Алтын Астық

Тауарлар немесе қызметтер сатып ала отырып, тұтынушы тиісті сапа мен құрметті қатынасты күтуге құқылы. Алайда іс жүзінде оның құқықтары бұзылатын жағдайлар кездеседі: мысалы, сапасыз тауарды сату, ақшаны қайтарудан бас тарту немесе жалған ақпарат беру. Мұндай жағдайларда азамат тек материалдық шығынды ғана емес, сондай-ақ моральдық зиянды өтеуге де құқылы.
Моральдық зиян дегеніміз не?
Моральдық зиян – бұл адамның заңды құқықтарының бұзылуы салдарынан туындайтын тәндік және рухани азаптар. Бұған стресс, көңіл күйдің бұзылуы, уақыттың зая кетуі, қадір-қасиеттің тапталуы және басқа да жағымсыз салдарлар жатады.
Моральдық зиянды өтеу қалай реттеледі?
Қазақстан Республикасының «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңының 21-бабында моральдық зиянды өтеу:
• сот арқылы немесе тұтынушылық дауларды сотқа дейін реттеу субъектілерімен (мысалы, медиаторлар немесе арбитраж орталықтары) заңнамада көзделген жағдайларда айқындалуы мүмкін;
• материалдық шығынды өтеуден тәуелсіз төленеді. Яғни, тұтынушы әрі шығынын, әрі моральдық зиянды өтеуді ала алады;
• азаптардың сипатына және олардың туындаған жағдайларына байланысты белгіленеді. Адамның жеке ерекшеліктері де ескеріледі — біреу үшін болмашы жағдайдың өзі елеулі күйзеліске айналуы мүмкін.
Сотқа дейінгі тәртіпте қашан өтелуі мүмкін?
Заңға сәйкес, моральдық зиян сотқа дейінгі тәртіпте өтелуі мүмкін, бірақ тек екі тараптың — тұтынушы мен сатушының (немесе қызмет көрсетушінің) келісімі болған жағдайда.
Бұл тұтынушы үшін неге маңызды?
Моральдық зиянды өтеу құқығы азаматтарды қорғауды күшейтеді: сатушылар мен қызмет көрсетушілер құқық бұзғаны үшін тек материалдық тұрғыда ғана емес, сонымен бірге моральдық зиянды өтеуге де міндетті болатынын түсінеді. Бұл бизнеске өз міндеттеріне неғұрлым жауапкершілікпен қарауға түрткі болады.
Осылайша, ҚР «Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы» Заңының 21-бабы тағы бір маңызды кепілдікті бекітеді: азаматтың құқықтары бұзылған жағдайда ол тек ақшасын қайтарып алуға немесе кемшіліктерді жоюға ғана емес, сонымен қатар келтірілген азап үшін әділ өтем алуға да үміттене алады.

В Акмолинской области проводится комплексная работа по реализации принципа «Закон и порядок», инициированного Президентом страны. Старший прокурор управления Айым Алтай рассказала о ходе выполнения этой инициативы в регионе.

По ее словам, общий уровень преступности в области снизился на 1,2%, что стало результатом слаженной работы правоохранительных органов. Вместе с тем остаются проблемные направления, требующие постоянного внимания.

Особое внимание уделяется предупреждению правонарушений среди молодежи.

«Сегодняшняя молодежь – это зеркало завтрашнего общества. В области создана организация «Жас Ұрпақ», которую выбрали более трех тысяч школьников. Еще около десяти тысяч детей готовы присоединиться»,- отметила прокурор.

Для борьбы с причинами преступности областная прокуратура усиливает профилактические механизмы и проводит глубокий анализ ситуации. В числе мер – проект «Зиялы қауым», направленный на предотвращение преступлений, связанных с алкоголем.

«Проект охватил 20 районов и 589 сел. В 98 селах в этом году не зарегистрировано ни одного преступления. В 35 селах полностью отказались от алкоголя», – сообщила Айым Алтай.

Напомним, в конце октября прошла республиканская акция «Народный юрист». В ее рамках 450 жителей получили бесплатную юридическую помощь, а многие вопросы были решены прямо на месте. Принципы проекта – открытость, доступность и результативность.

В области также создан проектный офис, который координирует совместную работу всех ведомств и направлен на повышение доверия населения.

«Работать сообща, плечом к плечу -это наиболее эффективный путь формирования стабильного общества», – подчеркнула прокурор.

«Жоба 20 аудан мен 589 ауылды қамтыды. 98 ауылда биыл бірде-бір қылмыс тіркелген жоқ. 35 ауыл алкогольден толықтай бас тартты», – деді прокурор.
31 қазанда өңірде «Халық заңгері» республикалық акциясы өтті. Бұл шараның тиімділігі айқын сезілген.

«Акция аясында 450 тұрғын тегін заң көмегін алды. Көптеген мәселелер сол жерде шешілді. Жоба принциптері – ашықтық, қолжетімділік және нәтижеге бағытталу», – деп атап өтті.
Облыста жаңадан құрылған жобалық кеңсе барлық ведомстволардың күшін біріктіріп, тұрғындардың сенімін арттыруға бағытталған жүйелі жұмыстарды үйлестіреді.
Прокурор бұл туралы:

«Бір жеңнен қол, бір жағадан бас шығарып жұмыс істеу – қоғамда тұрақтылықты қалыптастыратын ең тиімді жол», – деп қорытындылады.

– Екіжақты күн тәртібін талқылау барысында сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамытуға айрықша мән берілді. Өзара сауда-саттық аясын кеңейту және әртараптандыру, сондай-ақ өнеркәсіп кооперациясы саласында бірлескен ауқымды жобаларды жүзеге асыру үшін инвестициялық саясатты жандандыру мәселелері қарастырылды. Бұл ретте екі мемлекеттің бизнес қоғамдастықтары арасындағы іскерлік байланыстарды нығайтудың маңызы зор. Энергетика – екіжақты ынтымақтастықтың басым бағыттарының бірі. Түрікменстан бұл бағыттағы жұмысты одан әрі жалғастыруға дайын. Сонымен қатар еліміздің электр энергиясы мен химия өнеркәсібіндегі серіктестікті нығайтуға айтарлықтай мүмкіндігі бар. Көлік және логистика өзара ықпалдастығымыздың стратегиялық сипатқа ие бағыты саналады. Қазіргідей күрделі геосаяси және геоэкономикалық ахуал кезінде Шығыс – Батыс және Солтүстік – Оңтүстік бағдарындағы көлік-транзит дәліздерінің жұмысын жандандыру аса өзекті, – деді Түрікменстан Президенті.

t.me/aqorda_resmi

🟦Президент келіссөздер барысында екіжақты күн тәртібінің кең көлемді мәселелері талқыланып, ықпалдастықтың басым бағыттары белгіленгенін жеткізді. Әуелгі кезекте сауда-экономикалық байланыстарды кеңейтуге назар аударылды.

– Бірлескен күш-жігеріміздің арқасында елдеріміз арасындағы тауар айналымы жыл сайын жарты миллиард доллардан асады. Биылғы көрсеткіштерге де көңіл толады. Құрметті Түрікменстан Президентімен бірге өзара сауда көлемін бір миллиард долларға дейін ұлғайту үшін қажетті шараларды қолға аламыз. Осы мақсатта Қазақстан тауар айналымын ұлғайту жөніндегі жұмыс жоспарын қабылдауды ұсынды. Екі елдің бизнес өкілдерін қолдау үшін Сауда үйлерін ашу туралы шешім қабылдадық. Сондай-ақ қос мемлекеттің қалалары арасында тікелей коммерциялық әуе рейстерін ашу мәселесін қарастыруға келістік, – деді Президент.

🟦Қазіргі уақытта көлік-транзит саласы стратегиялық басымдыққа ие. Бұл орайда Солтүстік – Оңтүстік көлік дәлізінің маңызды буыны ретінде Қазақстан – Түрікменстан – Иран теміржол бағдары ерекше рөл атқарады.

– Биыл он айда тасымал көлемі бір жарым миллион тоннаны құрап, 14 пайыз ұлғайды. Тарифтерді оңтайландыру, әкімшілік үдерістерді жеңілдету шаралары қабылдануда. Шекара маңының инфрақұрылымы белсенді түрде дамып, өткізу бекеттері жаңғыртылып жатыр. Түрікменбашы – Гарабогаз – Қазақстан шекарасы бағыты бойынша жол инфрақұрылымдарын ұштастыру мәселесі біртіндеп шешілуде. Контейнерлік тасымалды жандандыру үшін Каспийдегі Ақтау, Құрық, Түрікменбашы порттарының көлік-логистикалық әлеуетін толық пайдалануға уағдаластық, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.