Ел мүддесіне қызмет еткен,өзінің өміршеңдігін көрсеткен реформалар сот саласында аз емес. Соның арасында медиация институтының шоқтығы биік. Он бес жылдан бері қоғамда үздіксіз қолданылып келе жатқан «Медиация туралы» заң елге керек екенін толық дәлелдеді.Әрине осыдан 15 жыл бұрын,яғни 2011 жылғы тамызында «Медиация туралы» заң бүгінгідей ең сұранысы жоғары заңнаманың біріне айналды десе көп адам сене қоймайтын еді. Себебі ол тұста азаматтар медиатор көмегіне жүгінбей түгілі, медиация деген сөздің қандай мағына білдіретінін, қандай мақсатты көздейтінін білмеді.Заңның басымдықтарын түсіндіру үлкен ақпараттық жұмыс жүргізуді, медиаторлар легін қалыптастыруды талап етті. Мұндай  жаңашылдықты алға сүйреу сот органына жүктелді. Ал соттар «Медиация туралы» заңды тәжірибеде қолданудың нақты механизімін үйретіп қоймай, медиация бұрышын,медиация кабинеттерін ашуда, медиаторлыққа оқытып, кәсіби медиаторлар тобын қалыптастыруда көштің алдында жүрді. Осындай ұйымшылдықпен жүргізілген жанкешті енбектің  нәтижесінде медиация елдегі ең танымал, ал медиаторлар ең қажетті мамандыққа айналды. Бүгінде кәсіби медиатор болуға ынталы жандар саны жыл санап өсуде. Әрі медиаторлардың араласуымен шешілетін даулар да көбейіп келеді.

Мұның себебі белгілі. Азаматтар медиацияның тиімді екеніне тәжірибе барысында көз жеткізді. Бұл институттың басты артықшылығы-дауларды бейбіт жолмен,талас-тартыссыз жылдам шешуінде. Келіспеушілік сотқа жеткізбей, сот барысында ортақ мәмілемен реттеу уақыт жағынан ұтымды,қаржылық жақтан да қалтаға түсетін салмақтан азайтуымен құнды. Бүгінгідей уақыттың бағасы артқан заманда азаматтардың сот ауресінен гөрі, медиацияны тандайтыны сондықтан.

Әрі тиынын теңгеге айналдыруға тырасатын азаматтар сот арқылы құқықтық қорғаудың шығыны көп екенін жақсы біледі. Ал медиацияда керісінше дауды шешу үшін адвокатқа ақша шығындаудың, жолға қаржы құртудың қажеті жоқ. Тараптар татуласқан жағдайда мемлекеттік баждың қайтарылуы да оң үрдіс. Сондай-ақ соттасу сыйластыққа сызат түсіреді, даукеспен достасуға көпшіліктің ынта таныта қоймайтыны рас.  Қазіргідей бедел мен танымалдылық басты орында түрған уақытта өз кәсібін өркендетіп, жұмысының алға басқанын қалаған азаматтар соттан гөрі, татуласуды жөн көреді.

Сонымен қатар, сотта бір тарап жеңіп, бір тарап жеңілсе, медиацияда екі жақ ортақ келісімге келетіндіктен, жеңілген тарап болмайды.Он бес жылдық тарихында медиация талай даудың бейбіт шешіліп, тараптардың өзара татуласуына мүмкіндік берді. Ел игілігіне жараған бұл заң алдағы медиаторлар санын арттырып, мемлекетте дауларды бітіммен аяқтау мәдинеиетін қалыптастуруға қызмет етері күмәнсіз.

Анар Асылханқызы Жанабаева

Егіндікөл аудандық сотының

 бас маман-сот отырысының хатшысы.

Елордадағы барлық ауданның саябағы мен демалыс орнында тұрғындарға қоршаған ортаны таза ұстаудың маңызы түсіндіріліп жатыр. Кезекті рейд Байқоңыр ауданындағы Ататүрік саябағында өтті.

Іс-шара барысында полиция қызметкерлері қоғам тәртібін бақылап, демалушыларға түсіндіру жүргізді. Тұрғындарға саябақ аумағын ластамау, қоқысты арнайы жәшіктерге тастау, гүлзарлар мен жасыл желекке ұқыпты қарау керек екені айтылды. Сонымен қатар экология мәдениетін қалыптастыруға бағытталған ақпарат жадынамалары таратылды.

Астана қаласы Байқоңыр ауданы полиция басқармасы Қоғамдық қауіпсіздік бөлімінің басшы орынбасары, полиция майоры Абзал Әбілдаевтың айтуынша, тазалықты сақтау – әр азаматтың жеке жауапкершілігі.

«Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында рейдтерді тұрақты түрде ұйымдастырып келеміз. Негізгі мақсатымыз – тұрғындар мен қала қонақтарының табиғатқа және қоғамдық орындарға ұқыпты қарауына ықпал ету. Саябақтар мен демалыс орындарының тазалығы – қаланың көркі. Сондықтан тазалықты сақтау әр азаматтың жауапкершілігі екенін түсінуіміз қажет», – дейді полиция майоры.

Оның айтуынша, түсіндіру жұмысына қарамастан, кейбір азаматтар ескертулерге бейжай қарап, қоқысты арнайы жәшіктерге тастамайды. Сонымен бірге саябақтарда пикник ұйымдастырғаннан кейін қоқыстарын жинамай кететін жағдайлар да кездеседі.

Тазалық мәдениетін қалыптастыруда тұрғындардың өз жауапкершілігі де маңызды. Алматыдан елордаға қонаққа келген Айман есімді тұрғын Ататүрік саябағында немерелерімен күн сайын серуендейтінін айтты.

«Балаларға кішкентайынан тазалықты үйрету керек. Немерелеріме жеген балмұздақ пен тәттінің қағазын қоқыс жәшігіне тастау, гүлдерді жұлмау және айналаны ластамау керегін үнемі айтып отырамын. Тазалық әркімнің өзінен басталады. Осындай мәдениет қалыптастырсақ, қаламыз да әрдайым көрікті әрі таза болады», – дейді ол.

Ұйымдастырушылардың айтуынша, рейдтердің негізгі мақсаты – азаматтарды жазалау емес, қоғамдық жауапкершілікті арттыру. Қоғамдық орындарды таза ұстау, табиғатқа ұқыпты қарау және ортақ кеңістікті күтіп ұстау – барша тұрғынның міндеті.
«Таза Қазақстан» акциясы аясындағы түсіндіру және профилактикалық іс-шаралар алдағы уақытта да елорданың барлық саябағы мен демалыс орындарында жалғасады.

законипорядок #заңментәртіп

В парках и зонах отдыха всех районов столицы жителям разъясняют важность сохранения окружающей среды в чистоте. Очередной рейд прошёл в парке имени Ататюрка в районе Байконыр.

В ходе мероприятия сотрудники полиции следили за общественным порядком и проводили разъяснительную работу среди отдыхающих. Горожанам напоминали о необходимости не засорять территорию парка, выбрасывать мусор в специально предназначенные урны, бережно относиться к цветникам и зеленым насаждениям. Также были распространены информационные памятки, направленные на формирование экологической культуры.

По словам заместителя начальника отдела общественной безопасности Управления полиции района Байконыр города Астаны, майора полиции Абзала Абильдаева, соблюдение чистоты — это личная ответственность каждого гражданина.

«В рамках экологической акции «Таза Қазақстан» мы регулярно организуем рейды. Наша главная цель — способствовать бережному отношению жителей и гостей города к природе и общественным местам. Чистота парков и зон отдыха — это лицо города. Поэтому мы должны понимать, что соблюдение чистоты — обязанность каждого гражданина», — отметил майор полиции.

По его словам, несмотря на разъяснительную работу, некоторые граждане равнодушно относятся к замечаниям и не выбрасывают мусор в урны. Также встречаются случаи, когда после организации пикников в парках люди оставляют за собой мусор.
В формировании культуры чистоты важна и ответственность самих жителей. Гостья столицы из Алматы по имени Айман рассказала, что ежедневно гуляет в парке Ататюрка с внуками.

«Приучать детей к чистоте нужно с малых лет. Я постоянно говорю своим внукам, что обертки от съеденного мороженого и сладостей нужно выбрасывать в мусорный ящик, нельзя рвать цветы и загрязнять всё вокруг. Чистота начинается с каждого из нас. Если мы сформируем такую культуру, наш город всегда будет красивым и чистым», — поделилась она.

По словам организаторов, главная цель рейдов — не наказание граждан, а повышение общественной ответственности. Содержание общественных мест в чистоте, бережное отношение к природе и забота об общем пространстве — это обязанность всех жителей.
Разъяснительные и профилактические мероприятия в рамках акции «Таза Қазақстан» будут продолжены во всех парках и зонах отдыха столицы и в дальнейшем.

законипорядок #заңментәртіп

Қазақстан қатарынан екінші жыл Өзбекстан нарығына өсімдік майларын жеткізетін ең ірі экспорттаушы ел болып қалып отыр.
2025 жылғы қыркүйектен 2026 жылғы мамырға дейін Қазақстанның май өңдеу өнімдерінің Өзбекстанға экспорты 553 мың тоннаға жетті. Бұл өткен маркетингтік жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 130,8 мың тоннаға немесе 31%-ға артық.
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның Өзбекстандағы өсімдік майлары нарығындағы үлесі 90%-дан асты. Соңғы бес маусым бойы жеткізілім көлемі тұрақты түрде өсіп келеді.
Сонымен қатар, май өңдеу саласы өнімдерінің жалпы экспорт көлемі де артып отыр. Маркетингтік жылдың тоғыз айында Қазақстан шетелге өсімдік майын, күнжара мен шротты 944 млн АҚШ долларына экспорттады.
Экспорттан түскен табыс 2024/2025 маркетингтік жылының қыркүйек-мамыр кезеңімен салыстырғанда 331 млн АҚШ долларына немесе 54%-ға өсті. Болжам бойынша, ағымдағы маркетингтік жылдың соңына қарай өсімдік майы, күнжара және шрот экспортының көлемі 1,15 млрд АҚШ долларынан асады.
Сыртқы нарыққа жеткізілімнің артуы отандық қайта өңдеу саласының дамуының нәтижесінде қамтамасыз етілуде. Қазіргі уақытта Қазақстандағы майлы дақылдарды өңдеу қуаты жылына 5,2 млн тоннадан асады, оның ішінде 4,4 млн тоннасы күнбағыс тұқымын өңдеуге тиесілі. Бұл Өзбекстандағы жалпы өңдеу қуатынан 700 мың тоннаға артық.
Жаңа кәсіпорындарды салу және іске қосу есебінен 2028 жылға қарай Қазақстанның май өңдеу саласының өндірістік қуатын жылына 8 млн тоннаға дейін ұлғайту жоспарланып отыр.
Қазақстанның май өңдеу өнімдері әлемнің 20-дан астам еліне экспортталады. Сонымен қатар, еліміз Орталық Азия мемлекеттерінің күнбағыс шротына деген қажеттілігін толық қамтамасыз етіп, күнбағыс майын экспорттау бойынша әлемде алтыншы орында тұр. Алдағы уақытта сала әлемдегі ең ірі үш экспорттаушының қатарына еніп, экспорттық түсімді 2 млрд АҚШ долларына дейін жеткізуді көздеп отыр.

Казахстан второй год подряд остается крупнейшим поставщиком растительных масел на рынок Узбекистана. С сентября 2025 года по май 2026 года объем экспорта казахстанской масложировой продукции в соседнюю страну достиг 553 тыс. тонн. Это на 130,8 тыс. тонн, или на 31%, больше по сравнению с аналогичным периодом предыдущего маркетингового года.
По итогам 2025 года доля Казахстана на рынке растительных масел Узбекистана превысила 90%. Устойчивый рост поставок отмечается на протяжении последних пяти сезонов.
Одновременно увеличиваются общие объемы экспорта продукции масложировой отрасли. За девять месяцев маркетингового года Казахстан поставил за рубеж растительное масло, шрот и жмых на сумму $944 млн.
Экспортная выручка выросла на $331 млн, или на 54%, по сравнению с сентябрем — маем 2024/2025 годов. По прогнозам, к завершению текущего маркетингового года экспорт растительного масла, шрота и жмыха превысит $1,15 млрд.
Рост внешних поставок обеспечивается развитием отечественной переработки. Действующие мощности по переработке масличных культур в Казахстане превышают 5,2 млн тонн в год, включая 4,4 млн тонн мощностей по переработке подсолнечника. Это на 700 тыс. тонн больше совокупных перерабатывающих мощностей Узбекистана.
За счет строительства и запуска новых предприятий к 2028 году мощности казахстанской масложировой отрасли планируется увеличить до 8 млн тонн в год.
Казахстанская продукция поставляется более чем в 20 стран. Страна также полностью покрывает потребности государств Центральной Азии в подсолнечном шроте и занимает шестое место в мире по экспорту подсолнечного масла. В перспективе отрасль планирует войти в тройку крупнейших мировых экспортеров и довести экспортную выручку до $2 млрд.