Встретить Новый год в кругу родных и близких смогут не все. Акмолинские пожарники и спасатели как всегда проведут новогодние праздники в усиленном режиме, ведь именно в праздничные дни, что подтверждает статистика, возрастает опасность возникновения пожаров и иных неприятностей.
Как отметил в ходе пресс-конференции временно исполняющий обязанности начальника ДЧС Акмолинской области Канат Доспаев, большая часть пожаров в новогоднюю пору происходят в жилом секторе. Как обычно в праздничные дни доля пожаров в жилых районах возрастает до 85%.
“Такой резкий рост пожаров во время массовых гуляний отчасти можно объяснить психологическим настроем людей. Граждане, пытаясь снять накопленный за время рабочих будней стресс, значительно снижают свою бдительность в период праздников. Чтобы избежать трагических последствий, необходимо соблюдать правила пожарной безопасности”, – заявил Канат Доспаев.
Қазақстанда әлеуметтік саланы қолдау және дамыту мәселелеріне басымдық беріледі: мемлекет жұмыс орындарын құру және азаматтардың жалақысын көбейту бағытында жұмыс жүргізіп келеді, түрлі мемлекеттік әлеуметтік көмек бағдарламалары іске асырылып, тиісті инфрақұрылымды жаңғыртуға қаражат бөлінуде.
Мемлекет басшысы бұл жұмыстың маңыздылығы туралы әрдайым атап өтеді.
«Әлеуметтік кепілдіктердің ағымдағы көлемі қысқармауы керек, ол шынымен мұқтаж азаматтардың пайдасына қайта бөлінуі тиіс. Мемлекет әлеуметтік жәрдемақысыз күнелте алмайтын топтарға қажетті көмек көрсететін болады. Әлеуметтік кепілдіктердің бәрі жәрдемақылар төлеуге емес, өнімді жұмыс орындарын құруға бағытталған белсенді әлеуметтік саясатқа негізделуі керек. Бұл “Жалпыға бірдей жұмыспен қамту” қағидатын іске асыруды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді», — деді биылғы көктемде өткен елдің әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері жөніндегі кеңейтілген кеңесте Қасым-Жомарт Тоқаев.
Геосаяси тұрақсыздыққа қарамастан, республикада әлеуметтік міндеттемелердің барлығы мүлтіксіз орындалуда. Сондай-ақ бюджеттің мүмкіндігіне қарай зейнетақы, жәрдемақы және басқа да қолдау шаралары ұлғаюда.
Primeminister.kz редакциясы Қазақстанның ағымдағы жыл қорытындысы туралы кезекті шолуды ұсынады. Ол әлеуметтік салаға арналады.
Табыстарды арттыру, жұмысқа орналастыру және әлеуметтік сала
● 11 айдың қорытындысы бойынша өңірлік жұмыспен қамту карталары аясында 908,5 мың адам жұмысқа орналасты, оның ішінде:
– 257,1 мың – ұлттық жобаларды іске асыру барысында;
– 294,3 мың – бос жұмыс орындарына;
– 357,1 мың – Мемлекет басшысының «10 мың тұрғынға 100 жұмыс орны» бастамасы аясында.
● Халықтың әлеуметтік осал топтарынан шыққан азаматтарға бизнес ашу үшін 400 АЕК (шамамен 1,3 млн теңге) мөлшерінде 9,1 мың мемлекеттік грант берілді. Осының арқасында жаңа тігін шеберханалары, наубайханалар, сұлулық салондары, сүт өндіру және басқа да кәсіпорындар жұмыс істей бастады.
Елордалық көпбалалы ана Тоғжан Сембаева Оңалту орталықтары үшін «Монтессори» ағаш ойыншықтарын жасауға 400 АЕК (1,4 млн теңге) өтеусіз грант алды.
Астанада биылғы қыркүйек айында «JOLTAP» әлеуметтік жобасы іске қосылды. Жоба мемлекеттік қолдау шаралары, атаулы әлеуметтік көмек, бизнес ашу үшін өтінім беру, оқу, жұмыс іздеу бойынша тегін консультациялар алуға мүмкіндік береді.
2023 жылы Алматыда жастарға жұмыс іздеуге көмек ретінде бірыңғай Jobfаir365 платформасы іске қосылды. Бағдарлама үш бағытты қамтиды – жастарға өз мамандығы бойынша жұмыс табуға көмектесетін қызмет, қолжетімді білім беру бағдарламаларын ұсынатын тегін курстар қызметі және ақпараттық портал.
● Наурызда 21 жастан 35 жасқа дейінгі өз ісін бастағысы келетін немесе кәсіпкерлікпен айналысып жүрген жастар үшін 2,5% жеңілдікпен несие беру бағдарламасы іске қосылды. Нәтижесінде жалпы сомасы 25,4 млрд теңгеге 5,4 мың бизнес-жоба мақұлданды.
Талдықорған қаласының тұрғыны Ерлік Жақсылықов 2023 жылғы мамыр айында «Жастарға шағын несие беру» бағдарламасы бойынша 5 млн теңге көлемінде шағын несие алды. Бұл ақшаға Ерлік ағаштан бұйымдар жасауға арналған құрылғы сатып алды.
● Мемлекет басшысының «Ұлттық қор – балаларға» бастамасы аясында оны орындау тетігі әзірленіп, қажетті заңнамалық түзетулер қабылданды. Жоба 2024 жылғы 1 қаңтардан басталады. Енді Ұлттық қордың инвестициялық табысының 50%-ы 18 жасқа дейінгі барлық балалардың арасында үлестіріледі. Осылайша, жиналған қаражатты білім алуға немесе баспана сатып алуға жұмсауға болады.
2023 жылы Жетісу облысында Алакөл жағалауында мүгедектігі бар балаларға арналған жазғы сауықтыру лагері ашылды. Әлеуметтік нысанды реконструкциялауға жергілікті бюджеттен 38,2 млн теңгеден астам қаражат бағытталды.
● 2023 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстанда 600 мыңға жуық азаматтық қызметшінің жекелеген санаттарының жалақысын жыл сайын орта есеппен 20%-ға кезең-кезеңмен көтеру үрдісі жалғасын тапты. Нәтижесінде 2025 жылға дейін олардың жалақысы 2 есеге артады. Салалық мемлекеттік органдар да осындай жұмыс жүргізіп жатыр.
Атап айтқанда, мектепке дейінгі және орта білім беру ұйымдары педагогтарының, ішкі істер және қорғаныс органдары жүйесінің жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары педагогтарының, біліктілігі жоғары медицина мамандарының жалақысы көтерілді.
Құтқарушыларға (лауазымдық жалақының 70%-ы), сондай-ақ мемлекеттік орман күзеті қызметкерлеріне, табиғатты қорғау мекемелерінің мемлекеттік инспекторларына, жануарларды қорғауға мамандандырылған ұйымдардың инспекторларына және т.б. (лауазымдық жалақының 100%-ы) денсаулыққа және адам өміріне зиян келтіруі мүмкін жұмыс үшін қосымша төлем белгіленді.
Оған қоса Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша:
– 1 қаңтардан бастап бала күтімі бойынша мемлекеттік жәрдемақы төлеу мерзімі 1 жастан 1,5 жасқа дейін ұлғайтылды;
– 1 шілдеден бастап «Алтын алқа» немесе бұрын «Батыр ана» атағын алған, I және II дәрежелі «Ана даңқы» ордендері табысталған көп балалы аналарға берілетін жәрдемақы мөлшері 6,4 АЕК-тен 7,4 АЕК-ке дейін ұлғайтылды;
– 1 шілдеден бастап жасына байланысты зейнетақы төлемдерін, мүгедектігі және асыраушысынан айрылу бойынша мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақыларды, арнаулы мемлекеттік жәрдемақыларды алушылар қайтыс болған жағдайда жерлеуге арналған біржолғы төлем мөлшері 15,7 АЕК-тен 35 АЕК-ке дейін ұлғайтылды.
● 1 қаңтардан бастап республикалық бюджеттен төленетін барлық жәрдемақының мөлшері 8,5%-ға көбейді. Бұл шамамен 2 млн адамға әсер етті.
Оған қоса 1 шілдеден бастап мүгедектігі бар және асыраушысынан айырылған адамдар үшін жәрдемақы мөлшері тағы 14,5%-ға ұлғайтылды. Бұл жәрдемақының жылдық мәнде 23%-ға өсуін қамтамасыз етті.
1 желтоқсандағы жағдай бойынша барлық жәрдемақы алушылардың саны шамамен 2 млн адамды құрайды. Төлемдерді жасауға 1 қаңтардан бастап барлығы 1,1 трлн теңгеден астам қаражат жұмсалды.
● 1 қаңтардан бастап Қазақстанда ынтымақты зейнетақы 10,5%-ға өсті. Оған қоса Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша ең төменгі базалық зейнетақы мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейінің 54%-нан 60%-на дейін, ал ынтымақты зейнетақыны есептеу үшін қолданылатын ең жоғары табыс мөлшері 46-дан 55 АЕК-ке дейін ұлғайтылды. Нәтижесінде 1 желтоқсандағы жағдай бойынша жиынтық зейнетақының орташа мөлшері 120 838 теңге болды.
1 желтоқсандағы жағдай бойынша Қазақстанда 2,3 млн зейнеткер бар. 1 қаңтардан бастап зейнетақы төлеуге барлығы 3 трлн теңгеден астам қаражат жұмсалды.
● Отбасының цифрлық картасы аясында табысы кедейлік шегінен төмен отбасыларға проактивті түрде әлеуметтік қолдау тағайындау енгізілді. Төлем тағайындалатын адамға SMS-хабарлама жіберіледі, ол жауап ретінде өз келісімін беруі қажет. Өтінішті рәсімдеу және жәрдемақы немесе төлем тағайындау автоматты режимде жүргізіледі, содан кейін қаражат төлем алушының банк шотына аударылады.
Батыс Қазақстан облысында егде жастағы адамдарға арналған «Қамқор» белсенді ұзақ өмір сүру орталығы ашылды. Мұнда зейнеткерлерге физикалық, психологиялық, медициналық қызметтер көрсетіліп, оқыту жүргізіледі, сондай-ақ заңгерлік консультациялар беріледі. Бүгінгі таңда орталыққа 180-ге жуық тұрғын барып тұрады.
● 1 желтоқсандағы жағдай бойынша атаулы әлеуметтік көмек (АӘК) 113,6 мың отбасынан 595,7 мың адамға тағайындалды. Биыл осы мақсаттарға бюджеттен 65 млрд теңге бөлінді. АӘК-нің негізгі мақсаты – ақшалай төлем түрінде қолдауды жүзеге асыру және отбасының еңбекке қабілетті мүшелерін жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына тарту арқылы отбасын қиын өмірлік жағдайдан шығару.#Жұмыспен қамту#Жұмысқа орналастыру#Президенттің тапсырмасы#Әлеуметтік қорғау
Вопросам поддержки и развития социальной сферы в Казахстане традиционно придается приоритетное значение: государство ведет работу по созданию рабочих мест и повышению зарплат граждан, реализуются различные госпрограммы социальной помощи, выделяются средства на модернизацию соответствующей инфраструктуры.
Важность этой работы всегда подчеркивает Глава государства.
«Текущий объем социальных гарантий должен не сокращаться, а перераспределяться в пользу действительно нуждающихся в них граждан. Государство будет помогать тем, кто без этого не может обойтись. Основой всего должна стать упреждающая социальная политика, направленная в большей мере не на выплату поддерживающих пособий, а на создание продуктивных рабочих мест. Это позволит обеспечить реализацию принципа “всеобщей занятости”, — отметил Касым-Жомарт Токаев на расширенном совещании по вопросам социально-экономического развития страны весной этого года.
Несмотря на геополитическую турбулентность все социальные обязательства в республике неукоснительно выполняются. Более того, по мере возможностей бюджета увеличиваются размеры пенсий, пособий и других мер поддержки.
Редакция Primeminister.kz представляет очередной обзор развития Казахстана в уходящем году. В этот раз – в социальной сфере.
Повышение доходов, трудоустройство и социальная сфера
По итогам 11 месяцев в рамках региональных карт занятости трудоустроено 908,5 тыс. человек, в том числе:
– 257,1 тыс. – в ходе реализации национальных проектов;
– 294,3 тыс. – на вакантные рабочие места;
– 357,1 тыс. – в рамках инициативы Главы государства «100 рабочих мест на 10 тысяч жителей».
Гражданам из социально уязвимых слоев населения выдано 9,1 тыс. государственных грантов в размере до 400 МРП (порядка 1,3 млн тенге) для открытия собственного бизнеса. Благодаря этому начали работу новые швейные мастерские, пекарни, салоны красоты, молочные и другие производства.
Многодетная мать Тогжан Сембаева из Астаны получила безвозмездный грант в 400 МРП (1,4 млн тенге) на производство деревянных игрушек «Монтессори» для реабилитационных центров.
В Астане в сентябре текущего года был запущен социальный проект «JOLTAP». Проект предоставляет возможность бесплатных консультаций по мерам господдержки, адресной соцпомощи, подаче заявок для открытия бизнеса, обучению, поиску работы.
В 2023 году в Алматы запустили единую платформу Jobfаir365 по поиску работы для молодых людей. Программа включает в себя три направления – сервис по трудоустройству, который помогает молодым людям найти работу по своей специальности., сервис по бесплатным курсам, который предоставляет доступ к образовательным программам и информационный портал.
В марте запущена программа льготного кредитования под 2,5% для молодых людей в возрасте от 21 года до 35 лет, желающих открыть собственное дело либо уже занимающихся предпринимательством. В результате одобрено 5,4 тыс. бизнес-проектов на общую сумму 25,4 млрд тенге.
Житель г. Талдыкорган Ерлик Жаксылыков в мае 2023 года получил микрокредит по программе «Микрокредитование молодежи» в размере 5 млн тенге. На полученные деньги Ерлик приобрел станок для изготовления изделий из дерева.
Разработан механизм реализации и приняты необходимые законодательные поправки в рамках инициативы Главы государства «Национальный фонд – детям». Проект стартует с 1 января 2024 года. 50% инвестиционного дохода Нацфонда теперь будет распределяться между всеми детьми в возрасте до 18 лет. Накопленные таким образом средства можно будет направить на получение образования или приобретение жилья.
В 2023 году на побережье оз. Алаколь в области Жетісу был открыт оздоровительный летний лагерь для детей с инвалидностью. На реконструкцию социального объекта из местного бюджета направлено свыше 38,2 млн тенге
С 1 января 2023 года в Казахстане продолжилось поэтапное повышение заработных плат около 600 тыс. гражданских служащих отдельных категорий в среднем на 20% ежегодно. В результате до 2025 года их зарплата увеличится в 2 раза. Аналогичную работу проводят и отраслевые госорганы.
В частности, повышена заработная плата педагогов дошкольного воспитания и обучения организаций дошкольного и среднего образования, педагогов организаций высшего и послевузовского образования системы органов внутренних дел и обороны, медицинских специалистов высшего уровня квалификации.
Установлены доплаты спасателям (70% от должностного оклада), а также работникам служб государственной лесной охраны, государственным инспекторам природоохранных учреждений, инспекторам специализированных организаций по охране животного мира и т.д. (100% от должностного оклада) за работу, связанную с рисками причинения вреда здоровью и жизни.
Наряду с этим по поручению Главы государства:
– с 1 января увеличен период выплаты государственного пособия по уходу за ребенком с 1 года до 1,5 лет;
– с 1 июля увеличен размер пособия многодетным матерям, награжденным подвесками «Алтын алқа» или получившим ранее звание «Мать-героиня», награжденным орденами «Материнская слава» I и II степеней с 6,4 МРП до 7,4 МРП;
– с 1 июля увеличен размер единовременной выплаты на погребение в случае смерти получателей пенсионных выплат по возрасту, государственных социальных пособий по инвалидности и по случаю потери кормильца, государственных специальных пособий с 15,7 МРП до 35 МРП.
С 1 января были повышены размеры всех пособий, выплачиваемых из республиканского бюджета на 8,5%. Это коснулось порядка 2 млн получателей.
Кроме того, с 1 июля увеличены размеры пособий еще на 14,5% для лиц с инвалидностью и по потере кормильца. Это позволило обеспечить их рост на 23% в годовом выражении.
Всего на осуществление выплат с 1 января направлено свыше 1,1 трлн тенге.
С 1 января рост солидарных пенсий в РК составил 10,5%. Вместе с тем по поручению Главы государства размер минимальной базовой пенсии был повышен с 54% до 60% от величины прожиточного минимума, а величина максимального дохода, принимаемого для исчисления солидарной пенсии, – с 46 до 55 МРП. В результате на 1 декабря средний размер совокупной пенсии составил 120 838 тенге.
По состоянию на 1 декабря в Казахстане насчитывается 2,3 млн пенсионеров. Всего на выплату пенсий с 1 января направлено свыше 3 трлн тенге.
Внедрено проактивное назначение социальной поддержки в отношении семей с доходами ниже черты бедности в рамках Цифровой карты семьи. Потенциальному получателю направляется SMS-уведомление, на которое необходимо ответить согласием. Оформление заявления и назначение пособия или выплаты производятся в автоматическом режиме с последующим зачислением денежных средств на банковский счет получателя.
В Западно-Казахстанской области открылся центр активного долголетия «Қамқор» для пожилых людей. Здесь пенсионерам предоставляются физические, образовательные, психологические, врачебные услуги, а также юридические консультации. На сегодняшний день центр посещают около 180 жителей.
По состоянию на 1 декабря адресная социальная помощь (АСП) назначена 595,7 тыс. человек из 113,6 тыс. семей. В текущем году на эти цели из бюджета выделено 65 млрд тенге. Основная цель АСП – выведение семьи из сложной жизненной ситуации посредством осуществления поддержки в виде денежных выплат и вовлечения в активные меры содействия занятости трудоспособных членов семьи.
Ақмола облысының 2023 жылғы даму қорытындылары туралы материал Орталық коммуникациялар қызметі өткен жылдың қорытындысы бойынша еліміздің өңірлерімен бірлесіп іске қосқан жобамен біріктірілген мақалалар топтамасын жалғастырады. Өңір тұрғындары туған жерін мақтаныш етеді. Бұған себеп те жоқ емес. Ақмола облысы негізгі астықты өңірлердің алғашқы үштігіне кіреді.
Елдің азық-түлік қауіпсіздігі және елорданың азық-түлік белдеуі
Ақмола облысы жоғары сапалы азық-түлік бидайының төрттен бірін өндіретін еліміздің жетекші ауыл шаруашылығы аймақтарының бірі. 2023 жылы ауа райы қолайсыз болғанына қарамастан ақмолалықтар 3 миллион тоннадан астам астық жинады.
Мал шаруашылығында ет өндіру 168 мың тоннаға дейін артып, 352 мың тонна сүт, 608 миллионнан астам тауық жұмыртқасы өндірілді. Жыл басынан бері 46 ет, 5 тауарлы–сүт фермасы құрылды. Нәтижесінде өңір елімізде құс етін өндіру бойынша көшбасшы облыстардың біріне айналды.
Ауыл шаруашылығының жалпы өнімінің көлемі 664 миллиард теңгені құрады.
Сонымен қатар Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың елорданың айналасында азық-түлік белдеуін қалыптастыру жөніндегі тапсырмасын орындау бойынша жұмыстар жүргізілуде. Ақмола облысында 73 қайта өңдеуші кәсіпорын бар. Азық-түлік өндірісі 8 %-ға өсті. Астанадағы 44 ірі сауда орталығына 130-ға жуық кәсіпорын экологиялық таза өнім жеткізеді. Бұл шамамен 38 мың тонна сүт өнімдері, 25 мың тонна ет өнімдері, 210 миллион дана жұмыртқа.
Өнеркәсіптік әлеует және ЖЭК-ті дамыту
Ақмола облысының өндірістік әлеуеті туралы айтар болсақ, 2023 жылдың 10 айында өнеркәсіп өнімінің көлемі 1 417 млрд теңгені құрады.
Жұмыс жасап тұрған ШОБ субъектілерінің саны – 58,6 мың бірлік, бұл 2022 жылғы көрсеткіштен 10,3%-ға жоғары.
Негізгі капиталға құйылған инвестициялар көлемі 7%-ға өсіп, 530 миллиард теңгеден асты.
Сарапшылардың айтуынша, өсу динамикасына жеке инвестициялық жобалардың сәтті жүзеге асырылуы ықпал етіп отыр.
Салынған инвестициялардың басым бөлігі жаңартылатын энергия көздері саласына бағытталған, бұл облыстың «жасыл экономикаға» көшудің маңыздылығын түсініп, трендте болуын және заман талабына сай екенін аңғартады.
Ақмола облысы «жасыл» инфрақұрылымды пайдалану бойынша еліміздегі алғашқы плацдарм екенін атап өткен жөн. Осыдан шамамен үш жыл бұрын Ерейментау ауданында Қазақстандағы алғашқы жел электр станциясы жобасы іске қосылды.
Ал бүгінде жаңартылатын энергия көздері бойынша 13 жобаның 8-і Аршалы, Ерейментау, Целиноград аудандары мен Көкшетауда іске асырылды. Іске қосылған энергетикалық нысандардың белгіленген қуаты шамамен 280 МВт, тартылған жеке инвестициялар көлемі шамамен 140 млрд теңгені құрады.
Бұл өңір үшін серпінді жобалар деуге болады. Инновация тұрғысынан ғана емес, оның экономикалық аспектілері де бар – инвестициялар, лайықты жалақы төленетін жаңа жұмыс орындарын құру.
Мәселен, Аршалы ауданында өңірдегі ең ірі жел электр станциясы қуаттылығы 150 МВт Борэй Энерго құрылысының екі кезеңі аяқталды. Зеренді және Ерейментау аудандарында жалпы қуаты 30 МВт-тан асатын 3 жел электр станциясы іске қосылды.
Өнеркәсіп саласында бірқатар ірі жобалар жүзеге асырылды. Мысалы, Бұланды ауданындағы құс фабрикасының үшінші кезегі. Степногорск қаласында қуаттылығы 350 мың тонна кенді өңдейтін модульдік өңдеу фабрикасының құрылысы, Көкшетау қаласында жалпы құны 2,6 миллиард теңгені құрайтын ауыл шаруашылығы техникасын шығаруды кеңейту жобасы аяқталды.
Мұнымен қоса, жыл соңына дейін ірі жобалардың ішінде Қосшы қаласындағы құс етін өңдеу зауыты, сондай-ақ Ақкөл ауданындағы қонақ үй емдеу-сауықтыру кешені пайдалануға берілетін болады.
Болашаққа көзқарас
Зеренді ауданы мен Көкшетау қаласындағы екі ірі агроөнеркәсіптік кешен іске асырып, пысықтау сатысында. Биыл өнімділігі сағатына 18 тоннаны құрайтын жем зауыты мен өнеркәсіптік алмаз концентратын шығаратын зауыттың құрылысы басталып кетті. Сонымен қатар, Степногорск қаласында электролиттік марганец пен металл конструкциялар өндірісі жолға қойылады.
Жаңа инвесторларды тарту бойынша да жұмыстар жүргізілуде. Көкшетау қаласында тәулігіне 50 мың текше метр су өткізетін кәріздік тазарту құрылыстарын салу жобасын жүзеге асыру, сондай-ақ жылу электр орталығының құрылысы мәселелері қарастырылуда.
Жолдар, инфрақұрылым, ТҮКШ
Өңірде көлік-логистикалық секторды дамыту жобалары сенімді түрде іске асырылуда. Биыл бір мың шақырымға жуық жол салынып, жөнделді, облыстық және аудандық маңызы бар жолдардың және 100-ден астам елді мекенде көше-жол желісінің жай-күйі жақсартылды.
546 мың шаршы метр немесе 2022 жылғы деңгеймен салыстырғанда 101,1% тұрғын үй пайдалануға берілді. Бұл 5 мыңнан астам ақмолалықты тұрғын үймен қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Оның ішінде 130 отбасына арналған 3 әлеуметтік тұрғын үй тапсырылды: Көкшетау қаласында 40 пәтерлік жалдамалы үй, Щучинск қаласында 45 пәтерлік және Степногорск қаласында 45 пәтерлік тұрғын үй. Жыл соңына дейін жалпы ауданы 19 мың шаршы метр болатын 290 отбасына арналған тағы 6 көппәтерлі тұрғын үйді пайдалануға беру жоспарлануда. Жалпы, облыста бюджет қаражаты есебінен 52 көппәтерлік тұрғын үй, оның ішінде 37 тұрғын үй «Отбасы банкінің» салымшылары және 15 жалдамалы тұрғын үй халықтың әлеуметтік осал топтары үшін салынуда.
Қалаларда орталық сумен жабдықтауға қолжетімділік 95,3%, жылумен жабдықтау 68,6%-ды құрайды. Ауыл тұрғындарының 93%-ы орталықсумен қамтуды пайдаланады. 2023 жылы сумен жабдықтау жүйесін дамытуға 21 миллиард теңгеден астам қаржы бөлінді.
Білім беру және денсаулық
2023 жылы әлеуметтік салаға 325,5 миллиард теңге қарастырылған. Білім беру саласында мектептердің құрылысы белсенді жүріп жатыр. Сонымен, ағымдағы жылы 3592 оқушыға арналған 5 жаңа мектеп пайдалануға берілді. 7 мектептің құрылысы жалғасуда. «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында 18 мектеп салу көзделген. Оның тоғызының құрылысы биыл басталды. Келесі жылы аяқталады деп күтілуде. Тағы 9 мектептің құрылысы 2024 жылы басталып, 2025 жылы пайдалануға беріледі.
Білім беру мекемелерін салудың жоғары қарқыны үш ауысымда оқыту мәселесін шешуге мүмкіндік берді. Мұнымен қоса, барлық білім беру мекемелері педагогикалық кадрлармен қамтылған.
«Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы шеңберінде ауылдарда 38 медициналық ұйым салу және екі ауданаралық аурухананы (Степногорск және Атбасар ауруханалары) жаңғырту көзделген.
Биылғы жылы Ақмола облысының ауылдарына 130-дан астам дәрігер жұмыс істеуге барды. Оның ішінде, 76 жас маман бар. Осы шаралардың нәтижесінде облыста дәрігерлер тапшылығы 22%-ға азайды.
Өңірде жұмыс орындарын құру, азаматтарды жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларымен қамту, Халықтың табысын арттыру бағдарламасын жүзеге асыру, жалақыны өсіру және т.б. мәселелерге баса назар аударылады. Осылайша, ағымдағы жылдың 1 қарашасындағы жағдай бойынша Өңірлік жұмыспен қамту картасы аясында 29 мыңнан астам жаңа жұмыс орны ашылды.
Сонымен қатар Ақмола облысы үшін басым салалардың бірі саналатын туризмді назардан тыс қалдыруға болмайды.
Облыстың туристік кластерінде 600-ден артық кәсіпорын бар, мұнда 22 мыңнан астам ақмолалық жұмыспен қамтылған. Жалпы, Щучинск-Бурабай курорттық аймағына жыл сайын әлемнің әр түкпірінен 1 миллионға жуық турист келеді. Осы жылы туристерді орналастыру бойынша 16,5 миллиард теңгеге қызмет көрсетілді. 2023 жылы облыстық бюджетке орналастыру нысандарынан 2,3 миллиард теңге салық түсті. Сондай-ақ, қазір облыста туризмді дамытуға бағытталған 23 миллиард теңгеге65 инвестициялық жобасы жүзеге асырылуда.
Жалпы алғанда, өтіп бара жатқан жылдың қорытындысы Ақмола облысының қарқынды дамып келе жатқанын және келесі жылы жаңа нәтижелерге қол жеткізу үшін қажетті экономикалық және адами әлеуетке ие екендігін көрсетеді.
Материал о результатах развития Акмолинской области в 2023 году продолжает серию статей, объединённых единым проектом, запущенным Службой центральных коммуникаций совместно с регионами страны по итогам уходящего года. Поводов для гордости за свою область у жителей региона достаточно: Акмолинская область традиционно в тройке зерносеющих, составляющих золотой фонд по выращиванию зерновых.
Продовольственная безопасность страны и продовольственный пояс столицы
Акмолинская область – один из ведущих сельскохозяйственных регионов страны, производящий четверть высококачественной продовольственной пшеницы. 2023 год по погодным условиям для аграриев нельзя назвать успешным, но тем не менее акмолинцы собрали более 3 миллионов тонн зерна.
В животноводстве увеличилось производство мяса до 168 тысяч тонн, произведено 352 тысячи тонн молока, свыше 608 миллионов штук куриных яиц. С начала года создано 46 мясных и 5 товарно-молочных ферм. Это позволило региону быть одним из лидеров по производству мяса птицы по всей стране.
В целом объем валовой продукции сельского хозяйства составил 664 миллиарда тенге.
Область работает над выполнением поручения Главы государства Касым-Жомарта Токаева по формированию продовольственного пояса вокруг столицы. В Акмолинской области функционируют 73 перерабатывающих предприятия. Производство продуктов питания выросло на 8%. Порядка 130 предприятий поставляют экологически чистую продукцию в 44 крупных торговых центра Астаны. Это около 38 тысяч тонн молочной продукции, 25 тысяч тонн мясной продукции, 210 миллионов яиц.
Промышленный потенциал и развитие ВИЭ
Если же говорить о производственном потенциале Акмолинской области, то за 10 месяцев 2023 года объем производства промышленной продукции составил 1 417 миллиардов тенге.
Количество действующих субъектов МСБ – 58,6 тысячи единиц, что на 10,3% выше показателя 2022 года.
Объем инвестиций в основной капитал увеличен на 7% и составил более 530 миллиардов тенге.
Как отмечают эксперты, динамике роста способствует успешная реализация частных инвестиционных проектов.
Большая часть вложенных инвестиций направлена в сферу возобновляемых источников энергии, что говорит о том, что область находится в тренде и идет в ногу со временем, понимая важность перехода к «зеленой экономике».
Стоит подчеркнуть, что именно Акмолинская область является первым в стране плацдармом по использованию «зеленой» инфраструктуры. Около трех лет назад в Ерейментауском районе был запущен первый в Казахстане проект ветровой электростанции.
А на сегодня 8 из 13 проектов по возобновляемым источникам энергии реализованы в Аршалынском, Ерейментауском, Целиноградском районах и Кокшетау. Установленная мощность введенных энергообъектов составляет порядка 280 МВт, объем привлеченных частных инвестиций составил порядка 140 миллиардов тенге.
Эти проекты для региона можно назвать прорывными. И не только в части инновационной составляющей, но и по экономическим аспектам – инвестиции, создание новых рабочих мест с достойной оплатой труда.
Так, в Аршалынском районе завершены два этапа строительства самой крупной ветровой электростанции области мощностью 150 МВт Борэй Энерго. В Зерендинском и Ерейментауском районах введены в эксплуатацию 3 ветровые электростанции общей мощностью свыше 30 МВт.
В сфере промышленности завершена реализация таких крупных проектов, как третья очередь птицефабрики в Буландынском районе. В городе Степногорске завершено строительство модульной обогатительной фабрики мощностью переработки 350 тысяч тонн руды. В городе Кокшетау завершен проект по расширению выпуска сельскохозяйственной техники общей стоимостью 2,6 миллиарда тенге.
Кроме того, до конца года из наиболее крупных проектов будут введены в эксплуатацию завод по переработке мяса птицы в городе Косшы, а также гостиничный лечебно-оздоровительный комплекс в Аккольском районе.
Взгляд на перспективу
На стадии реализации и проработки два крупных агропромышленных комплекса в Зерендинском районе и Кокшетау. В этом году уже начато строительство комбикормового завода мощностью 18 тонн в час, фабрики по выпуску концентрата технических алмазов. Кроме того, будет налажен выпуск электролитического марганца и производства металлоконструкций в городе Степногорске.
Ведется работа и по привлечению новых инвесторов. Так, прорабатывается вопрос реализации проекта по строительству канализационных очистных сооружений в городе Кокшетау мощностью 50 тысяч кубических метров воды в сутки, а также строительства ТЭЦ.
Дороги, инфраструктура, ЖКХ
Регион уверенно реализует проекты развития транспортно-логистической сферы. Так, в этом году построено и отремонтировано порядка одной тысячи километров дорог, улучшено состояние дорог областного, районного значения и улично-дорожной сети более 100 населенных пунктов.
Введено в эксплуатацию 546 тысяч квадратных метров жилья, или 101,1% к уровню 2022 года. Это позволило обеспечить жильем более 5 тысяч семей акмолинцев. В том числе сдано 3социальных жилых дома для 130 семей: 40-квартирный арендный дом в Кокшетау, 45-квартирный дом в Щучинске и 45-квартирный дом в Степногорске. До конца года планируется ввести в эксплуатацию еще 6 многоквартирных жилых домов для 290 семей общей площадью 19,0 тысяч квадратных метров. В целом по области за счет бюджетных средств ведется строительство 52 многоквартирных жилых домов, в том числе 37 домов для вкладчиков Отбасы банка и 15 – арендных домов для социально уязвимых групп населения.
Доступ в городах к центральному водоснабжению составляет 95,3%, теплоснабжению – 68,6%. 93% сельских жителей пользуются благами центрального водоснабжения. В 2023 году на развитие систем водоснабжения выделено более 21миллиарда тенге.
Образование и здравоохранение
На социальную сферу в 2023 году предусмотрено 325,5 миллиарда тенге. В сфере образования активно строятся школы. Так, в текущем году введено в эксплуатацию 5 новых школ, в которых могут обучаться 3592 школьника. Строительство 7 школ продолжается. В рамках национального проекта «Комфортная школа» планируется построить 18 школ. Строительство девяти из них началось в этом году. Завершить планируется в следующем году. Еще 9 школ начнут строить в 2024 году, а введут в эксплуатацию в 2025 году.
Высокие темпы строительства образовательных учреждений позволили решить вопрос с трехсменным обучением. Кроме того, все образовательные учреждения охвачены педагогическими кадрами.
В рамках национального проекта «Модернизация сельского здравоохранения»предусмотрено строительство 38 медицинских организаций в селах и модернизация двух межрайонных больниц (Степногорская и Атбасарская больницы).
В этом году свыше 130 врачей отправились работать в сёла Акмолинской области. Среди них 76 молодых специалистов. В результате этих мер дефицит врачей в области снизился на 22%.
Большое внимание в регионе уделяется вопросам создания рабочих мест, охвата граждан мерами содействия занятости, реализации Программы по повышению доходов населения, росту зарплаты и др. Так, в рамках региональной карты занятости на 1 ноября т. г. создано более 29 тысяч новых рабочих мест.
Говоря об Акмолинской области, невозможно обойти вниманием сферу туризма, которая для региона является одной из приоритетных отраслей.
Туристский кластер региона насчитывает более 600 предприятий, здесь заняты свыше 22 тысячи акмолинцев. В целом Щучинско-Боровскую курортную зону посещает порядка 1 миллиона туристов в год из разных точек мира. В текущем году оказано услуг по размещению туристов на 16,5 миллиардатенге. От объектов размещения за 2023 год в областной бюджет поступило налогов в сумме 2,3 миллиарда тенге. Кроме того, в настоящее время в области реализуются 65инвестиционных проектов на 23 миллиарда тенге, направленных на развитие туризма.
В целом итоги уходящего года свидетельствуют, что Акмолинская область развивается динамично и имеет необходимый экономический и человеческий потенциал для достижения новых результатов в будущем году.
