Алтын Астық

2027 жылдың бірінші тоқсанының соңына қарай Қазақстан энергиядан тапшылық көріп отырған елдер қатарынан шығады – Энергетика министрлігі

📍 Премьер-министр Олжас Бектенов электр энергетикасы саласын дамыту мәселелері бойынша жиын өткізді. Оған Премьер-министрдің бірінші орынбасары Роман Скляр, «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов, Премьер-министрдің орынбасары – Үкімет Аппаратының басшысы Ғалымжан Қойшыбаев, Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин, энергетика министрі Ерлан Ақкенженов, «Самұрық-Энерго» және «KEGOC» ұлттық энергетика компанияларының басшылары Қайрат Мақсұтов пен Нәби Айтжанов қатысты.

▫️ Жиында Энергетика министрлігі, «Самұрық-Энерго», KEGOC және энергия өндіруші ұйымдардың Президенттің «Жасанды интеллект дәуіріндегі Қазақстан: өзекті мәселелер және оны түбегейлі цифрлық өзгерістер арқылы шешу» атты Қазақстан халқына Жолдауында қойылған міндеттер шеңберінде жүргізіп жатқан ағымдағы инфрақұрылымды жаңғырту және жаңа қуаттарды генерациялау жөніндегі жұмыстарының қарқыны қаралды.

➡️ Энергетика министрлігі ауқымды инвестициялық жоспарды жүзеге асырудың практикалық кезеңіне көшуде. Бүгінгі таңда жалпы инвестиция көлемі 13 трлн теңгеден асатын және жалпы қуаты 15,3 ГВт болатын 81 жоба бойынша жұмыстар жүргізілуде. Іске қосылып жатқан жобалардың едәуір бөлігі электр қуаты нарығының тетігі арқылы жеке инвестицияларды тікелей тарту есебінен жүзеге асырылуда.

💬 Ерлан Ақкенженов алдағы үш жылда негізінен реттеу қуатының тапшылығын жабуға және Бірыңғай энергетикалық жүйенің икемділігін арттыруға бағытталған маневрлі генерация сегментін іске қосу жоспарланып отырғанын баяндады.

💬Қазіргі жұмыс жүргізіліп жатқан нысандарды іске қосу 2027 жылдың бірінші тоқсанының соңына қарай экономиканың электр энергиясына деген қажеттілігін толығымен жабуға және Қазақстанды энергиядан тапшылық көріп отырған елдер қатарынан шығаруға мүмкіндік береді. 2029 жылға қарай электр энергиясының да, реттеу қуатының да тұрақты профицитіне қол жеткізілмек, бұл еліміздің экспорттық әлеуетін арттыруға жағдай туғызады💬, — деді энергетика министрі Ерлан Ақкенженов.

▫️ Жалпы, 2035 жылға дейін қосымша 26 ГВт-тан астам қуат өндіру көздері іске қосылатын болады.

💬 Жиында «Самұрық-Энерго» АҚ басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтов пен «KEGOC» АҚ басқарма төрағасы Нәби Айтжанов баяндама жасады.

📌 Премьер-министр энергетикалық жобаларды жүзеге асыру кезінде мерзімдерін кейінге ысыру практикасын сынға алды.

💬Президент энергетикада тиісті динамика жоқ екенін бірнеше мәрте айтып келеді.

Сондықтан, барлықтарыңыз барынша күш жұмылдыруларыңыз керек. Барлық жоспарланған жобалар белгіленген мерзімде жүзеге асырылуы тиіс. Ешқандай үзілістер, ығысулар болмауы керек. Министр, «Самұрық-Энерго» және KEGOC басшылары, сіздер әрбір нысан үшін тікелей жауаптысыздар. Сіздердің жұмыс орындарыңыз – кабинеттерде емес, құрылыс алаңдарында💬, — деп атап өтті Олжас Бектенов.

@KZgovernment

📌 Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың ел аумағын геологиялық зерделеуді қазіргі заманғы геологиялық барлау әдістерімен қамтуды ұлғайту жөніндегі тапсырмаларын орындау шеңберінде Қазақстан Үкіметі биыл жер қойнауын зерттеудің жаңа кезеңіне анағұрлым егжей-тегжейлі ауқымда кіріседі.

📊 Мәселен, қойылған міндеттерді ескере отырып, өткен жылы 100 мың шаршы шақырым жалпы алаңда 1:50.000 масштабты геологиялық түсірілім жүргізуге 20 жоба әзірленді, одан кейін жыл сайын 30 мың шаршы шақырым болатын ең перспективалы учаскелер қамтылды. Салыстыру үшін айтатын болсақ, кеңес заманында жасалған картаның бұрынғы масштабы 1:200.000 болды.

🔹 Таяудағы үш жылда жоғарыда аталған 20 жобаны жүзеге асыру үшін, сондай-ақ аз зерттелген шөгінді бассейндер аумағында сейсмикалық барлау жұмыстарын жүргізуге, қазіргі заманғы геологиялық инфрақұрылымды құруға 240 млрд теңге немесе шамамен $500 млн бағыттау жоспарланып отыр, жалпы соңғы 15 жылда $469 млн салынды.

🔍 Жобаларға Жерді қашықтықтан зондтау деректерін талдау, аэрогеофизикалық және геохимиялық зерттеулер, далалық жұмыстар кешені кіреді.

✔️ Учаскелер тізбесін қалыптастыру кезінде қорлардың сарқылу факторлары, жер қойнауын пайдаланушылардың болмауы не ең аз саны және пайдалы қазбалардың басым түрлері бойынша перспективалылығы ескерілді. Нәтижесінде мыс, алтын, қорғасын, мырыш, сирек жер элементтері, барит, боксит кен орындарын анықтау бойынша әлеуеті жоғары алаңдар анықталды.

⚙️ Бұдан бөлек, аз зерттелген мұнай-газ перспективалы – Солтүстік Торғай, Шу-Сарысу және Сырдария бассейндерінде сейсмикалық барлау жұмыстарын жүргізу жоспарлануда. Сондай-ақ зертханалық-талдамалық базаны жаңғырту және геологиялық деректерді цифрландыру көзделуде.

🔺Осы масштабта жер қойнауын геологиялық зерттеуге көшу Еуропалық Одақ, Канада, Австралия, Қытай елдерінің халықаралық тәжірибесіне сәйкес келетін геологиялық болжамдардың дәлдігін едәуір арттыруға мүмкіндік береді. Аймақтық картаға егжей-тегжейлі түсіру перспективалы аумақтарды анықтау, геологиялық және инвестициялық тәуекелдерді азайту және кейіннен геологиялық барлау мен пайдалы қазбаларды өндіруге жеке инвестицияларды тарту үшін базалық негіз болады.

📱 @KZgovernment

📌 В рамках исполнения поручений Главы государства Касым-Жомарта Токаева по увеличению охвата геологической изученности территории страны современными методами геологоразведки, в текущем году Правительство Казахстана приступает к новому этапу исследования недр в более детальном масштабе.

📊 Так, с учетом поставленной задачи в прошлом году было разработано 20 проектов на проведение геологической съемки масштаба 1:50.000 на общей площади 100 тыс. км² с последующим ежегодным охватом по 30 тыс. км² наиболее перспективных участков. Для сравнения – прежний масштаб картирования, разработанный в советское время, составлял 1:200.000.

🔹 В ближайшие три года для реализации вышеуказанных 20 проектов, а также на проведение сейсморазведочных работ на территории малоизученных осадочных бассейнов, создание современной геологической инфраструктуры планируется направить 240 млрд тенге, или порядка $500 млн. Для сравнения за последние 15 лет было вложено $469 млн.

🔍 Проекты включают анализ данных дистанционного зондирования Земли, аэрогеофизические и геохимические исследования, комплекс полевых работ.

✔️ При формировании перечня участков учитывались факторы истощения запасов, отсутствие либо минимальное количество недропользователей, и перспективность по приоритетным видам полезных ископаемых. В результате были определены площади, обладающие высоким потенциалом выявления месторождений меди, золота, свинца, цинка, редкоземельных элементов, барита, бокситов.

⚙️ Кроме того, планируется проведение сейсморазведочных работ в малоизученных нефтегазоперспективных бассейнах – Северо-Торгайском, Шу-Сарысуйском и Сырдарьинском. Также в планах – модернизация лабораторно-аналитической базы и цифровизация геологических данных.

🔺 Переход к геологическому изучению недр в данном масштабе позволит существенно повысить точность геологических прогнозов, что соответствует международной практике стран Европейского союза, Канады, Австралии, Китая. Детальное региональное картирование является базовой основой для выявления перспективных территорий, снижения геологических и инвестиционных рисков и последующего привлечения частных инвестиций в геологоразведку и добычу полезных ископаемых.

📱 @KZgovernment

В области запустили уникальный проект, который помогает школьникам учиться науке не только в классе, но и дома. Теперь дети могут самостоятельно проводить эксперименты по химии, физике и биологии с помощью специальных наборов. О том, как появилась эта идея и какие возможности она открывает для детей рассказала преподаватель университета имени Шокана Уалиханова Азиза Ескендирова.

По словам спикера, несколько лет назад ученые вуза выиграли грант и запустили проект «Детский университет». Это образовательная площадка, где дети через эксперименты и практические занятия знакомятся с химией, биологией, физикой и другими естественными науками.

«Мы заметили, что дети после занятий не хотели останавливаться. Им было интересно продолжать экспериментировать, пробовать, исследовать. Тогда и появилась идея перенести университетскую лабораторию прямо к ним домой», – рассказала Азиза Ескендирова.

Так был разработан формат лабораторных наборов, в которых собраны все необходимые материалы, реактивы и инструкции. Это позволяет ребенку самостоятельно проводить опыты в домашних условиях без дополнительного поиска оборудования и помощи родителей.

Особенностью наборов является выстроенная логика обучения – от простых опытов к более сложным. По мере выполнения заданий у детей формируется причинно-следственное мышление, навыки анализа и наблюдения.

«Ребенок не просто повторяет эксперимент по инструкции, а делает выводы, анализирует и фиксирует результаты. Это уже настоящая исследовательская работа», – подчеркнула спикер.

Наборы рассчитаны на детей 8-10 лет – учащихся третьих и четвертых классов. Как отметила преподаватель, именно в этом возрасте у детей начинает формироваться устойчивый интерес к науке и понимание природных явлений.
В настоящее время разработаны наборы по химии, физике и биологии. В химическом блоке, к примеру, предусмотрены эксперименты по исследованию кислотности растворов, созданию слайма и даже основам парфюмерии – все с использованием безопасных компонентов.

Проект также активно использует цифровые технологии. Для участников создан сайт с видеоинструкциями, теоретическими материалами и заданиями. Дополнительно внедрен виртуальный ассистент, который помогает детям разобраться в экспериментах и получить ответы на возникающие вопросы.

«Таким образом ребенок развивается не только практически, но и теоретически. Он может изучить тему, а затем сразу применить знания на практике», – пояснила Ескендирова.

В перспективе разработчики планируют расширять функционал наборов и переходить к более сложному формату – проектной деятельности, когда ребенок будет проводить наблюдения и эксперименты в течение длительного времени.

Кроме того, рассматривается возможность внедрения лабораторных наборов в школы, STEM-кабинеты и частные образовательные центры, а также использования их в рамках мастер-классов и дополнительных занятий.

Ақмола облысында оқушыларға ғылымды тек сыныпта ғана емес, үй жағдайында да меңгеруге мүмкіндік беретін бірегей жоба басталды. Енді балалар арнайы жинақтардың көмегімен химия, физика және биология пәндері бойынша тәжірибелерді өз бетімен жасай алады. Жобаның қалай пайда болғаны және оның балаларға берер мүмкіндіктері туралы Шоқан Уәлиханов атындағы университеттің оқытушысы Азиза Ескендірова мәлімдеді.

Спикердің айтуынша, бірнеше жыл бұрын университет ғалымдары грант ұтып алып, «Балалар университеті» жобасын іске қосқан. Бұл – балаларды химия, биология, физика және басқа да жаратылыстану ғылымдарымен тәжірибелер мен практикалық сабақтар арқылы таныстыратын білім беру алаңы.

«Сабақтардан кейін балалар тоқтағысы келмейтінін байқадық. Олар тәжірибе жасап, зерттеп, ізденуді жалғастырғысы келді. Сол кезде университет зертханасын балалардың өз үйіне көшіру идеясы пайда болды», – дейді Азиза Ескендірова.

Осылайша барлық қажетті материалдар, реактивтер мен нұсқаулықтар жинақталған зертханалық жиынтықтар форматы әзірленді. Бұл баланың қосымша құрал-жабдық іздемей, ата-ананың көмегінсіз-ақ үй жағдайында тәжірибе жүргізуіне мүмкіндік береді.

Жинақтардың басты ерекшелігі – оқыту жүйесінің кезең-кезеңімен құрылуы. Тапсырмаларды орындау барысында балаларда себеп-салдарлық ойлау, талдау және бақылау дағдылары қалыптасады.

«Бала тәжірибені жай ғана нұсқаулық бойынша қайталамайды. Ол қорытынды жасап, талдайды, нәтижелерін тіркейді. Бұл – нағыз зерттеу жұмысы», – деп атап өтті спикер.

Жинақтар 3–4 сынып оқушыларына арналған. Оқытушының айтуынша, дәл осы жаста балаларда ғылымға деген тұрақты қызығушылық қалыптасып, табиғи құбылыстарды түсіну қабілеті дами бастайды. Қазіргі таңда химия, физика және биология пәндері бойынша жинақтар әзірленген. Мәселен, химия бөлігінде ерітінділердің қышқылдығын зерттеу, слайм жасау, тіпті парфюмерия негіздері бойынша тәжірибелер бар. Барлығы қауіпсіз компоненттерді пайдалану арқылы жүзеге асырылады.

Жоба аясында цифрлық технологиялар да кеңінен қолданылуда. Қатысушылар үшін бейненұсқаулықтар, теориялық материалдар мен тапсырмалар орналастырылған арнайы сайт жасалған. Сонымен қатар тәжірибелерді түсінуге және туындаған сұрақтарға жауап алуға көмектесетін виртуалды ассистент енгізілген.

«Осылайша бала практикалық тұрғыда ғана емес, теориялық жағынан да дамиды. Алдымен тақырыпты меңгеріп, кейін білімін бірден іс жүзінде қолдана алады», – деп түсіндірді Ескендірова.

Алдағы уақытта әзірлеушілер жинақтардың мүмкіндігін кеңейтіп, күрделірек форматқа – ұзақ мерзімді бақылаулар мен тәжірибелерге негізделген жобалық қызметке көшуді жоспарлап отыр.

Сонымен қатар зертханалық жинақтарды мектептерге, STEM-кабинеттерге, жекеменшік білім беру орталықтарына енгізу, сондай-ақ шеберлік сабақтары мен қосымша білім беру аясында пайдалану мүмкіндігі де қарастырылуда