Алтын Астық

АЛМАТЫ. ҚазАқпарат – ҚР Президентінің жанындағы Қазақстандық стратегиялық зерттеулер институтының аға ғылыми қызметкері Жанар Санхаева Мәжіліс және мәслихат депутаттарын аралас сайлау жүйесі жайында пікір білдірді, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.Жанар Санхаева Қазақстанда соңғы 20 жылда пропорционалды сайлау жүйесі болғанын, енді саяси науқан аралас жүйе бойынша өтетінін еске салды.«Аралас сайлау жүйесінің ерекшелігі – бір мандатты үміткерлер келеді. Бүгінде бұл жүйені көпшілік талқылап жатыр. Бір мандатты сайлау округтері бойынша сайлау ерекше қызығушылық тудырады, өйткені олар Қазақстанда 20 жылға жуық уақыт бойы өткізілмеген. Аралас сайлау жүйесінің басты артықшылығы, біріншіден, әрбір азаматтың сайлауға қатысу мүмкіндігіне ие болуы. Яғни, әрқайсымыз тәуелсіз кандидат ретінде өз кандидатурамызды ұсына аламыз, үміткерлер партияға қарамастан өзінің саяси көзқарасын білдіре алады. Бұрын кейбір заңнамалық идеяларды ілгерілету үшін партия мүшесі болуымыз керек болса, енді оны партияға қарамастан дербес жүзеге асыруға болады. Екіншіден, біз енді Мәжілісте партиялық өкілдіктен бөлек, аймақтық өкілдіктерді көретін боламыз, өйткені бір мандатты сайлау округтері аймақтық болып бөлінеді. Мысалы, Алматы, Түркістан облысының аудандары бар, аудан санына қарай бірнеше депутат сайланады. Мұндай сәттер өте маңызды және партияларға қарамастан өз құндылығын көрсетуге, қандай да бір саяси институттарға қарамастан өз облысын, қаласын немесе аймағын ұсынуға мүмкіндік береді», – деп атап өтті сарапшы.Сонымен қатар, ол жақында «ҚСЗИ GPS: Gylym. Pikir. Sayasat» алаңында Қырғыз Республикасының Президенті жанындағы ҰСЗИ ғылыми қызметкері өз тәжірибесін бөліскенін атап өтті.«Қырғызстанда 2021 жылы сайлау аралас жүйе бойынша өтті. Бұл тәжірбие бізді қызықтырды. Сарапшылар сайлау қалай өтетінін, алгоритмдерді, технологияларды зерттей отырып, тәжірибе, пікір алмасуы қажет. Олардың сайлау науқанының ұқсастығы біз үшін өзекті болды. Осыған дейін, 20 жылдай бұрын бізде аралас сайлау жүйесі болғанын атап өткім келеді. Біз қазір соған қайтып оралдық», – деді ол.Сондай-ақ ҚСЗИ сарапшысы осы сайлауға жаңа саяси партиялар қатысатынын тілге тиек етті.Айтуынша, бұл бәсекені арттырады.«Жаңа партиялардың қатысуы бәсекелестікті күшейтеді. Бұл – жаңа ұрандар, жаңа тұлғалар, жаңа үгіт-насихат құралдары. Біз жаңа партиялардың сапалы науқан өткізуге мүдделі екенін көріп отырмыз», – деп қосты ол.Бүгінгі таңда Қазақстанда жеті саяси партия тіркелген.Мәжіліс пен мәслихат депутаттарын сайлау бір күнде – 19 наурызда өтеді.https://www.inform.kz/kz/sarapshy-aralas-saylau-zhuyesinin-artykshylyktaryn-tusindirdi_a4035721

АСТАНА. КАЗИНФОРМ — Центральная избирательная комиссия РК продолжает работу по аккредитации международных наблюдателей за выборами в Мажилис и маслихаты в Казахстане, передает корреспондент МИА «Казинформ».По словам секретаря ЦИК Мухтара Ермана, от Министерства иностранных дел на аккредитацию представлены кандидатуры 12 наблюдателей от трех иностранных государств и двух международных организаций. В том числе от Республики Кореи, Кыргызстана и Таиланда – по одной кандидатуре, Миссии наблюдателей от СНГ – семь наблюдателей, Миссии от Бюро по демократическим институтам и правам человека (ОБСЕ) – два наблюдателя.Вместе с тем он сообщил, что ранее аккредитованные двое представителей от БДИПЧ/ОБСЕ не смогут принять участие в наблюдении. В этой связи необходимо внести изменения в состав Миссии.С 20 января Центральная избирательная комиссия аккредитовала 62 наблюдателя от трех иностранных государств и двух международных организаций.Ранее Центральная избирательная комиссия зарегистрировала партийный список Общенациональной социал-демократической партии на внеочередные выборы депутатов в Мажилис Парламента РК.Все семь зарегистрированных в стране политических партий допущены к участию в выборах. Выдвинуто 283 кандидата в депутаты Мажилиса по партийным спискам, 609 – по мажоритарной системе. Среди кандидатов в депутаты маслихатов всех уровней насчитывается 119 партийных списков (1 471 человек), по мажоритарной системе – 11 844 кандидата.Внеочередные выборы депутатов Мажилиса в Казахстане состоятся 19 марта. На эту же дату запланированы выборы депутатов маслихатов.https://www.inform.kz/ru/vybory-2023-akkreditovany-esche-12-inostrannyh-nablyudateley_a4035038

АСТАНА. ҚазАқпарат – Бүгін Орталық сайлау комиссиясы 19 наурызда өтетін кезектен тыс Мәжіліс сайлауына тағы 12 шетелдік байқаушыны аккредиттеді, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі.«2023 жылғы 20 қаңтарда халықаралық байқау институты ашылғаннан бері Орталық сайлау комиссиясы 3 шет мемлекеттен, 2 халықаралық ұйымнан 62 байқаушыны ресми тіркеуден өткізген болатынбыз. Бүгінгі таңда Сыртқы істер министрлігінен 3 шет мемлекеттен, 2 халықаралық ұйымнан 12 байқаушыны тіркеуден өткізуді ұсынды. Атап айтсақ, Корея Республикасы, Қырғыз Республикасынан 1 байқаушыдан, ТМД-ның байқаушылар миссиясынан 7, Демократиялық институттар және адам құқықтары жөніндегі бюросының сайлауды байқау жөніндегі миссиясынан 2 байқаушы ұсынылды», – деді Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Мұхтар Ерман комиссия отырысында.Оның атап өтуінше, 10 ақпанда ОСК-ге 2023 жылғы 19 наурызға тағайындалған Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауына тіркеуден өткен ДИАҚБ миссиясының 2 мүшесі байқауға қатыса алмайтындығын мәлімдеген және Сыртқы істер министрлігінен оларды тізімнен алып тастау туралы ұсыным келіп түскен.«Осыған байланысты ДИАҚБ миссиясының 2 байқаушысының тіркелуін кері қайтарып алу туындап отыр», – деді ол.Осыдан кейін Орталық сайлау комиссиясы ұсынылған байқаушыларды тіркеу және 2 байқаушының тіркелуін қайтарып алу туралы қаулы қабылдады.https://www.inform.kz/kz/mazhilis-saylauy-osk-tagy-12-baykaushyny-tirkedi_a4034831

АСТАНА. КАЗИНФОРМ – Новый формат внеочередных выборов депутатов Мажилиса Парламента и маслихатов всех уровней является показателем демократизации политической системы в Казахстане. Что об этом говорят политологи и эксперты, читайте в обзорном материале аналитического обозревателя МИА «Казинформ».Парламент станет разнообразным в плане политической структуризацииКазахстанский политолог Эдуард Полетаев отмечает, что в этом году выборы будут проходить по системе мажоритарно-пропорционального представительства.«А это и есть показатель демократизации политической системы, ее модернизации. Это стабилизирующий фактор для казахстанской политики, для ее многопартийности. Возможно, что Парламент будет более разнообразен в плане политической структуризации. Это также важная интрига этих выборов, то есть была доминирующая партия и остальные две партии, которые играли роль стабилизатора левого и правого крыла. Как сейчас этот партийный ландшафт будет отражен в Парламенте – уже менее предсказуемое явление», – пояснил эксперт.Политолог считает, что новый формат выборов поспособствует явке избирателей.«Власти будут стараться, чтобы кампания прошла четко, без сбоев, чтоб техническое оснащение имело высокий уровень, чтобы у избирателей были комфортные условия. Не секрет, что где-то 4-5 бюллетеней будут выданы на руки, здесь очень важно, чтобы избиратели не запутались. Поэтому организационная подготовка очень важна», – сказал Эдуард Полетаев.Кто будет лидировать на предстоящих выборахПолитолог Данияр Ашимбаев дал прогноз по предстоящим выборам в Мажилис Парламента РК«Прогноз по предстоящим выборам в Мажилис, на данный момент, дать сложно. Под прежним брендом и с прежним руководством идет на выборы только партия «Ак жол». Партия AMANAT на прежних выборах называлась «Нур Отан», у нее сменились название, руководство и актив. Народная партия Казахстана сменила руководство, серия скандалов сильно ударила по репутации партии. Плюс появились две новые партии, которые были созданы, буквально, в канун выборов. Пока еще сложно оценить, какая у них будет предвыборная стратегия, какой будет актив. Опубликованные ими списки кандидатов, я бы сказал, слишком эклектичны», – сказал Данияр Ашимбаев.Эксперт отметил, что, по его мнению, с учетом опыта, организованности, ресурсной базы, наиболее вероятной представляется победа партии AMANAT. На второе место, по мнению политолога, претендует партия «Ак жол», поскольку она последовательна, а также имеет узнаваемый актив. Также среди лидеров Данияр Ашимбаев назвал партию «Ауыл», Народную партию Казахстана и Общенациональную социал-демократическую партию.Конкурентность на выборах будет высокойРуководитель отдела политических исследований КИСИ при Президенте РК Ермек Токтаров считает, что участие новых партий и самовыдвиженцев обеспечит высокую конкурентность на выборах.«Предстоящие выборы являются внеочередными, и состоятся уже в ближайшее время для реализации новых правил политической системы. Политические реформы значительно изменили условия проведения выборов. Например, политические партии должны набрать 5% голосов избирателей, чтобы пройти в Мажилис. Это кажется некой скидкой для партий. Однако появились новые партии, некоторые партии провели ребрендинг, появились новые руководители», – отметил эксперт КИСИ.По его словам, отличительная особенность предстоящих выборов – избрание ряда депутатов по мажоритарной системе. Могут выдвигаться не только члены партий, но и представители организаций, также могут избираться путем самовыдвижения.«Участие новых партий и самовыдвиженцев обеспечит высокую конкурентность на выборах. Будет конкуренция между различными проектами и идеями. Партии и самовыдвиженцы будут бороться за голоса избирателей. Они будут предлагать пути решения насущных проблем. Это и станет предвыборной основной активностью», – сказал Ермек Токтаров.Досрочные выборы депутатов Мажилиса в Казахстане состоятся 19 марта. На эту же дату запланированы выборы депутатов маслихатов. Все 7 зарегистрированных политический партий страны допущены к участию в выборах.https://www.inform.kz/ru/novyy-format-vyborov-2023-obzor-mneniy-za-nedelyu_a4034182