекеттік органдарды жұмылдырып, мемлекеттік және жекеменшік жоғары оқу орындары мен колледждердің жатақханаларын платформаға кезең-кезеңімен толық қосуды;
3. Орын бөлу кезінде заңнамада белгіленген әлеуметтік басымдықтарды автоматты тексеретін ашық алгоритмдік скорингті енгізіп, қағазбастылықты азайтуды, сонымен бірге дербес деректердің қорғалуын, шешімдердің аудитін және шағымдану тетігін қамтамасыз етуді;
4. Платформа деректері негізінде жыл сайын өңірлер мен оқу орындары бөлінісінде студенттік тұрғын үйге нақты қажеттілік картасын қалыптастырып, жаңа жатақхана салу мен қолданыстағы қорды жаңғырту жөніндегі шешімдерді осы деректермен байланыстыруды;
5. Платформада әрбір өтінім беру тарихын сақтай отырып, электронды кезек, онлайн брондау, цифрлық келісімшарт және жатақхана орындарының нақты уақыттағы есебін ашық көрсетуді;
6. Қазіргі таңда талапкердің жоғары оқу орынына құжатты eGov арқылы тапсыра алатынын ескере отырып, аталған платформаны электрондық үкіметпен интеграциялауды ұсынамыз.

Құрметпен, Құрылтай депутаты, «RESPUBLICA»
фракциясының атынан Нүргүл Тау

ҚР Премьер-министрдің орынбасары Қ.А. Бозымбаевқа бағытталады.

Тақырыбы: Алатау қаласының инженерлік, әлеуметтік және цифрлық инфрақұрылымын дамыту туралы (Smart City).
Құрметті Қанат Алдабергенұлы!

Мемлекет басшысы Қазақстанды цифрлық мемлекетке айналдыруға және жасанды интеллект пен жаңа технологияны экономиканың барлық саласына енгізуге ерекше мән беруде. Бұл – технологиялық жаңғыру ғана емес, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттырып, азаматтардың өмір сапасын жақсартуға бағытталған маңызды қадам.

Осы тұрғыдан алғанда, Алатау қаласының құрылысы ерекше мәнге ие. Президент айқындаған жаңа экономикалық модельдің нақты көрінісі болуы тиіс бұл жоба инвестиция, өндіріс, логистика және цифрлық технологияны бір жерге шоғырландырумен ғана шектелмеуі керек.

Президент тапсырмасымен Алатау қаласы құрылысының негізгі қағидалары жаңа Конституцияға енгізілді. «Алатау қаласының арнаулы құқықтық режимі туралы» конституциялық заң қабылданды.

Алатау – кезекті жаңа қала ғана емес, ол еліміздің технологиялық және экономикалық жаңғыруының маңызды алғышарттарының бірі.
Сондықтан Smart City ең алдымен smart өмір сүру ортасын қалыптастыруы тиіс.

«Әділет» партиясының республикалық сайлауалды штабының мүшелерімен кездесуде қала тұрғындары өздерінің алаңдаушылығын жеткізгенін баса айтқымыз келеді. Қала құрамына енген елді мекендердің халқы базалық инфрақұрылым мәселесімен әлі бетпе-бет келіп тұр. Цифрлық трансформацияның толық нәтижесі туралы айту да қиындау. Сондықтан Алатаудың дамуын жаңа технологиялық нысандармен ғана емес, халықтың күнделікті өміріндегі нақты өзгерістермен ұштастыру маңызды.

Еңбек және Жетіген елді мекенінде соңғы жылдары бірқатар мәселе шешілді. «Келешек мектеп» салынды, заманауи фельдшерлік-акушерлік пункт іске қосылды, газ желілері тартылды. Жолдар мен электр желілерін жаңарту жұмыстары басталды. Жетігендегі теміржол өткелінің мәселесі жаңа көпірдің іске қосылуымен шешімін тапты.

Алайда әлі де проблемалар бар. Кей көшелерде абаттандыру аяқталмаған. Газ желісіне қосылу құны тұрғындар үшін қымбат. Әлеуметтік нысандарға білікті мамандар тарту мәселесі де өзекті. Бұл – жеке ауылдардың ғана емес, Алатау қаласының жаңа моделінің қаншалықты әділетті әрі тиімді қалыптасып жатқанын айқындайтын көрсеткіш.

Цифрлық мемлекет құру – тек қосымша камера немесе электронды қызмет енгізу емес. Оның мәні – азаматтың уақытын үнемдеу, мемлекеттік қызметті қолжетімді ету, инфрақұрылымды тиімді басқару және шешім қабылдауды нақты деректерге негіздеу, жалпы халықтың өмір сүруіне қолайлы орта жасақтау.

Сондықтан Алатау Smart City жобасы қала орталығындағы технологиялық шешімдермен ғана шектелмей, оның электрондық-әлеуметтік мүмкіндігі қала құрамына кіретін барлық елді мекендерге жетуі қажет.

Осы орайда сізден:

1. Алатау қаласының барлық елді мекенін қамтитын инженерлік, әлеуметтік және цифрлық инфрақұрылымды дамытудың бірыңғай жоспарын бекітуді;
2. Мектептер мен медициналық нысандарды қажетті мамандармен қамтамасыз етуді және цифрлық мемлекеттік қызметтерді барлық елді мекенге кезең-кезеңімен енгізуді;
3. Алатау қаласының тиімділігін инвестиция көлемімен ғана емес, тұрғындардың өмір сапасы, инфрақұрылымға қолжетімділігі және мемлекеттік қызметтердің сапасы арқылы бағалайтын нақты көрсеткіштер жүйесін енгізуді сұраймыз!
   Депутаттық сауалға заңнамада көрсетілген мерзімде жауап беруіңізді қалаймыз! Құрметпен, «Әділет» Фракциясының мүшелері – Жанарбек Әшімжан, Снежанна Имашева, Бота Елеусізова, Нұрбақыт Теңізбаев, Мадияр Әмірғалиев