Алтын Астық

Қазақстан Орталық Азиядағы ірі тікелей шетелдік инвестиция тартушы ел мәртебесін сақтап отыр. Өңірдегі тікелей шетелдік инвестицияның басым бөлігі бізге тиесілі.
Тәуелсіз халықаралық рейтингтер инвесторлар үшін басты бағдардың бірі саналады. Бұлар елдің экономикалық тұрақтылығын бағамдап, тәуекел деңгейі мен ұзақ мерзімді инвестиция шартын пысықтауға көмектеседі.
Міне, үш бірдей жетекші жаһандық рейтинг агенттіктері Қазақстанның инвестициялық мәртебесін нақтылады.
Fitch Ratings – BBB, тұрақты болжам.
● S&P Global Ratings – BBB, оң болжам.
● Moody’s – Baa1, оң болжам.

Мақала авторларының пайымынша, ірі агенттіктер ұқсас баға берсе, ел экономикасы мен мемлекеттік қаржының тұрақты көрсеткішін айғақтайды.
Басқа да халықаралық зерттеулер оң динамиканы көрсетіп отыр.
IMD World Competitiveness Ranking рейтингісінде Қазақстан былтырғы көрсеткішін 2023 жылғы 37 орыннан 34 орынға дейін жақсартты. Global Peace Index 2025 бойынша еліміз 61-нші орыннан 56 орынға көтерілді. Бұл халықаралық бизнес үшін ұзақ мерзімді тәуекелдердің азайғанын аңғартады.
Sustainable Development Report бойынша Қазақстан 169 елдің ішінде 67 орынға көтерілді. Бұл индекс экономикалық даму, білім, денсаулық сақтау, экология, мемлекеттік институттар сапасы және халықтың әл-ауқаты сияқты 123 көрсеткішті қамтиды. Ол бойынша Қазақстан Түркия, Үндістан, Индонезия, Мексика, Сауд Аравиясы және Оңтүстік Африка сияқты ірі дамушы экономиканы озып отыр.
Авторлар бұл рейтингтердің өз алдына мақсат еместігін алға тартты. Олар елге тәуелсіз баға беруге көмектеседі, инвесторлар үшін тәуекелдерді азайтады, капитал тарту құнын төмендетіп, халықаралық компаниялардың елде жаңа жобаларды іске қосуға қызығушылығын арттырады.
Заманауи әлемдік экономикада сенім де жеке ресурсқа айналып жатыр. Ол капиталдың қайта кетіп жатқанына және экономиканың қалай қарқынды дамып жатқанына ықпал етеді дейді Investing.com авторлары.

Долгое время Казахстан воспринимался прежде всего как сырьевая экономика, отмечают аналитики Investing.com. Богатые запасы нефти, газа, урана и металлов сделали страну одним из крупнейших поставщиков природных ресурсов и обеспечивали стабильный приток инвестиций в добывающий сектор.
Сегодня страна делает следующий шаг и расширяет свою инвестиционную модель.
По инициативе Президента Касым-Жомарта Токаева акцент постепенно смещается с количества инвестиций на их качество. Приоритет отдается развитию перерабатывающей промышленности, локализации производства, внедрению современных технологий и созданию предприятий с высокой добавленной стоимостью. Если, к примеру, Вьетнам строит конкурентоспособность на экспортном производстве, а Малайзия – на развитой промышленной базе, то Казахстан делает ставку на три свои сильные стороны.
Первое преимущество: это крупнейшая экономика Центральной Азии, которая дает инвесторам доступ к быстрорастущему региональному рынку. Второе – выгодное географическое положение между Китаем, Россией, Кавказом и Европой, благодаря которому страна становится одним из ключевых транспортно-логистических узлов Евразии. Третье – макроэкономическая стабильность, которую Казахстан сохраняет даже в условиях высокой неопределенности мировой экономики.
Практическим воплощением новой инвестполитики стал целый комплекс механизмов поддержки, а не отдельные льготы. Инвестиционный штаб действует как единая площадка для координации государственных органов и устранения административных барьеров.
Национальная цифровая инвестиционная платформа сопровождает проекты на всех этапах реализации. Инвестиционные соглашения гарантируют стратегическим инвесторам стабильность условий сроком до 25 лет. По состоянию на середину 2026 года заключено 57 таких соглашений.
Дополняет эту систему программа Altyn Visa, рассчитанная на инвесторов, предпринимателей и высококвалифицированных специалистов. Владельцы такой визы получают доступ к государственным и финансовым услугам наравне с гражданами страны, право работать без квот и дополнительных разрешений, возможность беспошлинного ввоза личного имущества, а также доступ к системам здравоохранения и образования.
Сегодня страны конкурируют не только за капитал, но и за знания, технологии и талантливых людей, и Казахстан последовательно развивается в этом направлении. Инвесторы видят стабильность, новые производственные возможности и долгосрочный потенциал.

Investing.com сарапшылары Қазақстанның ұзақ уақыт бойы ең алдымен шикізаттық экономика болғанын айтады. Мұнай, газ, уран және металдың бай қоры елді ірі табиғи ресурстарды жеткізушілердің бірі ретінде танытып, өндіру секторына тұрақты инвестицияны қамтамасыз етіп отырған.
Қазір мемлекет келесі қадамын жасап, инвестициялық моделін кеңейткен.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен бар назар инвестиция санына емес, сапасына қойыла бастады. Қайта өңдеуді дамыту, өндірісті жерсіндіру, заманауи технологиялар енгізу және қосылған құны жоғары өнім шығаратын кәсіпорындар құруға басымдық беріледі. Мәселен, Вьетнам экспорттық өндіріс арқылы бәсекеге қабілетін арттырып жатса, Малайзия – өндірістік базаны дамытуға, ал Қазақстан өзінің үш артықшылығын алға қойып жатыр.
Бірінші артықшылық: Орталық Азиядағы ең ірі экономика, бұл – инвесторларға қарқынды өсіп келе жатқан өңірлік нарыққа қол жеткізуге мүмкіндік береді.
Екінші артықшылық – Қытай, Ресей, Кавказ және Еуропа арасындағы тиімді географиялық орналасу. Осы арқылы Қазақстан Еуразиядағы негізгі көлік-логистикалық тораптардың біріне айналып жатыр.
Үшінші артықшылық – жаһандық экономиканың жоғары белгісіздік жағдайында да Қазақстан сақтап отырған макроэкономикалық тұрақтылық.

Жүзеге асып жатқан жаңа инвестициялық саясат жекелеген жеңілдіктерден емес, тұтас кешенді қолдау тетіктерінен көрініс тауып отыр. Инвестициялық штаб мемлекеттік органдардың жұмысын үйлестіретін және әкімшілік кедергілерді жоятын бірыңғай алаң ретінде қызмет атқарады.
Ұлттық цифрлық инвестициялық платформа жобаларды іске асырудың барлық кезеңінде сүйемелдейді. Инвестициялық келісімдер стратегиялық инвесторларға шарттардың 25 жылға дейін тұрақтылығын қамтамасыз етеді. 2026 жылдың ортасына дейін осындай 57 келісім жасалған.
Бұл жүйені инвесторлар, кәсіпкерлер және жоғары білікті мамандарға арналған Altyn Visa бағдарламасы толықтырады. Мұндай виза иесі мемлекеттік және қаржылық қызметтерге ел азаматтарымен тең деңгейде қолжеткізе алады, квотасыз және қосымша рұқсатсыз жұмыс істеу құқығына ие болып, жеке мүлкін кедендік бажсыз әкелуге мүмкіндік алады, сондай-ақ денсаулық сақтау және білім беру жүйелеріне қол жеткізе алады.

Қазір мемлекеттер капитал үшін ғана емес, білім, технология және білікті мамандар үшін де бәсекелеседі, Қазақстан да бұл бағытта жүйелі түрде дамып жатыр. Инвесторлар тұрақтылықты, жаңа өндірістік мүмкіндіктерді және ұзақ мерзімді әлеуетті көріп, бағамдап отыр.

Investing.com отмечает, что экономика Казахстана становится более диверсифицированной. Если раньше главным драйвером роста был добывающий сектор, то сегодня все большую роль играют отрасли, которые создают продукцию с высокой добавленной стоимостью. По итогам 2025 года ВВП страны вырос на 6,5%. Причем основной вклад внесли обрабатывающая промышленность, строительство, транспорт и торговля. Эта тенденция сохранилась и в 2026 году. За январь-июнь текущего года экономика выросла на 4,1%, а строительная отрасль прибавила более 15%. Высокие темпы также сохраняют транспорт, логистика и промышленное производство.
Меняется и структура инвестиций. Сегодня основной объем капитала направляется в обрабатывающую промышленность, строительство, транспортную инфраструктуру, сельское хозяйство, сферу информации и связи. Для инвесторов это важный показатель. Чем больше у экономики источников роста, тем меньше она зависит от мировых цен на сырье и тем легче переносит внешние потрясения. Поэтому развитие несырьевых отраслей сегодня – это не только вопрос экономической политики, но и показатель устойчивости страны.
Именно такая диверсификация создает основу для долгосрочного роста и делает Казахстан более привлекательным для инвесторов.

Investing.com Қазақстанның экономикасы әртараптанып жатқанын айтады. Бұрын негізгі драйвер тау-кен өндіру секторы болса, қазір қосылған құны жоғары өнімдер өндіретін салалар басты орынға шығып жатыр. Былтыр елдің ЖІӨ 6,5% өсті. Негізгі үлес қайта өңдеу, құрылыс, көлік және сауда салаларының еншісінде. Бұл тенденция биыл да жалғасып жатыр. Қаңтар-маусым аралығында экономика 4,1% өсті, ал құрылыс саласы 15% артқан. Осындай жоғары көрсеткіштер көлік, логистика және қайта өңдеу саласында сақталды.
Инвестиция құрылымы да өзгеріп жатыр. Қазір капиталдың негізгі көлемі қайта өңдеу, құрылыс, көлік, ауыл шаруашылығы, ақпарат және байланыс салаларына бағытталады. Инвестор үшін бұл маңызды көрсеткіш. Өйткені, экономикада өсу көзі көп болған сайын, оның жаһандық шикізат құнына тәуелдігі азаяды, сол арқылы сыртқы сынақтарға төзімділігі артады. Бүгінде шикізаттық емес саланы дамыту – экономикалық саясат мәселесі ғана емес, елдің тұрақтылығының көрсеткіші.
Дәл осындай әртараптану ғана ұзақ мерзімді өсім кепілі бола алады, Қазақстанның инвесторлар үшін тартымдылығын арттырады.