Мәжіліс депутаты Александр Милютин және Төтенше жағдайлар министрлігінің өкілдері жұмыс сапарымен Ақмола облысына келіп, облыстың ТЖ департаментінің қызметкерлерімен кездесулер өткізді, деп хабарлады ведомствоның баспасөз қызметі.
Кездесу барысында Мәжіліс депутаты Щучинск қаласы жасағының қызметкерлеріне Конституцияға ұсынылған өзгерістерді түсіндірді. Кездесуге азаматтық қорғау органдарының 100-ден астам қызметкері қатысып, болашақ референдум туралы өздерін қызықтырған сұрақтар қойды.
«Болашақ референдум барлық қазақстандық үшін өте маңызды оқиға, өйткені референдум арқылы Конституцияға 1995 жылдан бастап өзгерістер енгізілген жоқ. Біздің республикамыздың әрбір азаматы, азаматтық қорғау органдарының қызметкері осы маңызды саяси оқиғаға қатысуға және өз ұстанымын білдіруге құқылы», деп атап өтті Мәжілістің Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитетінің төрағасы Александр Милютин.
ТЖМ өкілдері Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен қолға алынған конституциялық реформаның негізгі бағыттары туралы егжей-тегжей айтып берді. «Бұл түзетулер жалпы алғанда президенттік реформалар мен Жаңа Қазақстан рухына сәйкес келетін Конституция баптарының үштен бір бөлігін қамтиды. Конституциялық өзгерістер мемлекеттің толыққанды дамуы, сондай-ақ жаңа ұрпақтың мүддесін көрсету үшін керек», деп атап өтті А.Милютин.
Кездесу соңында Мәжіліс депутаты мен Төтенше жағдайлар министрлігінің өкілдері қойылған сұрақтарға жауап беріп, қатысушыларды осы жылдың 5 маусымында өтетін бүкілхалықтық референдумға белсенді қатысуға шақырды.
Казахстанский политолог Марат Шибутов разъяснил, как после принятия поправок в Конституцию изменится работа парламента, передаёт BaigeNews.kz.
Приводим полный комментарий политолога. “На референдуме 5 июня вы будете голосовать не только за изменение полномочий президента, но и за изменение полномочий парламента. Мажилис будет формироваться не только по партиям, но и через одномандатные территориальные избирательные округа. То есть будет около 30 округов, от которых будут выбирать по одному депутату напрямую. Депутатов, которые будут избираться по одномандатным округам, избиратели смогут отозвать, если они не будут выполнять предвыборные обещания. Это называется императивный мандат. В сенате вместо 15 депутатов, прошедших по президентской квоте, будет всего 10. Из них пятерых президент будет назначать сам. А пятерых назначат по рекомендации Ассамблеи народа Казахстана. Соответственно, квота Ассамблеи, девять депутатов, которая была в мажилисе, теперь исчезает. И теперь мажилис будет состоять из 98 депутатов. 70% из них будут избираться по партийным спискам, по единому округу. И 30% будут избираться по одномандатным округам. Очень главное, что сенат теперь будет просто одобрять или не одобрять законы. Он не будет их принимать. А он будет просто одобрять, но правда будет вносить также свои поправки в законопроект, который придет к ним из мажилиса. Также вводится такая вещь, которая в принципе была сделана по опыту пандемии коронавируса. Если требуются чрезвычайные меры и необходимо быстро принять законопроект, то их теперь могут рассматривать сразу на общем заседании палат парламента без каких-либо дополнительных процедур. Также расширяется список должностей, который утверждает парламент. Это то, что меняется в нашем парламенте, и делает его совсем другим. Он больше будет подчинён избирателям”.
К озвучит данные экзитпола после закрытия избирательных участков
Более 11 миллионов казахстанцев смогут прийти на избирательные участки в это воскресенье и отдать свой голос за или против поправок в Конституцию Казахстана.
В рамках предстоящего референдума телеканал КТК окажет информационную поддержку экзитполу – опросу на выходе из избирательных участков, который проводит научно-исследовательская ассоциация “Институт демократии” по собственной инициативе, сообщает BaigeNews.kz со ссылкой на КТК.
Институт демократии создан в 1995 году. Компания специализируется на проведении социологических исследований по актуальным вопросам развития общества, обладает разветвленной сетью интервьюеров по всему Казахстану, использует современные методы сбора и обработки информации, тесно сотрудничает с академическими институтами, коммерческими структурами, общественными и политическими объединениями, с государственными органами. Среди направлений деятельности ассоциации – электоральные исследования и проведение экзитполов .
Данные соцопроса одними из первых узнают зрители КТК. Они прозвучат в прямом эфире новостей в 00:15 6 июня, а также будут доступны на страницах в социальных сетях.
Первый замминистра иностранных дел РК Казахстан Акан Рахметуллин встретился с министром иностранных дел Польши Збигневым Рау. Дипломат находится в Казахстане с официальным двухдневным визитом в рамках турне по странам Центральной Азии в качестве действующего председателя Организации по безопасности и сотрудничеству в Европе (ОБСЕ), передаёт BaigeNews.kz со ссылкой на пресс-службу МИД РК.
Стороны обсудили широкий спектр вопросов сотрудничества в рамках ОБСЕ.
Отдельной темой переговоров стали политическая трансформация Казахстана и предстоящий всенародный референдум по внесению изменений и дополнений в Конституцию РК. Рахметуллин поделился с представителем ОБСЕ опытом и основными этапами реализации реформ, направленных на строительство “Нового Казахстана” и формирования “Второй Республики”.
Рау отметил, что направление происходящих сегодня в Казахстане изменений заслуживает положительной оценки. В этой связи, Действующий председатель ОБСЕ подчеркнул, что “предстоящий референдум станет конституционным прорывом в истории независимого Казахстана”.
Выражая поддержку демократическим реформам в стране, он отдельно остановился на важности формирования эффективной системы местного самоуправления, и акцентировал готовность Польши продолжать делиться с Казахстаном своим положительным опытом в данной сфере.
Кроме того, затронув тему сотрудничества в рамках гуманитарного измерения ОБСЕ, стороны отметили значение взаимодействия в контексте членства Казахстана в Совете ООН по правам человека.
Рау поблагодарил казахстанскую сторону за поддержку председательства Польши в Организации. В данном контексте, напомнив о казахстанских достижениях в этой сфере, он отметил, что “Астанинская декларация остаётся важнейшим документом в эволюции ОБСЕ”.
Акан Рахметуллин подтвердил готовность Казахстана продолжать содействовать работе ОБСЕ, подчеркнув необходимость сохранения в её рамках сбалансированного подхода к реализации инициатив во всех трёх измерениях: военно-политическом, экономико-экологическом и гуманитарном.
Обсуждая международную повестку дня, стороны обратили внимание на вызовы, с которыми приходится сталкиваться польскому председательству в связи с возрастающей геополитической напряжённостью в регионе. Дипломаты обменялись мнениями по мерам восстановления доверия и укрепления сотрудничества в сфере безопасности между государствами-участниками Организации.
В завершение встречи стороны отметили эффективное взаимодействие Казахстана и Польши в многостороннем формате и договорились продолжить конструктивный диалог по всему спектру двусторонних отношений.
Республика Президенті дауыс беру жүргізілетін кемінде екі кандидатураны ұсынады. Дауыс беруге қатысқан мәслихат депутаттарының көп дауысын алған кандидат олардың келісімін алды деп есептеледі.
Өзге әкімшілік-аумақтық бірліктердің әкімдері заңда айқындалатын тәртіппен қызметке тағайындалады немесе сайланады, сондай-ақ қызметінен босатылады. Республика Президенті өзінің ұйғаруы бойынша облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдерін қызметінен босатуға құқылы»;
Ескі нұсқада: 87-баптың 4-тармағы
4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдерін қызметке тиісінше облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың мәслихаттарының келісімімен Республика Президенті тағайындайды. Өзге әкімшілік-аумақтық бөліністердің әкімдері заңда айқындалатын тәртіппен қызметке тағайындалады немесе сайланады, сондай-ақ қызметінен босатылады.
Жаңа нұсқада: 87-бапта:
2) 5-тармақтың екінші сөйлемі мынадай редакцияда жазылсын:
«Бұл жағдайда мәслихат өз депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен әкімге сенімсіздік білдіруге және оны қызметінен босату жөнінде облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдеріне қатысты тиісінше Республика Президентінің не өзге де әкімшілік-аумақтық бірліктердің әкімдеріне қатысты жоғары тұрған әкімнің алдына мәселе қоюға құқылы».
Ескі нұсқада: 87-баптың 5-тармағы
5. Мәслихат депутаттарының жалпы санының кемінде бестен бірінің бастамасы бойынша әкімге сенімсіздік білдіру туралы мәселе қойылуы мүмкін. Бұл жағдайда мәслихат өз депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен әкімге сенімсіздік білдіруге және оны қызметінен босату жөнінде тиісінше Республика Президентінің не жоғары тұрған әкімнің алдына мәселе қоюға хақылы. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана әкімдерінің өкілеттігі жаңадан сайланған Республика Президенті қызметіне кіріскен кезде тоқтатылады.
Қазіргі қолданыстағы Конституцияда өзгерістер мен толықтырулар енгізілген баптардың бір қатары Ата заңның Жергiлiктi мемлекеттiк басқару және өзiн-өзi басқаруды қамтыған VIII бөлімі.
Аталған бөлімде барлығы 5 бап бар. Соның ішінде 87-бап еліміздегі өңірлердің әкімдерін тағайындау немесе сайлау тәртібіне арналған.
Оқырмандардың есінде болса, өткен жылы еліміздегі ауыл әкімдерін сайлау жүйесі енгізілген болатын. Ал Мемлекет басшысы өз сөзінде алдағы уақытта бұл үрдіс аудан әкімдеріне қолданылатынын айтқан еді.
87-бапта атап көрсетілгендей, бұған дейін елдегі облыстардың, республикалық маңызы бар қалалар мен аудан әкімдерін жергілікті мәслихаттың келісімімен Президент тағайындап келген болатын.
Осы жолы жалпыхалықтық референдумға ұсынылған Ата заң жобасында 87-баптың 4, 5-тармақтары жаңа редакцияда жазылды. Мысалы 87-баптың 4-тармағы бойынша бұдан былай әкім қызметіне Президент кемінде екі кандидат ұсынады. Мәслихат депутаттарының басым дауысын иеленген кандидат сол өңірге әкім болып тағайындалады.
Тағы бір айта кетерлігі, Мемлекет басшысы облыстың, қаланың, ауданның әкімдерін өз ұйғарымы бойынша орнынан алып тастай алады.
87-баптың 5-тармағына енгізілген өзгеріс – жергілікті мәслихат депутаттарының сол аумақтағы әкімге сенімсіздік білдіру мәселесін анық түсіндірді. Бұған дейін бірден Мемлекет басшысына жүгініп келсе, енді жергілікті әкімдіктен жоғары отырған әкімге жүгіне алады. Мысалы ауыл әкімі жөнінде ауданға, аудан әкімі жөнінде қалаға, қала әкімі жөнінде облысқа дегендей.
Сонымен жергілікті өзін-өзі басқаруға қатысты жаңа өзгерістер енгізілген 87-бапта басқа қандай жаңалықтар барын төмендегі салыстырудан оқып көруге болады.
Айта кетейік, Конституциялық реформаға ұсынылған Ата заңымыздың жаңа нұсқасы жақында жарияланды. Ал ескі нұсқасы Ақорданың ресми сайтында жарияланған қазіргі кездегі қолданыстағы Конституциядан алынды.
87-бап
Жаңа нұсқада: 87-бапта:
1) 4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдерін тиісінше облыстың аумағында орналасқан мәслихаттар депутаттарының немесе республикалық маңызы бар қалалардың және астананың мәслихаттары депутаттарының келісімімен Республика Президенті қызметке тағайындайды.
Республика Президенті дауыс беру жүргізілетін кемінде екі кандидатураны ұсынады. Дауыс беруге қатысқан мәслихат депутаттарының көп дауысын алған кандидат олардың келісімін алды деп есептеледі.
Өзге әкімшілік-аумақтық бірліктердің әкімдері заңда айқындалатын тәртіппен қызметке тағайындалады немесе сайланады, сондай-ақ қызметінен босатылады. Республика Президенті өзінің ұйғаруы бойынша облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдерін қызметінен босатуға құқылы»;
Ескі нұсқада: 87-баптың 4-тармағы
4. Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдерін қызметке тиісінше облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың мәслихаттарының келісімімен Республика Президенті тағайындайды. Өзге әкімшілік-аумақтық бөліністердің әкімдері заңда айқындалатын тәртіппен қызметке тағайындалады немесе сайланады, сондай-ақ қызметінен босатылады.
Жаңа нұсқада: 87-бапта:
2) 5-тармақтың екінші сөйлемі мынадай редакцияда жазылсын:
«Бұл жағдайда мәслихат өз депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен әкімге сенімсіздік білдіруге және оны қызметінен босату жөнінде облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдеріне қатысты тиісінше Республика Президентінің не өзге де әкімшілік-аумақтық бірліктердің әкімдеріне қатысты жоғары тұрған әкімнің алдына мәселе қоюға құқылы».
Ескі нұсқада: 87-баптың 5-тармағы
5. Мәслихат депутаттарының жалпы санының кемінде бестен бірінің бастамасы бойынша әкімге сенімсіздік білдіру туралы мәселе қойылуы мүмкін. Бұл жағдайда мәслихат өз депутаттарының жалпы санының көпшілік даусымен әкімге сенімсіздік білдіруге және оны қызметінен босату жөнінде тиісінше Республика Президентінің не жоғары тұрған әкімнің алдына мәселе қоюға хақылы. Облыстар, республикалық маңызы бар қалалар және астана әкімдерінің өкілеттігі жаңадан сайланған Республика Президенті қызметіне кіріскен кезде тоқтатылады.
