Алтын Астық

«Көлік-логистика секторын дамыту – стратегиялық мәні айрықша басымдық. Еліміз Еуразия құрлығының дәл ортасында орналасқан. Бұл – бізге әлемдік бәсекеде зор мүмкіндік беретін артықшылық. Біз кейінгі ұрпаққа жоғары сапалы авто және теміржолдарды қалдыруымыз керек» –
Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Республикасының Президенті.

2024 жылы құрылыс, қайта жаңарту және жөндеу жұмыстарының жалпы көлемі 12 мың шақырым жолды құрады. Бұл – рекордтық көрсеткіш. Жол құрылысы маусымында республикалық маңызы бар автомобиль жолдарын қайта жаңғырту және жөндеу жобаларына 25 мыңнан астам адам мен 10 мыңнан астам арнайы техника жұмылдырылды.

7 мың шақырым жолдың құрылысыаяқталды. Атап айтқанда, Қарағанды – Алматы, Талдықорған – Өскемен, Ақтөбе – Қандыағаш және Атырау – Астрахан күре жолдарындақұрылыс жұмысы бітті. Жобаларды іске асыру көліктердің қауіпсіз өтуін қамтамасыз етуге, жол жүру уақытын едәуір қысқартуға, жолдың өткізу қабілетін арттыруға, ел аймақтары арасындағы көлік байланысын айтарлықтай жақсартуға мүмкіндік берді.

Әкімдіктер жергілікті маңызы бар 3,6 мың шақырымнан астам жолды пайдалануға берді. Жөндеу жұмыстарының ең көп көлемі Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Шығыс Қазақстан, Ақтөбе және Павлодар облыстарында орындалды. Қостанай облысында 655 шақырым жол, Солтүстік Қазақстан облысында 611 шақырым, Шығыс Қазақстан облысында 305 шақырым, Ақтөбе облысында 301 шақырым, Павлодар облысында 272 шақырым жұмыстары аяқталды.

Жол-құрылыс маусымына 200-ден астам отандық компания қатысты. Жол-құрылысына пайдаланылған материалдардың ішінде отандық өнімнің үлесі шамамен 96%-ды құрады. Жүргізілген жұмыстардың арқасында жергілікті жолдардың нормативтік жағдайы ұлғайып, республика бойынша орта есеппен 89%-ға жетті. Салыстырамалы түрде 2019 жылы бұл көрсеткіш 68% құраған.

Үш ірі инфрақұрылымдық жоба жүзеге асырылды. Олардың қатарында Орталық Азиядағы ең ұзын деп танылған  Шығыс Қазақстан облысындағы Бұқтырма су қоймасы арқылы өтетін көпір, Түркістан облысындағы Шақпақ баба асуындағы қос жолды тоннел жәнеАлматы облысындағы Шамалған станциясындағы теміржол өткелі бар.

Әр нысанның өз артықшылығы бар. Шығыс Қазақстан облысындағы жалпы ұзындығы 1316 метрді құрайтын Бұқтырма су қоймасы арқылы өтетін көпір жеті ауданды байланыстырады. Көпірді көлікпен өту уақыты 4 минутты құрайды.Түркістан облысындағы жалпы ұзындығы 840 метр құрайтын Шақпақ баба асуы арқылы тоннел қолайсыз ауа райына қарамастан үздіксіз әрі қауіпсіз көлік қозғалысын қамтамасыз етеді. Жоба «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» халықаралық көлік дәлізінің бір бөлігі. Алматы облысындағы Шамалған станциясындағы өткелдің ұзындығы 6 шақырымды құрайды,  теміржол өткелі көліктердіңқауіпсіз өтуіне мүмкіндік береді.

2024 жылғы құрылыс маусымының қорытындысы бойынша Балқаш, Алакөл, Бөкей-Орда, Алтай, Баянауыл ұлттық паркі және т.б. туристік орындарға дейін көлік қозғалысыашылды.

Қазақстанда жалпы ұзындығы 1100 шақырымқұрайтын үш ірі темір жол құрылысы жүзеге асырылуда: «Достық – Мойынты», «Алматы айналма темір жолы» және «Дарбаза – Мақтаарал» бар. Жобаларды жүзеге асыру қазақстандық өнімнің үздіксіз экспорттыкеңейтуге мүмкіндік беріп, елдің транзиттік әлеуетін арттырады. Биыл Достықтан Мойынтыға дейін теміржолдың құрылысы аяқталады. Учаскенің өткізу қабілеті 5 есе артады. Сонымен қатар, биыл Алматыны айналып өтуге мүмкіндік беретін темір жолдың құрылысы аяқталады. Бұл аймақтағы теміржол желілеріне түсетін жүктемені азайтуға ықпал етеді. «Дарбаза-Мақтаарал» жобасы Оңтүстік Қазақстан өңірін халықаралық транзиттік дәліздерге жалғайтын болады.

2024 жылы 1400 шақырым теміржол жөнделіп, 143 вагон  сатып алынды.
Бүгінгі таңда осы темір жол жобаларын салу шеңберінде шамамен 2,7 мың жұмыс орны ашылып, 1,4 мыңнан астам техникажұмылдырылды. Теміржол желісін салу және қайта құру ел экономикасының дамуына серпін береді.

Жалпы ұзындығы 4,7 мың шақырымды құрайтын жаңа жол жобалар кезең-кезеңімен іске асырылады. Оның 3,7 мың шақырымы I санатты, ал қалған 1 мың шақырым II санатты жолдар болады. 2025 жылы құрылысы басталатын жобалар:

• «Ақтөбе – Ұлғайсын» (234 шақырым),
• «Қарағанды – Жезқазған» (572 шақырым),
• «Сарыағаш қаласының айналма жолы» (102 шақырым),
• «Қызылорда қаласының айналма жолы» (20 шақырым),
• «Атырау – Доссор» (86 шақырым),
• «Рудный қаласының айналма жолы» (16,9 шақырым),
• «Жаңаөзен – Кендірлі» (156 шақырым),
• «Петропавл қаласының айналма жолы» (8 шақырым).
  Бұл бастамаларды жүзеге асыру арқылы жергілікті бизнес пен кәсіпорындар дамиды. 2025 жылы жаңа жол жобаларын іске асыру аясында 31 мың жұмыс орны ашылып, қосымша инвестиция тартылады. Көпжолақты жолдар жол-көлік оқиғаларының алдын алып, оларды азайтуға ықпал етеді.
  Теміржол және автомобиль жолдарын салу менқайта жаңарту іскерлік белсенділікті едәуір жақсартады, медициналық және білім беру мекемелеріне, азық-түлік дүкендеріне, мәдени орталықтарға және т.б. қолжетімділікті қамтамасыз ете отырып, азаматтардың жағдайын жақсартуға бағытталған.

По поручению Главы государства реализуются масштабные, законодательные и стратегические меры по защите прав детей. Треть населения страны – 6,8 млн детей.
«У каждого ребенка должно быть счастливое и безопасное детство», – Касым-Жомарт Токаев, Президент РК
Важной инициативой принятых трех законов стало создание института наставников, для адаптации в обществе детей, оставшихся без попечения родителей. На сегодняшний день более 330 детей получают необходимую поддержку.
Ключевой мерой в защите прав детей стало ужесточение норм за правонарушения в отношении детей, введена административная ответственность за травлю несовершеннолетних. В целях укрепления безопасности маленьких граждан, также запрещена высадка детей из автобусов.
С 2025 года в школах и колледжах страны внедрены QR-коды для мгновенного обращения в единый республиканский контакт-центр «111». Согласно данным, на январь текущего года в контакт-центр обратились 17 400 детей.
В каждом регионе страны работают уполномоченные по правам ребенка, численность специалистов органов опеки с 2024 года увеличена вдвое – с 303 до 692 человек. Законодательно закреплен норматив штатной численности специалистов органов опеки — не менее 1-го специалиста на 5 тыс. детей.
Сегодня в стране 17 660 детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей воспитываются в казахстанских семьях. В 2024 году более 3 тысяч детей обрели новую семью.
С 2025 года внедряется новая форма семейного устройства – профессиональная приемная семья. Данная инициатива направлена на проявление заботы, создание доброжелательной среды в домашних условиях детям, оказавшимся в трудных жизненных ситуациях.
С 2024 года в стране открыты 627 детских садов, охватив 93,1% детей. Согласно данным, за последние 5 лет очередность в детские сады сократилась вдвое.
Национальный проект «Комфортная школа» успешно решает проблему переполненности и трехсменности в школах. За период внедрения проекта открыто 105 школ данного формата.
Помимо этого, в 2024 году сдано в эксплуатацию 257 школ на 373 тыс. мест. Ведется строительство около 200 школ на 300 тыс. ученических мест. Усилены меры безопасности образовательных учреждений. Более 20 тыс. организаций оснащены системами видеонаблюдения с подключением к Центрам оперативного управления. Во всех организациях установлены тревожные кнопки, турникеты и выставлена лицензированная охрана.
Особое внимание государством уделяется обеспечению равных возможностей для подрастающего поколения. В 2024-2025 учебном году более 1,7 млн детей в государственных школах обеспечены бесплатным питанием. На эти цели выделено 162 млрд. тенге.
В рамках фонда «Всеобуч» (всеобщее обязательное обучение детей школьного возраста) дополнительно выделено 22,5 млрд. тенге на обеспечение 510 тыс. детей школьными принадлежностями.
Новой инициативой стало оказание помощи детям из СУСН, обучающихся в частных школах. С начала 2025 года местным бюджетом выделено более 12 млрд. тенге на бесплатное питание 25 тыс. детям.
«Создание условий для гармоничного и всестороннего развития детей, защита прав и охрана здоровья юных граждан всегда будет ключевым приоритетом нашего государства. Дети – это будущее Казахстана, поэтому важно, чтобы каждый ребенок в стране рос в любви и заботе, чувствовал поддержку взрослых, был уверен в завтрашнем дне», – Касым-Жомарт Токаев, Президент РК.
Во всех регионах Казахстана создается благоприятные условия для развития дополнительного образования и организации отдыха детям. На сегодня 3,3 млн. детей страны посещают кружки, секции по разным направлениям.
В летний период 2024 года более 3,1 млн. детям был предоставлен оздоровительный отдых в 10 743 лагерях.
Безопасная среда в организации образования не ограничивается только техническими средствами безопасности, но и включает эмоциональное благополучие ребенка.
Государством утвержден Комплексный план по защите детей от насилия, предотвращению суицида и обеспечению их прав и благополучия. План представляет собой пакет мероприятий, направленных на создание безопасной среды для детей. В рамках реализации плана в регионах открыты 20 центров психологической поддержки, 242,759 школьникам и семьям оказана помощь.
Во всех образовательных учреждениях внедрены программы по борьбе с буллингом, такие как Kiva и ДОСБОЛLiKe. Эти меры помогают формировать в школах атмосферу доброжелательности и взаимоуважения. С сентября 2024 года введены уроки по личной безопасности, которые учитывают возрастные особенности школьников, а более 14,3 тыс. сотрудников образовательных организаций прошли обучение по вопросам защиты прав детей.
Помимо этого, внедрена программа воспитания «Біртұтас тәрбие» для взаимодействия между семьей и школой, развития культуры позитивного родительства.
​Безопасность детей – забота о будущем. Ведь именно мы сегодня формируем поколение, которое будет строить мир завтра. Заботясь о детях, мы создаем крепкое, гуманное и безопасное общество.
Казахстан продолжает укреплять правовую базу, усиливать социальную поддержку и повышать уровень безопасности детей, формируя прочный фундамент для их всестороннего развития и благополучного будущего.

 Сегодня в стране проживает 6,8 млн детей, что составляет треть от всего населения. По итогам 2024 года приняты три ключевых закона по укреплению правовой базы и введены действенные механизмы для защиты наших маленьких граждан. 

 Важной инициативой принятого Закона РК по вопросам образования и наставничества стало создание института наставников, для адаптации в обществе детей, оставшихся без попечения родителей. На сегодняшний день более 330 детей получают необходимую поддержку.

 Ключевой мерой в Законе РК по вопросам обеспечения прав женщин и безопасности детей стало ужесточение норм за правонарушения в отношении детей, введена административная ответственность за травлю несовершеннолетних. В целях укрепления безопасности маленьких граждан, также запрещена высадка детей из автобусов. 

С 2025 года в школах и колледжах страны внедрены QR-коды для мгновенного обращения в единый республиканский контакт-центр «111». Согласно данным, на январь текущего года в контакт-центр обратились 17 400 детей. 

 Третий принятый Закон РК по вопросам государственных наград, образования и защиты прав ребенка предусматривает нормы по созданию профессиональных приемных семей, улучшение условий для детей-сирот. 

 Сегодня 82% детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей воспитываются в казахстанских семьях. По итогам 2024 года еще более 3 тысяч детей обрели новую семью. 

 С 2025 года внедряется новая форма семейного устройства – профессиональная приемная семья. Отметим, данная инициатива направлена на проявление заботы, создание доброжелательной среды в домашних условиях детям, оказавшимся в трудных жизненных ситуациях.

 Бүгінде елімізде 6,8 млн бала тұрады, бұл халықтың үштенбірін құрайды. 2024 жылдың қорытындысы бойынша құқықтық базаны нығайту бойынша үш негізгі заңқабылданды және біздің кішкентай азаматтарымыздықорғау үшін пәрменді тетіктер енгізілді.

 Білім беру және тәлімгерлік мәселелері бойынша қабылданған ҚР Заңының маңызды бастамасы – ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қоғамғабейімдеу үшін тәлімгерлер институтын құру болды. Бүгінгітаңда 330-дан астам бала қажетті қолдау алуда.

 Әйелдердің құқықтары мен балалардың қауіпсіздігінқамтамасыз ету мәселелері бойынша ҚР Заңындағы негізгі шаралардың бірі – балаларға қатысты құқық бұзушылықтарүшін жазаны қатаңдату және кәмелетке толмағандарғажәбір көрсеткені үшін әкімшілік жауапкершілікті енгізуболды. Жасөспірімдердің қауіпсіздігін күшейту мақсатындабалаларды қоғамдық көліктен түсіріп кетуге тыйымсалынды.

2025 жылдан бастап мектептер мен колледждердереспубликалық бірыңғай «111» байланыс орталығына жеделхабарласа алатын QR-кодтар енгізілді. Биылғы жылдыңқаңтар айындағы мәлімет бойынша байланыс орталығына17 400 бала жүгінген.

 Қазақстан Республикасының мемлекеттік наградалар, білімберу және бала құқықтарын қорғау мәселелері бойынша қабылданған үшінші Заңында кәсіби қабылдаушыотбасыларды құру және жетім балаларға арналғанжағдайларды жақсарту бойынша нормалар қарастырылған.

 Бүгінгі таңда жетім және ата-ана қамқорлығынсыз қалған балалардың 82%-ы қазақстандық отбасылардатәрбиеленуде. 2024 жылдың қорытындысы бойынша тағы 3 мыңнан астам бала жаңа отбасын тапты.

 2025 жылдан бастап отбасылық орналастырудың жаңа түрі– кәсіби қабылдаушы отбасылар енгізілмек. Бұл бастамақиын өмірлік жағдайға тап болған балаларға қамқорлықкөрсетіп, оларға үй жағдайында қолайлы орта құрумақсатында жүзеге асырылады.

В рамках нового закона местные исполнительные органы будут наделены компетенцией по оказанию социальной помощи всем детям из социально уязвимых семей, независимо от формы собственности школы. Это важный шаг к обеспечению равных возможностей для всех детей», — заявил министр просвещения ГаниБейсембаев.

 Напомним, по поручению Главы государства, начиная с сентября 2023 года, для учеников начальных классов и 5-11 классов из социальных категорий в государственных школах организовано бесплатное горячее питание. В текущем учебном году бесплатным питанием обеспечено более 1,7 млн детей государственных школ. Дополнительно на обеспечение 510 тысяч школьников принадлежностями в рамках фонда «Всеобуч» выделено 22,5 млрд тенге.