Алтын Астық

Мемлекет басшысының тапсырмасын іске асыру мақсатында «Келешек» бірыңғай ерікті жинақтау жүйесі әзірленді.

Мемлекеттік қолдаудың бұл шарасы Қазақстан балаларына 5 жастан бастап 18 жасқа толғанға дейін елде және шетелде білім беру қызметтеріне, соның ішінде жоғары, сондай-ақ техникалық және кәсіптік білім беру қызметтеріне ақы төлеу үшін қаржы қаражатын тұрақты жинақтау мақсатына арналған.

«Келешек» жүйесіне қатысу үшін ата-аналар мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесінің қатысушылары болып табылатын екінші деңгейдегі банктерде және сақтандыру компанияларында шот ашуы қажет, онда ағымдағы күнтізбелік жылы 5 жасқа толған балаларға 60 АЕК (2025 жылы 235 920 теңгені құрайды) және жетім балалар үшін 120 АЕК (471 840 теңге) мөлшерінде бастапқы білім беру капиталы, 5-7% мөлшерінде мемлекеттік сыйлықақының жыл сайынғы төлемі және инвестициялық табыс есептелетін болады.

«Келешек» жүйесінің шарты – ата-аналар кемінде 12 АЕК мөлшерінде жыл сайынғы міндетті ең төменгі жарнаны төлеуі тиіс.

Шоттарды Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры, ал сақтандыру төлемдерінің сомасын Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры сақтандырады.

Мемлекеттік білім беру грантын алған жағдайда қаражатты жоғары оқу орнынан кейінгі білім алуға пайдалануға болады.

Сонымен қатар, жинақталған қаражатты тұрғын үй жағдайын жақсартуға бағыттауға және қажет болған жағдайда үшінші тұлғаларға беруге болады.

Мемлекет ЖОО студенттері үшін стипендияларды ұлғайту бойынша жоспарлы жұмысты жалғастыруда.

2025 жылы ЖОО және колледж студенттері үшін стипендия 2 есе, магистранттар мен докторанттар үшін 1,75 есе артады.

2025 жылғы 1 қыркүйектен бастап бакалавриат студенттеріне стипендия 52 372 теңгеге дейін, ал педагогикалық және медициналық бағыттардағы білім алушыларға – 84 000 теңгеге дейін, магистранттарға – 117 098 теңгеге, докторанттарға – 262 500 теңгеге дейін өседі.

Интернатурада оқитын студенттерге стипендия – 94 862 теңге, ал резидентурада – 134 664 теңге көлемінде төленетін болады.

Емтихан сессиясын «өте жақсы» тапсырған жағдайда студенттердің жоғары стипендия алу мүмкіндігі сақталады.

Студенттердің жекелеген санаттары үшін стипендияға үстемеақы белгіленді. Оларға мыналар құқылы:

Жоғары немесе кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары оқу орнынан кейінгі білім алатын көру және есту қабілеті бұзылған адамдарға бакалавриат студенттеріне – 94 651 теңге, магистранттарға – 204 921 теңге, докторанттарға – 459 375 теңге үстемеақы белгіленді.

Жаралану, контузия, ауру салдарынан мүгедектігі бар немесе мертіккен адамдарға бакалавриат студенттеріне – 78 558 теңге, магистранттарға – 175 647 теңге, интерндерге – 142 293 теңге үстемеақы белгіленді.

Ата-анасының қамқорлығынсыз қалған немесе қорғаншылықтағы (қамқоршылықтағы) жетім балалар қатарындағы адамдарға стипендия 30%-ға көтеріледі, яғни бакалавриат студенттеріне – 68 083 теңге, магистранттарға – 152 227 теңге, интерндерге – 123 320 теңге үстемеақы белгіленді.

Мемлекеттік стипендиядан басқа, жоғары оқу орнының Ғылыми кеңесінің шешімі бойынша 104 744 теңге мөлшерінде тағайындалатын оқуда ерекшеленген студенттерге, олимпиадалардың, шығармашылық конкурстардың, спорттық жарыстардың жеңімпаздарына арналған Президенттік стипендия бар.

Президенттік стипендияны 3-ші оқу жылынан бастап студенттер және 2-ші оқу жылынан бастап магистранттар ала алады. Мұндай стипендияға бюджеттік негізде оқитын студенттер де, ақылы негізде оқитындар да құқылы.

Студенттерге арналған жаңа жатақханалар салу

2029 жылға дейін жатақханаларда жыл сайын 10 мың орынды пайдалануға беру көзделген.

2024 жылдың қорытындысы бойынша елімізде 11 096 орын пайдалануға берілді.

Астана және Алматы қалаларында жатақханаларда орындарды уақтылы алу бойынша ел студенттеріне консультациялық қызметтер көрсететін жобалық фронт-офистер жұмыс істейді.

2024 жылы жатақханалар салу бойынша мемлекеттік тапсырыстың мөлшері Алматы қаласында 144 АЕК-тен 230 АЕК-ке дейін, Астана қаласын қоса алғанда, елдің басқа өңірлерінде 122 АЕК-тен 195 АЕК-ке дейін ұлғайтылды.

Сондай-ақ, жатақханаға объектілерді реконструкциялағаны үшін өтемақы мөлшері 92 АЕК-тен 182 АЕК-ке дейін ұлғайтылды.

Құрылыс салушыға мемлекет тарапынан инвестициялық шығыстарды кезең-кезеңімен өтеуді және кәсіпкерлік субъектілерінің жатақханаларды салуға және реконструкциялауға кеңінен қатысуын қамтитын жаңа жатақханалар салу бойынша мемлекеттік-жекешелік әріптестік (МЖӘ) тетігі әзірленді.

2025 жылы жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға, сондай-ақ кәмелетке толғанға дейін ата-анасынан айырылған немесе қамқорлығынсыз қалған жастарға және 1 және 2-топтағы мүгедек адамдарға, бала кезінен мүгедек адамдарға, мүгедек балаларға оқу кезеңінде ЖОО жатақханаларында тұрғаны үшін 100 050 теңге мөлшерінде өтемақы төлеу жалғастырылады.

В рамках поручений Главы государства Министерством здравоохранения Республики Казахстан реализуется широкий комплекс мер по улучшению качества и доступности медицинской помощи в сельской местности.
Транспортная медицина – динамично развивающееся направление повышения доступности медицинской помощи жителям.
В целях повышения доступности медицинских услуг для жителей отдаленных районов страны также активно работают передвижные медицинские комплексы (ПМК).
В 2024 году 1,2 млн жителей 3072 населенных пунктов получили доступ к консультациям врачей и диагностическим процедурам с помощью “поликлиник на колесах”.
С помощью передвижных комплексов проведено 1,2 млн. консультаций профильными специалистами, 656 тыс. диагностических, 333 тыс. лабораторных исследований.
В результате обследований выявлено 95 тысяч пациентов с различными заболеваниями, из них 78,3% это взрослые, 21,7% дети. По итогам профосмотров 33,7 тыс. сельских жителей взяты на диспансерное наблюдение.
В 2024 году услугами медицинского поезда «Медицинский поезд «Саламатты Қазақстан» охвачено 104 тысячи жителей 128 станций, в том числе 21 000 детей, это на 20% больше, чем в предыдущем году.
Специалистами медицинского поезда оказано 240 000 медицинских услуг, включая 12 500 стоматологических процедур, 25 000 лабораторных исследований, 8 000 малых хирургических операций и 24 000 инструментальных и диагностических исследований.
В ходе осмотров было выявлено 5 500 пациентов с различными заболеваниями, которым была предоставлена необходимая помощь.

Продолжается системное обновление медицинской инфраструктуры в сельских районах в рамках Национального проекта “Модернизация сельского здравоохранения”.
В 2024 году завершено строительство 460 объектов, еще 195 объектов ПМСП будут сданы в 2025 году.
Впервые в новых сельских врачебных амбулаториях и фельдшерско-акушерских пунктах появились дневные стационары, кабинеты физиотерапии для оказания амбулаторной реабилитации, лабораторные кабинеты, с возможностью пройти обследования, не выезжая за пределы района.
В оснащенных телемедицинских кабинетах сельские пациенты могут получать дистанционные консультации ведущих врачей из областных и республиканских клиник. Услуги телемедицины увеличены за год в 2 раза.
Для доступности сельским жителям высокотехнологичной медпомощи в 2025 году продолжится модернизация 32 районных больниц, на базе которых открываются кардиологические центры, отделения травматологии, реанимации, хирургии, оснащённые ангиографами, КТ, МРТ.
Эти меры обеспечат своевременное оказание экстренной медицинской помощи сельскому населению при инфарктах, инсультах, травмах и других состояниях с соблюдением принципа «золотого часа», что позволит снизить смертность от этих болезней на 20%.
Нововведения по привлечению медицинских кадров в сельскую местность: молодые врачи по остродефицитным профилям, выбирающие трудоустройство на селе, получают дополнительные финансовые стимулы, льготные кредиты на жилье и возможности для профессионального роста.
На сегодняшний день в регионы направлены 4148 выпускников медвузов, из которых в сельские населенные пункты распределены 1233 врачей.
Всего 544 выпускника получили социальную поддержку. Впервые регионах страны 89 врачей на селе, в их числе акушеры-гинекологи, анестезиологи-реаниматологи, хирурги, обеспечены единовременными выплатами в размере 100 МЗП или 8,5 млн тенге.
В результате комплексного подхода по улучшению сельского здравоохранения, в Казахстане, за последние 5 лет показатель заболеваемости снизился на 12,9%, в том числе городского населения на 15,1% и сельского населения на 9,3%.
Ряд проектов по высокотехнологичной медицине в сфере охраны здоровья материнства и детства масштабируется по всей стране.
Проект «Клиники одного дня» обеспечивают доступность инновационных методов пренатальной диагностики беременных и своевременное выявление риска рождения ребенка с врожденными пороками развития и хромосомной патологией, высокое качество услуг по принципу «одного окна», получение быстрых и точных результатов исследования в течение 1 дня.
Впервые в Казахстане запущен проект «Фетальная медицина», успешно проведены 20 внутриутробных операций.
Данные технологии призваны корректировать и лечить ранние патологические состояния плода с помощью малоинвазивных процедур. Они будут доступны для жителей сельских районов с целью предотвращения инвалидизации среди детского населения.
Создание равных условий в здравоохранении для жителей сел и городов является ключевым вектором нацпроекта.

Мемлекет басшысының тапсырмалары шеңберінде Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі ауылдық жерлерде медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігін жақсарту жөніндегі кең ауқымды шараларды іске асыруда.
Көлік медицинасы – тұрғындарға медициналық көмектің қолжетімділігін арттырудың қарқынды дамып келе жатқан бағыты.
Еліміздің шалғай аудандарының тұрғындары үшін медициналық қызметтердің қолжетімділігін арттыру мақсатында жылжымалы медициналық кешендер (ЖМК) де белсенді жұмыс істеуде.
2024 жылы 3072 елді мекеннің 1,2 млн тұрғыны «дөңгелектегі емханалардың» көмегімен дәрігерлердің кконсультациялары мен диагностикалық ем-шараларға қол жеткізді.
Жылжымалы кешендердің көмегімен бейінді мамандар 1,2 млн. консультация, 656 мың диагностикалық, 333 мың зертханалық зерттеу жүргізді.
Зерттеп қарау нәтижесінде әртүрлі аурулары бар 95 мың пациент анықталды, оның 78,3%-ы ересектер, 21,7%-ы балалар. Кәсіптік тексеру қорытындысы бойынша 33,7 мың ауыл тұрғыны диспансерлік бақылауға алынды.
2024 жылы «Саламатты Қазақстан» медициналық пойызы 128 станцияның 104 мың тұрғынын, оның ішінде 21 000 баланы қамтыды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 20%-ға артық.
Медициналық пойыздың мамандары 240 000 медициналық қызмет көрсетті, оның ішінде 12 500 стоматологиялық ем-шара, 25 000 зертханалық зерттеу, 8 000 шағын хирургиялық операция және 24 000 аспаптық және диагностикалық зерттеу жүргізді.
Қарап-тексеру барысында түрлі аурулары бар 5 500 пациент анықталып, оларға қажетті көмек көрсетілді.
«Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасының шеңберінде ауылдық аудандарда медициналық инфрақұрылымды жүйелі жаңарту жалғасуда.
2024 жылы 460 нысанның құрылысы аяқталды, тағы 195 МСАК нысаны 2025 жылы тапсырылады.
Жаңа ауылдық дәрігерлік амбулаторияларда және фельдшерлік-акушерлік пункттерде алғаш рет күндізгі стационарлар, амбулаториялық оңалту үшін физиотерапия кабинеттері, ауданнан тыс жерлерге бармай зерттеп-қараудан өту мүмкіндігімен зертханалық кабинеттер пайда болды.
Жабдықталған телемедициналық кабинеттерде ауылдық пациенттер облыстық және республикалық клиникалардың жетекші дәрігерлерінен қашықтықтан консультация ала алады. Телемедицина қызметтері бір жылда 2 есеге ұлғайтылды.
Ауыл тұрғындарына жоғары технологиялық медициналық көмектің қолжетімділігі үшін 2025 жылы 32 аудандық аурухананы жаңғырту жалғасады, олардың базасында ангиографтармен, КТ, МРТ жабдықталған кардиологиялық орталықтар, травматология, реанимация, хирургия бөлімшелері ашылады.
Бұл шаралар «алтын сағат» қағидатын сақтай отырып, инфаркт, инсульт, жарақат және басқа да жағдайлар кезінде ауыл тұрғындарына шұғыл медициналық көмек көрсетуді қамтамасыз етеді, бұл осы аурулардан болатын өлімді 20%-ға төмендетуге мүмкіндік береді.
Ауылдық жерлерге медициналық кадрларды тарту бойынша жаңалықтар: ауылдағы жұмысқа орналасуды таңдайтын тапшылығы жоғары бейіндер бойынша жас дәрігерлер қосымша қаржылық ынталандырулар, тұрғын үйге жеңілдікті кредиттер және кәсіби өсу үшін мүмкіндіктер алады.
Бүгінгі таңда өңірлерге медициналық жоғары оқу орындарының 4148 түлегі жіберілді, оның ішінде ауылдық елді мекендерге 1233 дәрігер бөлінді.
Барлығы 544 түлек әлеуметтік қолдау алды. Еліміздің өңірлерінде алғаш рет ауылдағы 89 дәрігер, оның ішінде акушер-гинекологтар, анестезиологтар-реаниматологтар, хирургтар 100 ЕТЖ немесе 8,5 млн теңге мөлшерінде біржолғы төлемдермен қамтамасыз етілді.
Ауылдық денсаулық сақтауды жақсарту жөніндегі кешенді тәсілдің нәтижесінде Қазақстанда соңғы 5 жылда сырқаттанушылық көрсеткіші 12,9%-ға, оның ішінде қала халқында 15,1%-ға және ауыл халқында 9,3%-ға төмендеді.
Ана мен бала денсаулығын сақтау саласындағы жоғары технологиялық медицина бойынша бірқатар жобалар бүкіл ел бойынша ауқымды.
«Бір күндік клиникалар» жобасы жүкті әйелдерді пренаталдық диагностикалаудың инновациялық әдістерінің қолжетімділігін және туа біткен ақаулары мен хромосомалық патологиясы бар баланың туу қаупін уақтылы анықтауды, «бір терезе» қағидаты бойынша қызметтердің жоғары сапасын, 1 күннің ішінде зерттеудің жылдам және дәл нәтижелерін алуды қамтамасыз етеді.
Қазақстанда алғаш рет «Феталдық медицинасы» жобасы іске қосылып, 20 жатырішілік операция сәтті жүргізілді.
Бұл технологиялар ұрықтың ерте патологиялық жағдайларын аз инвазивті емшаралар арқылы түзетуге және емдеуге арналған. Олар балалардың арасында мүгедектіктің алдын алу мақсатында ауыл тұрғындарына қолжетімді болады.
Ауылдар мен қалалардың тұрғындары үшін денсаулық сақтауда тең жағдай жасау ұлттық жобаның негізгі векторы болып табылады.

Олжас Бектенов кадр даярлау туралы: Кәсіптік бағдар беру ісінде жаңа тәсілдерді жүзеге асырып, мектептер, колледждер, кәсіпорындар арасында өзара іс-қимыл моделін құру керек 

 Премьер-министр Үкімет отырысында экономиканың басты өндірістік қуаты – кәсібін жетік меңгерген жұмысшы мамандар екенін атап өтті.
«Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша Үкімет Жұмысшы мамандықтары жылын өткізу жөніндегі іс-шаралар жоспарын бекітті. Оны іске асыруға нақты сектор субъектілерінің барлығы, мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдар, ұлттық компаниялар мен салалық қауымдастықтар тартылды.

Экономиканың басты өндірістік қуаты – кәсібін жетік меңгерген мамандар. Қазіргі жұмысшылар жоғары технологиялық жабдықтармен, автоматтандырылған жүйелермен жұмыс істейді. Бұл біліктілікті арттырып, интеллектуалдық әлеуетті және цифрлық сауаттылықты, жеке құзыреттілікті үздіксіз дамытып отыруды талап етеді.

Бізге мыңдаған білікті жұмысшы қажет. Сонымен қатар жыл сайын жаңа мамандықтар пайда болады. Сондықтан болашақтағы дағдылар мен құзыреттерді болжау үшін әкімдіктердің барлығы кәсіптердің өңірлік атласын жасауы қажет. Әзірге тек 9 өңірде осындай құжаттар бар.

Жастардың жұмысшы кәсіптерін саналы түрде таңдауы үшін кәсіптік бағдар беру ісінде жаңа тәсілдерді жүзеге асыру керек. Болашақ маман өзінің кәсібтік перспективаларын көріп отыруы үшін мектептер, колледждер, кәсіпорындар арасында өзара іс-қимыл моделін құру қажет. Бұл бағытта Оқу-ағарту министрлігі техникалық және кәсіптік білім беру саласына сапалы өзгерістер енгізуі қажет.

Нарықта жаңа маман иелеріне сұраныс жоғары», — деп атап өтті Олжас Бектенов.

Бүгінгі таңда мемлекет тарапынан колледждерде оқытуды қаржыландыру 2 есе ұлғайтылды. Халықаралық талаптарға сай жаңа білім беру бағдарламалары енгізілуде. Сондай-ақ Астана қаласының әкімдігімен бірге құзыреттер орталығын құру жоспарланып отыр. Премьер-министр бизнес, жұмыс берушілер, инвесторлар тарапынан да тиісті шаралар қабылдануы тиіс екенін, сондай-ақ осы бағыттағы жұмысты «Самұрық-Қазына» қоры белсенді жүргізуі қажет екенін баса айтты.

Олжас Бектенов о подготовке кадров: Необходимо реализовать новые подходы в профориентационной работе и выстроить модель взаимодействия между школами, колледжами и предприятиями 

 Премьер-министр на заседании Правительства подчеркнул, что профессиональные рабочие кадры являются главной производительной силой экономики.
«По поручению Главы государства Правительством утвержден План мероприятий по проведению Года рабочих профессий. В его реализацию вовлечены все субъекты реального сектора, государственные и местные исполнительные органы, национальные компании и отраслевые ассоциации.

Профессиональные рабочие кадры – это главная производительная сила экономики. Современные рабочие управляют высокотехнологичным оборудованием, автоматизированными системами. Это требует непрерывного процесса повышения квалификации, развития интеллектуальных, цифровых и личностных компетенций.

Нам нужны тысячи квалифицированных рабочих. Каждый год появляются новые специальности. Поэтому для прогнозирования будущих навыков и компетенций необходимо всем акиматам сформировать региональные атласы профессий. Пока только 9 регионов имеют такие документы.

Для осознанного выбора молодежью рабочих профессий необходимо реализовать новые подходы в профориентационной работе. Надо выстроить модель взаимодействия между школами, колледжами, предприятиями, чтобы будущий специалист видел свои профессиональные перспективы. Для этого Министерству просвещения надо качественно провести трансформацию сферы технического и профессионального образования.

Новые специалисты должны быть востребованы на рынке», — подчеркнул Олжас Бектенов.

На сегодня со стороны государства в 2 раза увеличено финансирование обучения в колледжах. Внедряются новые образовательные программы с учетом международных требований. Совместно с акиматом города Астаны планируется создать центр компетенций. Премьер-министр отметил, что соответствующие меры должны приниматься и со стороны бизнеса, работодателей, инвесторов, а также активную работу в данном направлении необходимо вести фонду «Самрук-Казына».

Қазіргі заманғы ауыл шаруашылығы жаңа жұмыс дағдыларын талап етеді – АШМ 
 

 Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров Үкімет отырысында қазіргі заманғы ауыл шаруашылығы соңғы жылдары жаңғыртылып, неғұрлым технологиялық және өнімділігі жоғары болғанын атап өтті.
 

 Ол ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің мәртебесі де қатар өсіп келе жатқанын, оны жалақыны көтеру, ауыл тұрғындарының әлеуметтік төлемдеріне ұлғайтылған коэффициентті қолдану есебінен одан әрі көтеру қажеттігіне тоқталды.
 

 Бұдан басқа, ауылда тұрғын үй құрылысын субсидиялау нормативін ұлғайту мүмкіндігін қарастыру ұсынылады.

 Ұсынылған шаралар ауыл шаруашылығы жұмысшы мамандарының беделін арттыруға және азаматтардың ауылға тұрақтап қалуына мүмкіндік береді.
 

 Заманауи ауыл шаруашылығы негізгі кәсіптік-техникалық білімнің болуымен қатар цифрлық жүйелермен және жоғары технологиялық жабдықтармен, соның ішінде жасанды интеллектімен жұмыс істеудің жаңа дағдыларын меңгеруді талап етеді.
 
«Кадрларды даярлау сапасын арттыру мақсатында 2025 жылы 9 кәсіби стандарт, сондай-ақ даярлаудың аграрлық бағыттары бойынша білім беру бағдарламалары әзірленіп, жаңартылатын болады. Бұл мамандарды машинамен сауу, дрондар, астық өңдеу операторлары сияқты заманауи мамандықтарға және жоғары технологияларды қолдануға байланысты басқа да бағыттар бойынша оқытуға мүмкіндік береді», — деп толықтырды Айдарбек Сапаров.

Современное сельское хозяйство требует новых навыков работы – МСХ 
 
 Министр сельского хозяйства Айдарбек Сапаров на заседании Правительства отметил, что за последние годы современное сельское хозяйство модернизировалось и стало более технологичным, и высокопроизводительным.
 
 Он отметил, что параллельно растет и статус работников сельского хозяйства, который необходимо и дальше поднимать за счет повышения заработной платы, применения увеличенного коэффициента к социальным выплатам жителей сел.
 
 Кроме того, предлагается рассмотреть возможность увеличения норматива субсидирования строительства жилья на селе.
 

 Предлагаемые меры позволят повысить престиж сельскохозяйственных рабочих профессий и закрепить людей на селе.
 

 Современное сельское хозяйство наряду с базовыми профессионально-техническими знаниями требует новых навыков работы с цифровыми системами и высокотехнологичным оборудованием, в том числе с искусственным интеллектом.
«В целях повышения качества подготовки кадров в 2025 году будут разработаны и актуализированы 9 профессиональных стандартов, а также образовательные программы по аграрным направлениям подготовки. Это позволит обучать специалистов современным профессиям, таким как операторы машинного доения, дронов, переработки зерна и другие направления, связанные с применением высоких технологий», — добавил Айдарбек Сапаров.