Алтын Астық

Демократия институты 2026 жылғы 20 шілде мен 6 тамыз аралығында жүргізілген әлеуметтанулық зерттеу нәтижелерін ұсынады.
Сауалнама нәтижелеріне сәйкес, Құрылтай депутаттарының сайлауында қазақстандықтардың қатысу деңгейі айтарлықтай жоғары болады деп күтілуде.

«Егер Құрылтайға (Парламентке) сайлау келесі жексенбіде өтсе, Сіз дауыс беруге барар ма едіңіз?» деген сұраққа сауалнамаға қатысқандардың 73,1%-ы сайлауда дауыс беруге ниетті екенін білдірді. Басқаша айтқанда, респонденттердің төрттен үшеуі Құрылтай депутаттарының сайлауына қатысуға ниетті.

Әлеуметтанулық сауалнама 2026 жылғы 20 шілде мен 6 тамыз аралығында Демократия институтының қаржыландыруы негізінде жүргізілді. Іріктеме көлемі 8000 респондентті құрады. Сауалнамаға 17 облыс пен 3 республикалық маңызы бар қала – Астана, Алматы және Шымкент қалаларының 18 жастан асқан респонденттері қатысты.

Зерттеу барысында респонденттердің электоралдық таңдаулары да зерделенді. Сауалнама қатысушыларына сайлауда қай саяси партияға дауыс беруге дайын екендері сұралды.

▪️Зерттеу нәтижелеріне сәйкес, респонденттер арасында ең жоғары қолдауға «Әділет» партиясы ие. Сауалнамаға қатысқандардың 70,3%-ы аталған партияға дауыс беруге дайын екенін білдірді. Осылайша «Әділет» партиясы электоралдық таңдаулар рейтингінде бірінші орынға ие болып отыр.

▪️Екінші орында – «Ауыл» партиясы, оған респонденттердің 5,6%-ы дауыс беруге дайын.

▪️Үшінші орында «Ақ жол» партиясы, партияны қолдаушылар үлесі 5,0% құрады.

▪️Келесі кезекте «Respublica» партиясы орналасқан, оны респонденттердің 4,9%-ы қолдауға дайын.

▪️Бесінші орында 4,2% нәтижемен оппозициялық Жалпыұлттық социал-демократиялық партия орналасқан.

▪️Алтыншы орында – Халық партиясы респонденттердің 3,9% қолдаған.

▪️Жетінші орында – «Байтақ» партиясы, қолдау деңгейі 0,6%-ды құрады.

Сондай-ақ респонденттердің 5,5%-ы электоралдық енжарлықтанытып отыр. Оның ішінде 1,6%-ы барлығына қарсы дауыс беретінін айтса, 3,9%-ы қай партияға дауыс беретіні туралы әлі шешім қабылдамаған.

Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, қазақстандықтардың электоралдық дайындығы жалпы жоғары деңгейде. Бұл азаматтардың елдің қоғамдық-саяси өміріне тұрақты қызығушылық танытатынын білдіреді және алдағы Құрылтай сайлауына белсенді қатысуға деген саналы дайындығын айқын дәлелдейді.

Іріктеу Қазақстан Республикасы халқының негізгі әлеуметтік-демографиялық сипаттамаларына, атап айтқанда тұрғылықты жерінің түріне (қала/ауыл), жынысы мен жасына қарай репрезентативті. Сенімділік ықтималдығы 95% болған жағдайда іріктеменің статистикалық қателік шегі ±1,1%-дан құрайды.

Демократия институты бұл зерттеу нәтижелерін Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының 2026 жылғы 13 шілдедегі № -11-07/ЗТ-Қ-34 хабарламасы негізінде жариялап отыр.

Институт Демократии представляет результаты социологического исследования, проведенного с 20 июля по 6 августа 2026 года.

Согласно полученным данным, ожидается достаточно высокая явка казахстанцев на выборах депутатов Курултая.

На вопрос «Примете ли Вы участие в голосовании на выборах в Курултай (Парламентские выборы), которые состоятся 23 августа?» 73,1% опрошенных отметили, что намерены принять участие в голосовании на выборах. Другими словами, трое из четырех респондентов намерены принять участие в выборах депутатов Курултая.

Социологический опрос проведен с 20 июля по 06 августа 2026 года за счет средств Института Демократии. Объем выборочной совокупности – 8 000 респондентов. В опросе принимали участие респонденты старше 18 лет из 17 областей и 3 городов республиканского значения – Астаны, Алматы и Шымкента.

Исследование также охватило электоральные предпочтения респондентов. Участникам опроса предложили указать, за какую политическую партию они готовы проголосовать на выборах. 

▪️Согласно данным исследования, наибольшую поддержку среди респондентов получила партия «Әділет», за нее готовы проголосовать 70,3% опрошенных, что закреляет ее на первое место в рейтинге партийных предпочтений.

▪️Второе место занимает партия «Ауыл», за которую готовы проголосовать 5,6% респондентов.

▪️Третью позицию занимает партия «Ақ жол» с уровнем поддержки 5,0%.

▪️Далее следует партия «Respublica», которую готовы поддержать 4,9% опрошенных. 

▪️Пятую позицию занимает оппозиционная Общенациональная социал-демократическая партия с результатом 4,2%.

▪️Шестую позицию занимает Народная партия, набравшая 3,9%.

▪️На седьмом месте – партия«Байтақ» с уровнем 0,6% поддержки.

Электоральную пассивность демонстрируют 5,5% респондентов. Из них 1,6% заявили о намерении проголосовать против всех, а 3,9% пока не определились со своим выбором.

Как показывают данные исследования, электоральная готовность казахстанцев в целом находится на высоком уровне, что убедительно свидетельствует об устойчивом интересе граждан к общественно-политической жизни страны и их осознанной готовности активно участвовать в предстоящих выборах депутатов Курултая.

Выборка является репрезентативной по основным социально-демографическим параметрам генеральной совокупности Республики Казахстан, включая тип населенного пункта (город/село), пол и возраст. Статистическая погрешность выборки при доверительной вероятности 95% не превышает ±1,1%.

Институт Демократии публикует данные с письменного уведомления ЦИК №ОСК_-11-07/ЗТ-Қ-34 от 13 июля 2026 года.

Одан кейін Қазақстанның Халық партиясы – 4,2%, ЖСДП – 3,7%, «Ақ жол» – 3,4% және «Байтақ» – 2,1% көрсеткішке ие болды. Ал сауалнамаға қатысқандардың тағы 0,6 пайызы «Ешқайсысы ұнамады» деген нұсқаны таңдаған.

Теледебаттар көрермендерге кандидаттарды әлеуметтік желілерде алдын ала қалыптастырылған имиджінсіз көруге, олардың бағдарламаларын тікелей эфирде салыстыруға және өзекті мәселелерге қарсыластарының қалай жауап беретінін бағалауға мүмкіндік береді.

1. Еркін әрі ашық сайлау арқылы билік пен мемлекетті басқарудың демократиялық қағидаттары жүзеге асырылады.
2. Азаматтардың сайлауға қатысуына елдің одан әрі дамуы мен болашағы байланысты.
3. Сайлауға қатысу – азаматтық ұстанымды білдірудің нақты көрінісі.
4. Сайлаушылардың жоғары белсенділігі – сайлаудың әділ өтуінің кепілі.
5. Қазақстанда ауқымды саяси реформалар жүргізіліп жатыр. Құрылтай сайлауы – осы реформаларды жүзеге асырудың маңызды кезеңдерінің бірі.